Samenvatting Dysartrie en dysfagie bij volwassenen met NAH
Dysartrie en dysfagie kunnen ontstaan door:
Hersenletsel ICV
HCVA
Neurodegeneratieve ziekten MS
Parkinson
Hersenziekten Menigitis
Trauma Klap op het hoofd
Vaak komen deze patiënten eerst in coma.
Coma is een toestand van verlaagd bewustzijn waaruit een patiënt niet te wekken is.
Door een hersentrauma kan iemand in coma raken. Dit komt doordat de fornatio reticularis geen
signalen meer ontvangt. Dit is een klier die de bloedtoevoer en bloedafvoer naar de hersenen regelt.
Omdat er te weinig bloed in de hersenen komt, komt er te weinig zuurstof.
Hersentrauma en de gevolgen:
- In Nederland komen jaarlijks 90.000 mensen op SEH met hoofdletsel
- 95% heeft licht schedel hersenletel (LSH)
- 4% heeft matig hersenletsel
- 1% heeft ernstig hersenletsel
De Glascow Coma Scale is een meetinstrument waardoor een coma bepaald kan worden:
Eye opening respons Motorische respons Verbale respons
4. Spontaan 6. Volgt opdrachten op 5. Helder en georiënteerd
3. Alleen op aanspreken 5. Lokaliseert pijn prikkels 4. Verwarde conversatie
2. Alleen op pijn prikkels 4. Trekt terug bij pijn 3. Spreekt inadequaat
1. Niet 3. Buigt abnormaal op pijn 2. Geeft alleen geluid
2. Strekt op pijn 1. Geen geluid
1. Niet
Uit elke kolom wordt een cijfer genomen, met alle drie cijfers bij elkaar komt er een score uit.
Wanneer deze score lager is dan 8 is er sprake van coma.
Wanneer een patiënt in coma ligt worden de vitale functies gemonitord:
- Bloeddruk
- Saturatie (zuurstofgehalte in het bloed)
- Ademhaling
- Hartslag
Diagnostiek bij mogelijke comapatiënten:
Welke diagnostiek Wat is het
Vitale functies Via de monitor bijhouden
EMV score Eye
Motor
Verbal
- Om de wakkerheid te meten
Hersenstamreflexen Oogreflex: bvb pupil en knipperen
, Fracturen
CT scan Kijken of er beschadigingen in het brein zijn
Is de patiënt minder dan 15 minuten buiten bewustzijn geweest, dan is er sprake van lichte
hersenbeschadiging. Is de patiënt langer dan 15 minuten buiten bewustzijn geweest dan is er sprake
van matig tot ernstige hersenbeschadiging.
Onderscheid naar de ernst van hersenletsel
1. LSH: Licht schedel hersenletsel
a. Trauma capitis (alleen uitwendig)
b. Commotio cerebri (hersenschudding kleiner dan 15 minuten buiten bewustzijn)
2. Contusio cerebri: Hersenkneuzing
a. Matig of ernstig schedelhersenletsel
b. Langer dan 15 minuten buiten bewustzijn
Herstel uit een coma
Als iemand binnen 6 weken ontwaakt uit een coma, is de kans op herstel het grootst. Dit is
afhankelijk van hoe diep de patiënt in coma heeft gelegen. Er zijn daarnaast ook altijd
restverschijnselen.
Herstel hangt verder af van:
- Hoe diep
- Duur
Hoe ontwaakt de coma patiënt:
o Het geestelijke bewustzijn keert weer terug
o De patiënt reageert adequaat op de opdrachten
o Er zijn nog cognitieve restverschijnselen
Persisterende Vegetatieve Toestand (PVT)
De patiënt heeft normale vegetatieve functies (adem, lichaamstemperatuur) en ook een
normaal slaap- waak ritme.
o De ogen van de patiënt kunnen wel open zijn
De verbindingen tussen de hersenstam en de cortex (buitenste laag grote hersenen,
hersenschors) blijven gestoord
Het bewustzijn keer niet of nauwelijks terug
o Er is geen contact met de omgeving
Awake but not aware
Na 6 maanden is er geen herstel meer mogelijk
o Hier is veel discussie over, per land andere regels
Posttraumatische Amnesie (PTA)
Dit is de tijd die verstrijkt na het trauma totdat de verbale score 5 is: helder en georiënteerd
o Geheugenstoornis voor lopende en komende gebeurtenissen
o Je kunt goed met de patiënt communiceren maar gebeurtenissen worden niet ingeprent
o Grote gevolgen voor de therapie
o Na een trauma scoort de verpleging elke dag met een aantal vaste vragen of de patiënt nog
in PTA is
Dysartrie en dysfagie kunnen ontstaan door:
Hersenletsel ICV
HCVA
Neurodegeneratieve ziekten MS
Parkinson
Hersenziekten Menigitis
Trauma Klap op het hoofd
Vaak komen deze patiënten eerst in coma.
