Samenvatting SWK7
Orthopedagogiek
Hoorcollege 1: Normaal / niet normaal
‣ Wat is ontwikkelingpsychopathogolie?
Hierin wordt het ontstaan en het beloop van psychische stoornissen
bestudeert en onderzocht.
- Ontwikkelingsopgave als uitgangspunt
Wat op de ene leeftijd als normaal gezien wordt, kan op een andere leeftijd als
niet normaal gezien worden
- Dynamisch gezichtspunt
Dyslexie heb je op 3 jaar nog geen last van, als je gaat lezen op 5 kan je er last
van krijgen.
- Vroeger en nu
Eerdere ervaringen kunnen latere ervaringen beïnvloeden
- Een uniek individu met unieke ervaringen
Denk aan sekse, leeftijd, welke opvoeding hebben ouders, financiële kwesties,
zieke ouder, sociale ongelijkheid. Wisselwerking tussen factoren.
‣ Classificatie
Is onderscheid maken en indelen.
Bijvoorbeeld tussen allerlei soorten organisme (plannen, dieren) of psychische
stoornissen
✦ De DSM-classificatiesysteem
Indeling op grond van uiterlijke (slaan, schoppen) en innerlijk
(angststoornis, depressie) kenmerken
- Het basisprincipe is beschrijving. Kan je niet altijd van de buitenkant zien
- DSM-5 gaat over classificatie
- Een andere omschrijving van ‘classificatie’ is herkenning. Welke dingen kan je
herkennen bij kinderen waar sprake van is.
DSM werkt traditioneel met het vastellen van wel of geen stoornis
- Je hebt het wel of je hebt het niet
- Een beetje stoornis hebben kan volgens DSM niet
Dimensioneel denken
- In DSM-5 wordt voor het eerst onderscheid gemaakt: lichte, matige of ernstige vorm
van een stoornis. Hoe meer symptomen hoe erger de stoornis
Differentiaaldiagnose en comorbiditeit
Bij het vaststellen of een kind een psychische stoornis heeft, spelen er 2
vragen:
1. Differentiaaldiagnose: Hoe zeker ben ik van mijn zaak? Welke
andere stoornissen lijken erop?
Pagina 1
, 2. Comorbiditeit: Welke andere problemen of stoornissen gaan vaak
samen?
‣ Differentiaaldiagnose
Onderscheid maken tussen de stoornissen, zeker van je zaak zijn is
belangrijk
- Het niet vaststellen van een stoornis, de verkeerde stoornis
vastellen, ten onrechte een stoornis vaststellen kan grote
negatieve gevolgen hebben op het kind
- Secundair probleem: komen voort uit een andere stoornis.
Bijvoorbeeld concentratieproblemen kan voorkomen uit een
lagere intelligentie. Het is vaak te moeilijk en kunnen zich
daardoor minder goed concentreren.
‣ Comorbiditeit
Meerdere stoornissen: zeker bij kinderen en jeugdigen
eerder regel dan uitzondering
- Een kind met slechts één stoornis is uitzonderlijk
- Denk ook aan comorbiditeit met lichamelijke problemen en sociale problemen
- Voorbeeld: ADHD gaat vaak samen met o.a. gedragsstoornis, depressie en
angststoornis
✦ Diagnostiek
Je kan een kind classificeren, maar wil je ook uitgebreid diagnostiek doen.
Waarom en hoe is het zo gekomen?
1. Waarom heeft dit kind deze klachten op dit moment van de
ontwikkeling gekregen?
2. Waarom blijven juist deze problemen en klachten ontstaan?
3. Wat zegt dt over dit kind en het gezin dat deze problemen zijn
ontstaan en blijven bestaan?
