Paragraaf 1:
● Vanaf de 11e eeuw leeft de handel op.
● Toename opbrengsten landbouw had 3 oorzaken:
1. Drieslagstelsel
2. Woeste gronden werden in gebruik genomen voor landbouwgrond.
3. Uitvinding van ijzeren ploeg die plaggen ook omdraait. Ossen werden vervangen
voor paarden.
● Meer eten zorgde voor een groei van de bevolking en toename in handel.
● Handel vond plaats op strategische plekken, zoals waterwegen of kruispunten. Ook
ontstonden er grote jaarmarkten waardoor langeafstandshandel tot leven komt.
● Gevolgen van meer handel:
1. Handelscentra groeiden uit tot steden, die gingen met elkaar samenwerken
waardoor de Hanze ontstond (samenwerkingsverband tussen steden).
Aangesloten steden hielpen elkaar met bescherming van kooplieden en gaven
elkaar handelsvoordelen.
2. Koningen en landheren gingen zich bemoeien met de handel om de welvaart in
hun gebied te stimuleren. Dit deden ze door bijv. voor veiligheid langs wegen en
op markten te zorgen.
3. Groei voor vraag naar geld, waardoor geldeconomie tot ontwikkeling kwam.
Iedere stad had een eigen munt, daarom waren op jaarmarkten altijd
geldwisselaars. Soms leenden zij geld aan handelaren. Zo ontstonden banken.
● Steeds meer steden door handel, ook wel handelsgemeenschappen.
● Bewoners begonnen te onderhandelen met de heer/koning/graaf, zo kregen ze
speciale privileges;
○ recht om een (jaar)markt te houden
○ geen tol betalen als ze handelswaar door gebied van de heer vervoerden.
○ -> Ook wel stadsrecht
● Verschillende groepen bewoners in een middeleeuwse stad;
○ burgerij, mensen met stadsrecht. Hadden speciale voorrechten, kwamen
officieel in aanmerking voor bestuursambten.
○ patriciërs, vooral bepaalde kooplieden, later ook sommige ambachtslieden.
○ mensen zonder burgerrecht, arme ongeschoolde arbeiders, hadden de
mogelijkheid om burger te worden door een huwelijk of geldsom.
● Gilden ontstaan;
○ een gilden is een vereniging waar iedereen hetzelfde beroep heeft, als je niet
in een gilde zit mag je dat beroep niet uitoefenen.
○ zo minder concurrentie en blijven de prijzen hoog.
● 14e/15e eeuw; bevolking neemt dramatisch af door Zwarte Dood/de Pest.
● nadelen;
○ ⅓ van de Europese bevolking ging dood aan de pest.
○ vraag naar voedsel daalde, daardoor daling prijzen.
● Vanaf de 11e eeuw leeft de handel op.
● Toename opbrengsten landbouw had 3 oorzaken:
1. Drieslagstelsel
2. Woeste gronden werden in gebruik genomen voor landbouwgrond.
3. Uitvinding van ijzeren ploeg die plaggen ook omdraait. Ossen werden vervangen
voor paarden.
● Meer eten zorgde voor een groei van de bevolking en toename in handel.
● Handel vond plaats op strategische plekken, zoals waterwegen of kruispunten. Ook
ontstonden er grote jaarmarkten waardoor langeafstandshandel tot leven komt.
● Gevolgen van meer handel:
1. Handelscentra groeiden uit tot steden, die gingen met elkaar samenwerken
waardoor de Hanze ontstond (samenwerkingsverband tussen steden).
Aangesloten steden hielpen elkaar met bescherming van kooplieden en gaven
elkaar handelsvoordelen.
2. Koningen en landheren gingen zich bemoeien met de handel om de welvaart in
hun gebied te stimuleren. Dit deden ze door bijv. voor veiligheid langs wegen en
op markten te zorgen.
3. Groei voor vraag naar geld, waardoor geldeconomie tot ontwikkeling kwam.
Iedere stad had een eigen munt, daarom waren op jaarmarkten altijd
geldwisselaars. Soms leenden zij geld aan handelaren. Zo ontstonden banken.
● Steeds meer steden door handel, ook wel handelsgemeenschappen.
● Bewoners begonnen te onderhandelen met de heer/koning/graaf, zo kregen ze
speciale privileges;
○ recht om een (jaar)markt te houden
○ geen tol betalen als ze handelswaar door gebied van de heer vervoerden.
○ -> Ook wel stadsrecht
● Verschillende groepen bewoners in een middeleeuwse stad;
○ burgerij, mensen met stadsrecht. Hadden speciale voorrechten, kwamen
officieel in aanmerking voor bestuursambten.
○ patriciërs, vooral bepaalde kooplieden, later ook sommige ambachtslieden.
○ mensen zonder burgerrecht, arme ongeschoolde arbeiders, hadden de
mogelijkheid om burger te worden door een huwelijk of geldsom.
● Gilden ontstaan;
○ een gilden is een vereniging waar iedereen hetzelfde beroep heeft, als je niet
in een gilde zit mag je dat beroep niet uitoefenen.
○ zo minder concurrentie en blijven de prijzen hoog.
● 14e/15e eeuw; bevolking neemt dramatisch af door Zwarte Dood/de Pest.
● nadelen;
○ ⅓ van de Europese bevolking ging dood aan de pest.
○ vraag naar voedsel daalde, daardoor daling prijzen.
