,Voorwoord
Beste lezer,
Hierbij presenteer ik u mijn afstudeeropdracht voor het vak gezondheidsbevordering. Het verslag is
geschreven over het gezondheidsprobleem ‘chlamydia’. Deze opdracht is gegeven vanuit mijn
opleiding hbo-verpleegkunde aan de Hogeschool Inholland te Alkmaar. Ik heb de opdracht gekregen
om een preventie programma te ontwikkelen bij een passende doelgroep gericht op het bevorderen
van de gezondheid door middel van het beïnvloeden van de leefstijl. Voor deze opdracht heb ik het
gezondheidsprobleem en het gedrag van mijn doelgroep geanalyseerd aan de hand van gangbare
modellen uit de gezondheidsbevordering. In het preventieprogramma maak ik gebruik van
verschillende interventies die wetenschappelijk worden onderbouwd. Voor deze opdracht
organiseerde en faciliteerde ik een interactieve voorlichtingsbijeenkomst om daarin de doelgroep te
motiveren tot gezonder gedrag, om zo de gezondheidsrisico’s te verkleinen en te voorkomen. Er is
één voorlichting daadwerkelijk uitgevoerd, de twee andere bijeenkomsten zijn fictief.
Voor deze opdracht heb ik het gedrag van heteroseksuele vrouwen in de leeftijd van 15- tot 19-jaar
met een risicovol seksueel gedrag proberen te beïnvloeden, aangezien zij een grote kans hebben op
het krijgen van chlamydia.
Als eerste wil ik mijn docenten Dana Burggraaff en Doenja Rosenmöller bedanken voor de
informatieve lessen en de begeleiding die zij mij hebben gegeven. Daarnaast wil ik deelnemers van
mijn voorlichtingsbijeenkomst bedanken voor hun deelneming. Tenslotte wil ik de heer L. Weistra
bedanken voor zijn tijd en bijdragen als expert aan deze opdracht.
Ik wens u veel leesplezier toe.
Zoë-Lynn de Vries
Den Helder, 4 april 2022
1
,Inhoudsopgave
Voorwoord 1
Hoofdstuk 1: Analyse gezondheidsprobleem/Epidemiologie 3
1.1 Wat is chlamydia? 3
1.2 Incidentie 3
1.3 Prevalentie 3
1.4 Mortaliteit 4
1.5 Morbiditeit 4
Hoofdstuk 2: Analyse gezondheidsprobleem/Gezondheidsdeterminanten 5
2.1 Gezondheidsdeterminant biologische factoren 5
2.2 Gezondheidsdeterminant omgeving 5
2.3 Gezondheidsdeterminant leefstijl en gedrag 5
2.4 Gezondheidsdeterminant zorgvoorzieningen 6
Hoofdstuk 3: Verantwoording keuze doelgroep 7
Hoofdstuk 4: Gedragsanalyse 8
4.2 De enquête: 8
4.3 Voorgeschiedenis: 8
4.4 ASE-model: 8
4.5 Barrières: 9
4.6 Conclusie ASE-model: 9
4.7 Stages of change: 10
Hoofdstuk 5: Beïnvloedingsmethoden 11
Hoofdstuk 6: Interventies 12
Hoofdstuk 7: Voorlichtingsbijeenkomsten 13
7.1 Voorlichting 1 13
7.2 Voorlichting 2 (fictief) 13
7.3 Voorlichting 3 (fictief) 14
Hoofdstuk 8 EBP-onderbouwing 16
8.1 Risicoperceptie 16
8.2 Motivational interviewing 16
Hoofdstuk 9: Evaluatie groepsvoorlichting 18
Hoofdstuk 10: Reflectie. 19
Literatuurlijst 21
Bijlage A 24
Bijlage B 28
Bijlage C 33
Bijlage D 36
Bijlage E 38
2
, Hoofdstuk 1: Analyse gezondheidsprobleem/Epidemiologie
1.1 Wat is chlamydia?
Volgens het RIVM (2021) is chlamydia een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) die wordt
veroorzaakt door een bacterie (chlamydia trachomatis). De chlamydia bacterie kan zitten in de
slijmvliezen van de vagina, urinebuis, anus en keel. Je kunt iemand besmetten tijdens onveilige seks.
Chlamydia infecties verlopen vaak asymptomatisch. 90% van de vrouwen ervaart geen klachten.
Klachten die mannen en vrouwen kunnen krijgen zijn: branderig gevoel bij het plassen en abnormale
afscheiding.
1.2 Incidentie
Volgens Volksgezondheid en zorg (2021) zijn er in 2019 bij Centrale Seksuele Gezondheid in totaal
21.134 chlamydia-diagnoses vastgesteld. Van alle personen die zich laten testen en jonger zijn dan
19 jaar heeft 24,6% van de vrouwen chlamydia en 25,1% van de heteroseksuele mannen (Zie figuur
1). Huisartsen stelden in 2018 bij ongeveer 42.500 personen chlamydia vast. Chlamydia komt meer
voor bij vrouwen dan bij mannen (2,8 per 1.000 vrouwen; 2,2 per 1.000 mannen).
1.3 Prevalentie
Volgens het RIVM (2021) had in 2016/2017 zo’n 2,8% van de 18- tot 34-jarige jongeren in de
Nederlandse bevolking chlamydia (5,6% van de vrouwen en 1,1% van de mannen). Chlamydia komt
bij ongeveer 3% van de Nederlandse jongeren (16 tot 30 jaar) voor.