- Eerste stap van hulpverlening (voorwaardelijke stap): na diagnostiek volgt
(eventuele) hulpverlening
✦ Hulpverlening
3 factoren vergroten de kans dat er een beroep gedaan wordt op
hulpverlening
1. De ernst van het probleem
2. De leeftijd van het kind (hoe ouder, hoe eerder)
3. De combinatie van kind problemen en gezin problemen
✦ De ernst van het probleem
✴ Criterium 1: Als iets afwijkt van het gemiddelde
Normaal - abnormaal als statische norm (gemiddelde van kwantitatieve
gegevens is de Norma, berg/curve tabel)
Pagina 2
, - Bijvoorbeeld: aantal
woordjes dat een kind
op bepaalde leeftijd leest
- Zegt nog niks over dat
er iets mis is of dat er iets
gedaan moet worden
✴ Criterium 2: Als iets afwijkt van het ideaal
Afwijken van een ideaal kan geen / soms / wel een probleem zijn
- Zegt nog niks over dat iets mis is of dat er iets gedaan moet worden
- Reflecties bij norm van het ideaal
- Iemand kan anders zijn, maar lijd deze persoon? Is hij een gevaar voor zichzelf?
Hebben andere er last van? Is het nou echt een probleem?
✴ Criterium 3: Als er sprake is van een stoornis
Onbegrijpelijk gedrag / een ziekte / herkenbaar beeld?
✴ Criterium 4: Intergratie
Is er sprake van een probleem in de adapter
- Problemen in het leeftijdsadequaat aangaan van relaties
- Problemen in het leeftijdsadequaat verrichten van werk
- Ervaren van lijden
✦ Talent stoornissen
- ADHD: Veel energie - indien creatief succesvol in bv. De reclamewereld
- ASS: gevoelig voor details, pastronen, soms bijzonder goed geheugen -
indien intelligent goede carrière in ICT
- Psychopathie: weinig stress in situaties waarin veel op het spel staat -
indien goed gecontroleerd effectief in financiële wereld
- Bipolaire stoornis: diepe gevoelens en veel energie - indien voldoende
relativerend en creatief succesvol kunstenaar
Hoorcollege 2 : Voeding en eetstoornissen bij
jonge kinderen
✦ Normale ontwikkeling bij leren eten
Drie fasen in de ontwikkeling van (leren) eten
1. De zoog- en zuigfase
Het drinken wordt ‘geregeld’ door de voedingsreflexen
2. De overgangsfase
Naast halfwas voeding ook nog borst- of flesvoeding
3. Mee-eten wat de pot schaft
Pagina 3
Orthopedagogiek
Hoorcollege 1: Normaal / niet normaal
‣ Wat is ontwikkelingpsychopathogolie?
Hierin wordt het ontstaan en het beloop van psychische stoornissen
bestudeert en onderzocht.
- Ontwikkelingsopgave als uitgangspunt
Wat op de ene leeftijd als normaal gezien wordt, kan op een andere leeftijd als
niet normaal gezien worden
- Dynamisch gezichtspunt
Dyslexie heb je op 3 jaar nog geen last van, als je gaat lezen op 5 kan je er last
van krijgen.
- Vroeger en nu
Eerdere ervaringen kunnen latere ervaringen beïnvloeden
- Een uniek individu met unieke ervaringen
Denk aan sekse, leeftijd, welke opvoeding hebben ouders, financiële kwesties,
zieke ouder, sociale ongelijkheid. Wisselwerking tussen factoren.
‣ Classificatie
Is onderscheid maken en indelen.
Bijvoorbeeld tussen allerlei soorten organisme (plannen, dieren) of psychische
stoornissen
✦ De DSM-classificatiesysteem
Indeling op grond van uiterlijke (slaan, schoppen) en innerlijk
(angststoornis, depressie) kenmerken
- Het basisprincipe is beschrijving. Kan je niet altijd van de buitenkant zien
- DSM-5 gaat over classificatie
- Een andere omschrijving van ‘classificatie’ is herkenning. Welke dingen kan je
herkennen bij kinderen waar sprake van is.
DSM werkt traditioneel met het vastellen van wel of geen stoornis
- Je hebt het wel of je hebt het niet
- Een beetje stoornis hebben kan volgens DSM niet
Dimensioneel denken
- In DSM-5 wordt voor het eerst onderscheid gemaakt: lichte, matige of ernstige vorm
van een stoornis. Hoe meer symptomen hoe erger de stoornis
Differentiaaldiagnose en comorbiditeit
Bij het vaststellen of een kind een psychische stoornis heeft, spelen er 2
vragen:
1. Differentiaaldiagnose: Hoe zeker ben ik van mijn zaak? Welke
andere stoornissen lijken erop?
