Sociaal – emotionele ontwikkeling baby:
Kenmerken:
➢ Temperament: baby’s reageren verschillend op dezelfde omstandigheden, dit heeft te
maken met het temperament. Temperament zegt iets over de manier waarop iemand zijn
emoties uit.
➢ Makkelijk temperament: deze kinderen huilen weinig en passen zich gemakkelijk aan de
omstandigheden aan
➢ Moeilijk temperament: deze kinderen huilen veel, zijn snel overprikkeld en reageren
negatief op nieuwe situaties.
➢ Ik-besef: een baby heeft geen ik-besef, dit houdt in dat hij nog niet weet dat hij een eigen
persoon is en dat zijn gedrag invloed heeft op zijn omgeving.
➢ Emotionele ontwikkeling: babys laten nog maar een beperkt aantal emoties zien. Ze uiten
hun emoties vooral bij ongenoegen (huilen) en genoegen (lachen). Tijdens het eerste
levensjaar nemen de manieren waarop een baby emoties kunnen uiten toe.
Sociaal- emotionele ontwikkeling peuter:
Kenmerken:
➢ Richt zijn expressie op soort genoten:
➢ Imiteert sociaal gedrag: met rollenspel wordt sociaal gedrag getraind. Het leert regels
maken en accepteren. En leren uit te leggen en zich te verplaatsen in de ander.
➢ Uitstellen van behoeften: peuters zijn steeds beter in staat om zichzelf en hun behoeften
te beheersen. Bovendien neemt het besef toe dat een beloning vaak geduld en enige
inspanning vraagt.
➢ Ontdekt dat hij een eigen persoon is: een peuter ontdekt steeds meer verschillen tussen
mensen. Bijv.: of ze een jongen of meisje zijn, verschil tussen kinderen en volwassenen
➢ Koppigheidsfase (peuterpuberteit): peuter ontdekt dat hij een persoon is met een eigen
wil, hij onderzoekt waar de grenzen liggen en hoe onafhankelijk hij is van zijn
hechtingspersonen. In de koppigheidsfase waarin de peuter vooral dwars wil liggen, alles
met nee beantwoord (ook als hij ja bedoelt) is eigenwijs en wilt alles zelf doen. En komen
zo los te staan van hun hechtingspersonen.
➢ Ontdekken dat zijn daden invloed hebben (vorming van geweten): de peuter kan zijn
impulsen steeds beter beheersen, hij heeft echter nog geen echt innerlijk geweten. Hij
voelt zich pas schuldig als hij betrapt wordt, maar beseft wel steeds beter dat zijn gedrag
gevolgen heeft voor een ander. Bijv.: iemand aan de haren trekken en kijken wat er
gebeurt.
➢ Emotionele ontwikkeling: kinderen van deze leeftijd zien steeds beter het verschil en het
verband tussen de eigen emoties en die van anderen. Ze kunnen alleen nog niet goed
met hun emoties omgaan.
Sociaal emotionele ontwikkeling kleuter:
Kenmerken:
➢ Samen spelen en samen delen gaat steeds beter doordat het kind steeds beter kan
communiceren en zich steeds beter kan verplaatsen in de ander
➢ Kinderen van deze leeftijd leren de wereld ook vanuit het gezichtspunt van een ander te
bekijken, en kijken niet alleen meer vanuit zichzelf naar de wereld.
➢ Kan zich richten op behoeften van anderen: een kleuter kan steeds beter samenwerken
en dingen delen. Hij leert omgaan met de bedoelingen en gevolgen van anderen en ziet
de gevolgen van zijn eigen handelen hierin.
Kenmerken:
➢ Temperament: baby’s reageren verschillend op dezelfde omstandigheden, dit heeft te
maken met het temperament. Temperament zegt iets over de manier waarop iemand zijn
emoties uit.
➢ Makkelijk temperament: deze kinderen huilen weinig en passen zich gemakkelijk aan de
omstandigheden aan
➢ Moeilijk temperament: deze kinderen huilen veel, zijn snel overprikkeld en reageren
negatief op nieuwe situaties.
➢ Ik-besef: een baby heeft geen ik-besef, dit houdt in dat hij nog niet weet dat hij een eigen
persoon is en dat zijn gedrag invloed heeft op zijn omgeving.
➢ Emotionele ontwikkeling: babys laten nog maar een beperkt aantal emoties zien. Ze uiten
hun emoties vooral bij ongenoegen (huilen) en genoegen (lachen). Tijdens het eerste
levensjaar nemen de manieren waarop een baby emoties kunnen uiten toe.
Sociaal- emotionele ontwikkeling peuter:
Kenmerken:
➢ Richt zijn expressie op soort genoten:
➢ Imiteert sociaal gedrag: met rollenspel wordt sociaal gedrag getraind. Het leert regels
maken en accepteren. En leren uit te leggen en zich te verplaatsen in de ander.
➢ Uitstellen van behoeften: peuters zijn steeds beter in staat om zichzelf en hun behoeften
te beheersen. Bovendien neemt het besef toe dat een beloning vaak geduld en enige
inspanning vraagt.
➢ Ontdekt dat hij een eigen persoon is: een peuter ontdekt steeds meer verschillen tussen
mensen. Bijv.: of ze een jongen of meisje zijn, verschil tussen kinderen en volwassenen
➢ Koppigheidsfase (peuterpuberteit): peuter ontdekt dat hij een persoon is met een eigen
wil, hij onderzoekt waar de grenzen liggen en hoe onafhankelijk hij is van zijn
hechtingspersonen. In de koppigheidsfase waarin de peuter vooral dwars wil liggen, alles
met nee beantwoord (ook als hij ja bedoelt) is eigenwijs en wilt alles zelf doen. En komen
zo los te staan van hun hechtingspersonen.
➢ Ontdekken dat zijn daden invloed hebben (vorming van geweten): de peuter kan zijn
impulsen steeds beter beheersen, hij heeft echter nog geen echt innerlijk geweten. Hij
voelt zich pas schuldig als hij betrapt wordt, maar beseft wel steeds beter dat zijn gedrag
gevolgen heeft voor een ander. Bijv.: iemand aan de haren trekken en kijken wat er
gebeurt.
➢ Emotionele ontwikkeling: kinderen van deze leeftijd zien steeds beter het verschil en het
verband tussen de eigen emoties en die van anderen. Ze kunnen alleen nog niet goed
met hun emoties omgaan.
Sociaal emotionele ontwikkeling kleuter:
Kenmerken:
➢ Samen spelen en samen delen gaat steeds beter doordat het kind steeds beter kan
communiceren en zich steeds beter kan verplaatsen in de ander
➢ Kinderen van deze leeftijd leren de wereld ook vanuit het gezichtspunt van een ander te
bekijken, en kijken niet alleen meer vanuit zichzelf naar de wereld.
➢ Kan zich richten op behoeften van anderen: een kleuter kan steeds beter samenwerken
en dingen delen. Hij leert omgaan met de bedoelingen en gevolgen van anderen en ziet
de gevolgen van zijn eigen handelen hierin.