3
Beste lezer,
Hierbij presenteer ik u mijn afstudeeropdracht voor het vak gezondheidsbevordering. Het verslag is
geschreven over het gezondheidsprobleem ‘chlamydia’. Deze opdracht is gegeven vanuit mijn
opleiding hbo-verpleegkunde aan de Hogeschool Inholland te Alkmaar. Ik heb de opdracht gekregen
om een preventie programma te ontwikkelen bij een passende doelgroep gericht op het bevorderen
van de gezondheid door middel van het beïnvloeden van de leefstijl. Voor deze opdracht heb ik het
gezondheidsprobleem en het gedrag van mijn doelgroep geanalyseerd aan de hand van gangbare
modellen uit de gezondheidsbevordering. In het preventieprogramma maak ik gebruik van
verschillende interventies die wetenschappelijk worden onderbouwd. Voor deze opdracht
organiseerde en faciliteerde ik een interactieve voorlichtingsbijeenkomst om daarin de doelgroep te
motiveren tot gezonder gedrag, om zo de gezondheidsrisico’s te verkleinen en te voorkomen. Er is
één voorlichting daadwerkelijk uitgevoerd, de twee andere bijeenkomsten zijn fictief.
Voor deze opdracht heb ik het gedrag van heteroseksuele vrouwen in de leeftijd van 15- tot 19-jaar
met een risicovol seksueel gedrag proberen te beïnvloeden, aangezien zij een grote kans hebben op
het krijgen van chlamydia.
Als eerste wil ik mijn docenten Dana Burggraaff en Doenja Rosenmöller bedanken voor de
informatieve lessen en de begeleiding die zij mij hebben gegeven. Daarnaast wil ik deelnemers van
mijn voorlichtingsbijeenkomst bedanken voor hun deelneming. Tenslotte wil ik de heer L. Weistra
bedanken voor zijn tijd en bijdragen als expert aan deze opdracht.
Ik wens u veel leesplezier toe.
Zoë-Lynn de Vries
Den Helder, 4 april 2022
1
,Inhoudsopgave
Voorwoord 1
Hoofdstuk 1: Analyse gezondheidsprobleem/Epidemiologie 3
1.1 Wat is chlamydia? 3
1.2 Incidentie 3
1.3 Prevalentie 3
1.4 Mortaliteit 4
1.5 Morbiditeit 4
Hoofdstuk 2: Analyse gezondheidsprobleem/Gezondheidsdeterminanten 5
2.1 Gezondheidsdeterminant biologische factoren 5
2.2 Gezondheidsdeterminant omgeving 5
2.3 Gezondheidsdeterminant leefstijl en gedrag 5
2.4 Gezondheidsdeterminant zorgvoorzieningen 6
Hoofdstuk 3: Verantwoording keuze doelgroep 7
Hoofdstuk 4: Gedragsanalyse 8
4.2 De enquête: 8
4.3 Voorgeschiedenis: 8
4.4 ASE-model: 8
4.5 Barrières: 9
4.6 Conclusie ASE-model: 9
4.7 Stages of change: 10
Hoofdstuk 5: Beïnvloedingsmethoden 11
Hoofdstuk 6: Interventies 12
Hoofdstuk 7: Voorlichtingsbijeenkomsten 13
7.1 Voorlichting 1 13
7.2 Voorlichting 2 (fictief) 13
7.3 Voorlichting 3 (fictief) 14
Hoofdstuk 8 EBP-onderbouwing 16
8.1 Risicoperceptie 16
8.2 Motivational interviewing 16
Hoofdstuk 9: Evaluatie groepsvoorlichting 18
Hoofdstuk 10: Reflectie. 19
Literatuurlijst 21
Bijlage A 24
Bijlage B 28
Bijlage C 33
Bijlage D 36
Bijlage E 38
2
, Hoofdstuk 1: Analyse gezondheidsprobleem/Epidemiologie
1.1 Wat is chlamydia?
Volgens het RIVM (2021) is chlamydia een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) die wordt
veroorzaakt door een bacterie (chlamydia trachomatis). De chlamydia bacterie kan zitten in de
slijmvliezen van de vagina, urinebuis, anus en keel. Je kunt iemand besmetten tijdens onveilige seks.
Chlamydia infecties verlopen vaak asymptomatisch. 90% van de vrouwen ervaart geen klachten.
Klachten die mannen en vrouwen kunnen krijgen zijn: branderig gevoel bij het plassen en abnormale
afscheiding.
1.2 Incidentie
Volgens Volksgezondheid en zorg (2021) zijn er in 2019 bij Centrale Seksuele Gezondheid in totaal
21.134 chlamydia-diagnoses vastgesteld. Van alle personen die zich laten testen en jonger zijn dan
19 jaar heeft 24,6% van de vrouwen chlamydia en 25,1% van de heteroseksuele mannen (Zie figuur
1). Huisartsen stelden in 2018 bij ongeveer 42.500 personen chlamydia vast. Chlamydia komt meer
voor bij vrouwen dan bij mannen (2,8 per 1.000 vrouwen; 2,2 per 1.000 mannen).
1.3 Prevalentie
Volgens het RIVM (2021) had in 2016/2017 zo’n 2,8% van de 18- tot 34-jarige jongeren in de
Nederlandse bevolking chlamydia (5,6% van de vrouwen en 1,1% van de mannen). Chlamydia komt
bij ongeveer 3% van de Nederlandse jongeren (16 tot 30 jaar) voor.
3