Pagina 1
, 2. Comorbiditeit: Welke andere problemen of stoornissen gaan vaak
samen?
‣ Differentiaaldiagnose
Onderscheid maken tussen de stoornissen, zeker van je zaak zijn is
belangrijk
- Het niet vaststellen van een stoornis, de verkeerde stoornis
vastellen, ten onrechte een stoornis vaststellen kan grote
negatieve gevolgen hebben op het kind
- Secundair probleem: komen voort uit een andere stoornis.
Bijvoorbeeld concentratieproblemen kan voorkomen uit een
lagere intelligentie. Het is vaak te moeilijk en kunnen zich
daardoor minder goed concentreren.
‣ Comorbiditeit
Meerdere stoornissen: zeker bij kinderen en jeugdigen
eerder regel dan uitzondering
- Een kind met slechts één stoornis is uitzonderlijk
- Denk ook aan comorbiditeit met lichamelijke problemen en sociale problemen
- Voorbeeld: ADHD gaat vaak samen met o.a. gedragsstoornis, depressie en
angststoornis
✦ Diagnostiek
Je kan een kind classificeren, maar wil je ook uitgebreid diagnostiek doen.
Waarom en hoe is het zo gekomen?
1. Waarom heeft dit kind deze klachten op dit moment van de
ontwikkeling gekregen?
2. Waarom blijven juist deze problemen en klachten ontstaan?
3. Wat zegt dt over dit kind en het gezin dat deze problemen zijn
ontstaan en blijven bestaan?
- Eerste stap van hulpverlening (voorwaardelijke stap): na diagnostiek volgt
(eventuele) hulpverlening
✦ Hulpverlening
3 factoren vergroten de kans dat er een beroep gedaan wordt op
hulpverlening
1. De ernst van het probleem
2. De leeftijd van het kind (hoe ouder, hoe eerder)
3. De combinatie van kind problemen en gezin problemen
✦ De ernst van het probleem
✴ Criterium 1: Als iets afwijkt van het gemiddelde
Normaal - abnormaal als statische norm (gemiddelde van kwantitatieve
gegevens is de Norma, berg/curve tabel)
Pagina 2
, - Bijvoorbeeld: aantal
woordjes dat een kind
op bepaalde leeftijd leest
- Zegt nog niks over dat
er iets mis is of dat er iets
gedaan moet worden
✴ Criterium 2: Als iets afwijkt van het ideaal
Afwijken van een ideaal kan geen / soms / wel een probleem zijn
- Zegt nog niks over dat iets mis is of dat er iets gedaan moet worden
- Reflecties bij norm van het ideaal
- Iemand kan anders zijn, maar lijd deze persoon? Is hij een gevaar voor zichzelf?
Hebben andere er last van? Is het nou echt een probleem?
✴ Criterium 3: Als er sprake is van een stoornis
Onbegrijpelijk gedrag / een ziekte / herkenbaar beeld?
✴ Criterium 4: Intergratie
Is er sprake van een probleem in de adapter
- Problemen in het leeftijdsadequaat aangaan van relaties
- Problemen in het leeftijdsadequaat verrichten van werk
- Ervaren van lijden
✦ Talent stoornissen
- ADHD: Veel energie - indien creatief succesvol in bv. De reclamewereld
- ASS: gevoelig voor details, pastronen, soms bijzonder goed geheugen -
indien intelligent goede carrière in ICT
- Psychopathie: weinig stress in situaties waarin veel op het spel staat -
indien goed gecontroleerd effectief in financiële wereld
- Bipolaire stoornis: diepe gevoelens en veel energie - indien voldoende
relativerend en creatief succesvol kunstenaar
Hoorcollege 2 : Voeding en eetstoornissen bij
jonge kinderen
✦ Normale ontwikkeling bij leren eten
Drie fasen in de ontwikkeling van (leren) eten
1. De zoog- en zuigfase
Het drinken wordt ‘geregeld’ door de voedingsreflexen
2. De overgangsfase
Naast halfwas voeding ook nog borst- of flesvoeding
3. Mee-eten wat de pot schaft
Pagina 3
