Hoofdstuk 1 : functionele organisatie van het menselijk lichaam en controle van interne omgeving
Controlesystemen zorgen ervoor dat we blijven leven onder variërende omstandigheden: kou
zoeken naar warmte, honger voedsel zoeken.
Basic living unit = cel.
Orgaan is verzameling van verschillende cellen die samen worden gehouden door intercellulaire
structuren.
25 biljoen rode bloedcellen, 75 biljoen cellen met andere functie = 100 biljoen cellen.
Cel heeft één of meerdere functies waarin die gespecialiseerd is, maar:
1. Zuurstof reageert met proteïnen, koolhydraten en lipiden voor energievoorziening van de cel
2. Alle cellen kunnen voortplanten
3. Cellen geven afvalstoffen af aan omgevende vloeistoffen
4. Algemene chemische mechanismen zijn hetzelfde
60% van lichaam is vloeistof: water, ionen, andere substanties
2/3de intracellulaire vloeistof: kalium ionen, magnesium ionen, fosfaat ionen
1/3de extracellulaire vloeistof: natrium ionen, chloor ionen, waterstofcarbonaat-ion, voedingsstoffen
(zuurstof, glucose, aminozuren, vetzuren) en afvalstoffen (CO2)
Extracellulaire vloeistof (wordt continue gemixt)
Alle cellen leven in zelfde omgeving: ECF = milieu interieur (Claude Bernard, 1813). Cellen kunnen
leven en functies vervullen wanneer er geschikte concentraties zuurstof, glucose, verschillende
ionen, aminozuren en vetzuren zijn. Bevatten ook afvalstoffen (CO2 en afvalstoffen die opgeruimd
worden door nieren).
ECF is constant in beweging, diffusie tussen capillairen en interstitiële ruimte:
1. Transport van bloed door bloedvaten
2. Diffusie van ECF tussen haarvaten en interstitiële ruimte
In rust gaat bloed 1 x per minuut hele circuit door, bij inspanning soms tot 6 x.
Grote hoeveelheden van vloeistof en opgeloste bestanddelen (behalve eiwitten) diffuseren continue!
door haarvaten naar interstitiële ruimte. Wordt veroorzaakt door kinetische bewegingen van
moleculen in interstitiële vloeistof en plasma. Cellen niet verder weg dan 50 micrometer van capillair
snelle diffusie (paar seconden).
Homeostase
Walter Cannon (1871): homeostase: handhaven van bijna constante condities in interne milieu
(=ECF).
Alle organen helpen om condities constant te houden. Ionen, voedingsstoffen en afvalstoffen
worden gereguleerd in een bereik van waarden. Voor sommige is bereik heel klein: waterstofion
concentratie, natrium concentratie.
Controlesystemen controleren handhaven van concentraties van ionen en substanties, zodat cellen
functies kunnen voltooien ondanks veranderingen in omgeving.
Ziekte is staat van verstoorde homeostase, maar vitale functies worden behouden door compensatie.
Compensaties kunnen leiden tot grote afwijkingen:
Ziekte waardoor nieren geen zout en water kunnen afscheiden hogere bloeddruk evenwicht
opname en renale excretie. Maar op lange termijn: hoge bloeddruk veroorzaakt schade aan nieren
verhoogde bloeddruk meer schade aan nieren.
Opname voedingsstoffen
1. Longen: Bloed neemt zuurstof op in alveoli (alveolaire membraan = 0.4 tot 2.0 micrometer
dik).
Controlesystemen zorgen ervoor dat we blijven leven onder variërende omstandigheden: kou
zoeken naar warmte, honger voedsel zoeken.
Basic living unit = cel.
Orgaan is verzameling van verschillende cellen die samen worden gehouden door intercellulaire
structuren.
25 biljoen rode bloedcellen, 75 biljoen cellen met andere functie = 100 biljoen cellen.
Cel heeft één of meerdere functies waarin die gespecialiseerd is, maar:
1. Zuurstof reageert met proteïnen, koolhydraten en lipiden voor energievoorziening van de cel
2. Alle cellen kunnen voortplanten
3. Cellen geven afvalstoffen af aan omgevende vloeistoffen
4. Algemene chemische mechanismen zijn hetzelfde
60% van lichaam is vloeistof: water, ionen, andere substanties
2/3de intracellulaire vloeistof: kalium ionen, magnesium ionen, fosfaat ionen
1/3de extracellulaire vloeistof: natrium ionen, chloor ionen, waterstofcarbonaat-ion, voedingsstoffen
(zuurstof, glucose, aminozuren, vetzuren) en afvalstoffen (CO2)
Extracellulaire vloeistof (wordt continue gemixt)
Alle cellen leven in zelfde omgeving: ECF = milieu interieur (Claude Bernard, 1813). Cellen kunnen
leven en functies vervullen wanneer er geschikte concentraties zuurstof, glucose, verschillende
ionen, aminozuren en vetzuren zijn. Bevatten ook afvalstoffen (CO2 en afvalstoffen die opgeruimd
worden door nieren).
ECF is constant in beweging, diffusie tussen capillairen en interstitiële ruimte:
1. Transport van bloed door bloedvaten
2. Diffusie van ECF tussen haarvaten en interstitiële ruimte
In rust gaat bloed 1 x per minuut hele circuit door, bij inspanning soms tot 6 x.
Grote hoeveelheden van vloeistof en opgeloste bestanddelen (behalve eiwitten) diffuseren continue!
door haarvaten naar interstitiële ruimte. Wordt veroorzaakt door kinetische bewegingen van
moleculen in interstitiële vloeistof en plasma. Cellen niet verder weg dan 50 micrometer van capillair
snelle diffusie (paar seconden).
Homeostase
Walter Cannon (1871): homeostase: handhaven van bijna constante condities in interne milieu
(=ECF).
Alle organen helpen om condities constant te houden. Ionen, voedingsstoffen en afvalstoffen
worden gereguleerd in een bereik van waarden. Voor sommige is bereik heel klein: waterstofion
concentratie, natrium concentratie.
Controlesystemen controleren handhaven van concentraties van ionen en substanties, zodat cellen
functies kunnen voltooien ondanks veranderingen in omgeving.
Ziekte is staat van verstoorde homeostase, maar vitale functies worden behouden door compensatie.
Compensaties kunnen leiden tot grote afwijkingen:
Ziekte waardoor nieren geen zout en water kunnen afscheiden hogere bloeddruk evenwicht
opname en renale excretie. Maar op lange termijn: hoge bloeddruk veroorzaakt schade aan nieren
verhoogde bloeddruk meer schade aan nieren.
Opname voedingsstoffen
1. Longen: Bloed neemt zuurstof op in alveoli (alveolaire membraan = 0.4 tot 2.0 micrometer
dik).