Coma is een toestand van verlaagd bewustzijn waaruit een patiënt niet te wekken is.
Door een hersentrauma kan iemand in coma raken. Dit komt doordat de fornatio reticularis geen
signalen meer ontvangt. Dit is een klier die de bloedtoevoer en bloedafvoer naar de hersenen regelt.
Omdat er te weinig bloed in de hersenen komt, komt er te weinig zuurstof.
Hersentrauma en de gevolgen:
- In Nederland komen jaarlijks 90.000 mensen op SEH met hoofdletsel
- 95% heeft licht schedel hersenletel (LSH)
- 4% heeft matig hersenletsel
- 1% heeft ernstig hersenletsel
De Glascow Coma Scale is een meetinstrument waardoor een coma bepaald kan worden:
Eye opening respons Motorische respons Verbale respons
4. Spontaan 6. Volgt opdrachten op 5. Helder en georiënteerd
3. Alleen op aanspreken 5. Lokaliseert pijn prikkels 4. Verwarde conversatie
2. Alleen op pijn prikkels 4. Trekt terug bij pijn 3. Spreekt inadequaat
1. Niet 3. Buigt abnormaal op pijn 2. Geeft alleen geluid
2. Strekt op pijn 1. Geen geluid
1. Niet
Uit elke kolom wordt een cijfer genomen, met alle drie cijfers bij elkaar komt er een score uit.
Wanneer deze score lager is dan 8 is er sprake van coma.
Wanneer een patiënt in coma ligt worden de vitale functies gemonitord:
- Bloeddruk
- Saturatie (zuurstofgehalte in het bloed)
- Ademhaling
- Hartslag
Diagnostiek bij mogelijke comapatiënten:
Welke diagnostiek Wat is het
Vitale functies Via de monitor bijhouden
EMV score Eye
Motor
Verbal
- Om de wakkerheid te meten
Hersenstamreflexen Oogreflex: bvb pupil en knipperen
, Fracturen
CT scan Kijken of er beschadigingen in het brein zijn
Is de patiënt minder dan 15 minuten buiten bewustzijn geweest, dan is er sprake van lichte
hersenbeschadiging. Is de patiënt langer dan 15 minuten buiten bewustzijn geweest dan is er sprake
van matig tot ernstige hersenbeschadiging.
Onderscheid naar de ernst van hersenletsel
1. LSH: Licht schedel hersenletsel
a. Trauma capitis (alleen uitwendig)
b. Commotio cerebri (hersenschudding kleiner dan 15 minuten buiten bewustzijn)
2. Contusio cerebri: Hersenkneuzing
a. Matig of ernstig schedelhersenletsel
b. Langer dan 15 minuten buiten bewustzijn
Herstel uit een coma
Als iemand binnen 6 weken ontwaakt uit een coma, is de kans op herstel het grootst. Dit is
afhankelijk van hoe diep de patiënt in coma heeft gelegen. Er zijn daarnaast ook altijd
restverschijnselen.
Herstel hangt verder af van:
- Hoe diep
- Duur
Hoe ontwaakt de coma patiënt:
o Het geestelijke bewustzijn keert weer terug
o De patiënt reageert adequaat op de opdrachten
o Er zijn nog cognitieve restverschijnselen
Persisterende Vegetatieve Toestand (PVT)
De patiënt heeft normale vegetatieve functies (adem, lichaamstemperatuur) en ook een
normaal slaap- waak ritme.
o De ogen van de patiënt kunnen wel open zijn
De verbindingen tussen de hersenstam en de cortex (buitenste laag grote hersenen,
hersenschors) blijven gestoord
Het bewustzijn keer niet of nauwelijks terug
o Er is geen contact met de omgeving
Awake but not aware
Na 6 maanden is er geen herstel meer mogelijk
o Hier is veel discussie over, per land andere regels
Posttraumatische Amnesie (PTA)
Dit is de tijd die verstrijkt na het trauma totdat de verbale score 5 is: helder en georiënteerd
o Geheugenstoornis voor lopende en komende gebeurtenissen
o Je kunt goed met de patiënt communiceren maar gebeurtenissen worden niet ingeprent
o Grote gevolgen voor de therapie
o Na een trauma scoort de verpleging elke dag met een aantal vaste vragen of de patiënt nog
in PTA is
