HC 3 | Filosofie
Verlichting en het t-p veranderingsmodel
Kritiek op traditie begin in Renaissance
o Renaissance: “wedergeboorte”
Zelf denken en onderzoeken
Copernicus (1475-1543) & Galileï (1564-1642)
o de zon en niet de aarde is het centrum van het heelal → eerste copernicaanse
wending.
Nieuwe uitvindingen: kompas, buskruit, boekdrukkunst.
Humanisme: aandacht voor de mens
Vrijheid
Vooruitgang
Francis Bacon (1561-1626): Kennis is macht...
Zoeken naar zekere kennis
Rationalisme (Descartes, Spinoza)
Empirisme (Locke, Hume)
Empirisch-analytisch model (Kant)
Rationalisme
René Descartes (1596-1650)
Kennis moet zeker en onweerlegbaar zijn
Dagboek Descartes: “Al een aantal jaren geleden heb ik gemerkt, hoeveel onwaars ik vanaf
mijn jeugd voor waar heb gehouden, en hoe twijfelachtig alles is, wat ik naderhand daarop
heb gebouwd.”
“Daarom moet eenmaal in het leven alles in zijn geheel worden vernietigd en moet vanaf de
eerste grondslagen een nieuw begin worden gemaakt, als ik ooit iets zekers en blijvends in de
wetenschappen wil oprichten.”
Twijfel als fundament van zekerheid. Hij trekt alles in twijfel en probeert zo zekerheid te
vinden.
Cogito ergo sum: Ik denk dus ik ben/besta
Rationalisme (ratio, rede, redelijk, verstand)
Het menselijk verstand als maatstaf voor waarheid
Empirisme
Verlichting en het t-p veranderingsmodel
Kritiek op traditie begin in Renaissance
o Renaissance: “wedergeboorte”
Zelf denken en onderzoeken
Copernicus (1475-1543) & Galileï (1564-1642)
o de zon en niet de aarde is het centrum van het heelal → eerste copernicaanse
wending.
Nieuwe uitvindingen: kompas, buskruit, boekdrukkunst.
Humanisme: aandacht voor de mens
Vrijheid
Vooruitgang
Francis Bacon (1561-1626): Kennis is macht...
Zoeken naar zekere kennis
Rationalisme (Descartes, Spinoza)
Empirisme (Locke, Hume)
Empirisch-analytisch model (Kant)
Rationalisme
René Descartes (1596-1650)
Kennis moet zeker en onweerlegbaar zijn
Dagboek Descartes: “Al een aantal jaren geleden heb ik gemerkt, hoeveel onwaars ik vanaf
mijn jeugd voor waar heb gehouden, en hoe twijfelachtig alles is, wat ik naderhand daarop
heb gebouwd.”
“Daarom moet eenmaal in het leven alles in zijn geheel worden vernietigd en moet vanaf de
eerste grondslagen een nieuw begin worden gemaakt, als ik ooit iets zekers en blijvends in de
wetenschappen wil oprichten.”
Twijfel als fundament van zekerheid. Hij trekt alles in twijfel en probeert zo zekerheid te
vinden.
Cogito ergo sum: Ik denk dus ik ben/besta
Rationalisme (ratio, rede, redelijk, verstand)
Het menselijk verstand als maatstaf voor waarheid
Empirisme
