Kindergeneeskunde samenvatting blok 2.4 van het tentamen theorie voeding en doelgroepen

Samenvatting kindergeneeskunde blok 2.4
Groei
Groeicurves: jongens en meisjes hebben een ander groeicurvetabel
De groei is nooit meer zo snel als in de zuigelingen leeftijd. Een baby groeit in het eerste jaar 3 x zijn
geboortegewicht.
Een groeiachterstand is gedefinieerd als je onder de -2 in een groeicurve komt.
- Standaarddeviatie-lijnen
- Lengte (L); gewicht/leeftijd (G/lft) en gewciht/lengte (G/L); schedelomtrek (SO)
- Verschil jongens/meisjes – jongens langer + later puberteit
- Aparte curve zuigelingen i.v.m. snelle groei in het 1e levensjaar
- Gebaseerd op metingen schoolkinderen – correctie G/L 2010 ivm obesitas

Interpretatie van de groeicurve
- Erfelijke aanleg bepaalt eindlengte
- Eén meetpunt is onvoldoende voor een beoordeling van de groei
- Curve volgen of afbuigende curve  afbuigende curve is nooit acceptabel
- Rol consultatiebureau (CB)
- Door ziekte kan groei stil staan (curve buigt af!) : bv. Coeliakie/ Ziekte van Crohn
o Eerst neemt het gewicht af en na langere tijd de lengte
o Als een kind een achterstand heeft, en krijgt een goed dieet  inhaalgroei (verrijking is
vaak niet nodig maar het kind regelt het vaak automatisch zelf totdat zij de juiste lengte
weer hebben behaald).

Geringe lengte door erfelijke aanleg is géén groeiachterstand. Als de ouders op -2 zitten met hun lengte
dan mag je verwachten dat het kind ook op -2 groeit.

Achterstand door ziekte:
- Eerst gewicht aankomen dan de lengte
- Acuut: gewichtsverlies bij (nog) normale lengte: mager
- Chronisch: geringe lengte (gewicht relatief normaal) gewicht en lengte komen weer bij elkaar,
dit is gevaarlijk want een ziekte kan hierdoor niet herkend worden.
Bijv.
Coeliakie: afbuigende groeicurve  makkelijker een groeicurve aan te houden omdat het kind
daarvoor wel al normaal groeide.
Cystic Fibrosis: geringe lengte vanaf de geboorte  hebben in de buik al een groeiachterstand.
Van welke standaarddeviatie lijn moet je uitgaan bij CF?  Lastig!

Midouderlengte  schatting van de lengte van het kind met de lengte van de ouders
Skeletleeftijd  Linkerhand en pols röntgenfoto maken  kijken naar de ontwikkeling van de
botjes/kraakbeen. De botjes gaan verkalken te zien op foto door wittere botten. Er zijn afbeeldingen
die laten zien hoe deze groei precies verloopt  vergelijken met de voorbeelden, hier komt een
skeletleeftijd uit.
‘’Trage rijpers’’  De kinderen die later in de puberteit komen. De skeletleeftijd verloopt bij deze groep
ook trager.

De groeicurves beginnen bij pasgeborene niet bij 0 maar bij ongeveer 2 weken. Het geboortegewicht
wordt voor een belangrijk deel bepaald door de placenta. Als de placenta goed van kwaliteit is dan krijgt
het kind geruim aanbod van voedingsstoffen. Als de placenta infarcten bevat dan krijgt het kind minder
voeding binnen, dus is dan bij de geboorte ook een stuk kleiner. Dit staat min of meer los van alle

, erfelijke achtergronden. Een kind kan bijvoorbeeld een geboortegewicht hebben van 3900 gram. Als de
lijn wordt doorgetrokken dan zou het kind heel groot zijn, wat vaak niet het geval is.
Een afbuigende curve mag hierbij wel voorkomen. Het kind is dan bezig met zijn lengte op te zoeken als
je kijkt naar de midouderlengte.

Eetproblemen bij jonge kinderen (zuigelingen/peuters)
- Wat is het probleem?
- Voedingsanamnese
- Hoe verloopt een maaltijd?
- Hoe is het zo gekomen?
- Wat hebben de ouders al geprobeerd?

Er kunnen lichamelijke oorzaken zijn van eetproblemen:
- Geeft het kind honger aan?
- Weigering van specifieke voedingsmiddelen?
- Alleen vloeibaar voedsel?
- Onrustig gedrag tijdens de voeding?  hoofd wegdraaien/overstrekken
- Wordt het kind moe bij het drinken? (vaak bij hartafwijkingen)
- Slikproblemen, kokhalzen, regurgitatie, spugen?
- Buikpijn? (bv. Gastrocolische reflex  maag geeft sein aan colon  die gaat samenknijpen 
als er wat in het colon zit dan kan dit kramp geven)
- Ontlastingpatroon?  frequentie, consistentie, hoeveelheid

Voedingsanamnese:
Per eetmoment:
- Wat wordt aangeboden en wat/hoeveel wordt er gegeten en gedronken?
- Wie bepaalt wanneer/waar/wat wordt gegeten?

Ontwikkeling mondmotoriek:
- Orale reflexen
- Ontwikkeling zuigen-afhappen-kauwen
- Orale (over-)gevoeligheid

Observatie:
- Beweging lippen, tong, kaken tijdens voeding
- Coördinatie daarvan met de ademhaling (pasgeborene)
- Overgevoeligheidsreacties in het mondgebied
- Type voeding + hulpmiddel waarmee het wordt aangeboden

Diagnose eetprobleem:
1. Er is geen eetprobleem
 Kleine eter
 Groeicurve loopt op een laag pitje maar loopt keurig op de curve
2. Lichamelijke oorzaak
 Slechte eetlust door ziekte (bv. Coeliakie)
 Lichamelijk onvermogen om te eten/drinken (bv. Hartafwijking/spasticiteit)
 Verstoorde/vertraagde ontwikkeling van de mondmotoriek
 Weigering uit angst voor gevolgen (bv. KM-allergie, reflux, sondevoeding ooit gehad)
3. Pedagogische oorzaak