Uitwerking hoorcolleges Reflectie op de
Gezondheidswetenschappen
HC1 Introductiecollege
Common sense-beeld van wetenschap
- Wetenschappelijke kennis is objectief
- De (unieke) wetenschappelijke methode is de manier om kennis over de wereld te verkrijgen
- Wetenschap is waardevrij
- In wetenschap pelen externe invloeden geen rol: alles draait om (empirisch) bewijs
- Wetenschappers zijn op zoek naar de waarheid
- Maar klopt dit beeld van wetenschap?
Is wetenschap objectief?
- Objectief vs. subjectief
- Claim: wetenschappelijke kennis is objectief, voorwaarde: heldere begripsvorming
o Afwezigheid van vaagheid en meerduidigheid
Van alledaagse naar wetenschappelijke taal
Ideaal: helderheid en eenduidigheid
o Begrippen moeten operationeel zijn: gespecificeerd en meetbaar
Ideaal: vrij van persoonlijke opvattingen/cultureel bepaalde waarden
- Voorbeeld met het begrip ‘intelligentie’
o Onderzoek naar intelligentie
o George Morton (1839): intelligentie is afhankelijk van de inhoud van schedels
Mannen intelligenter dan vrouwen; Europeanen intelligenter dan Zuid-Amerikanen
Definitie klopt niet, maar iedereen in die tijd vond dit normaal en dacht dat dit klopte.
o Tegenwoordig: uitslag van IQ-testen
Niet onafhankelijk van culturen door bepaald speelgoed
o Er is geen test die onafhankelijk is voor intelligentie
- Kan wetenschappelijke kennis objectief zijn? Moet je hoe dan ook streven naar objectiviteit?
Is er een unieke wetenschappelijke methode?
- Discussie
o Je concentreren op wat we doorgaans als wetenschap beschouwen
Maar door wie wordt geaccepteerde wetenschap beoefend?
o Alle aanspraken op kennis volgens de gangbare methoden onderzoeken
Wanneer is een veel gebruikte methode goed?
- Hoe kun je deze vraag beantwoorden: wat is de juiste methode in wetenschap?
o Via wetenschappelijk onderzoek
Maar hoe? Probleem van circulariteit
Draait in wetenschap alles om empirisch bewijs?
- Stellingen common sense-opvatting van wetenschap
o In (levens)wetenschap behoort empirisch bewijs voor of tegen een bepaalde hypothese (of
theorie) doorslaggevend te zijn.
o In (levens)wetenschap wordt het verkrijgen en accepteren van bewijs niet beïnvloed door
bijvoorbeeld politieke invloed, economische belangen of religieuze opvattingen.
1
Gezondheidswetenschappen
HC1 Introductiecollege
Common sense-beeld van wetenschap
- Wetenschappelijke kennis is objectief
- De (unieke) wetenschappelijke methode is de manier om kennis over de wereld te verkrijgen
- Wetenschap is waardevrij
- In wetenschap pelen externe invloeden geen rol: alles draait om (empirisch) bewijs
- Wetenschappers zijn op zoek naar de waarheid
- Maar klopt dit beeld van wetenschap?
Is wetenschap objectief?
- Objectief vs. subjectief
- Claim: wetenschappelijke kennis is objectief, voorwaarde: heldere begripsvorming
o Afwezigheid van vaagheid en meerduidigheid
Van alledaagse naar wetenschappelijke taal
Ideaal: helderheid en eenduidigheid
o Begrippen moeten operationeel zijn: gespecificeerd en meetbaar
Ideaal: vrij van persoonlijke opvattingen/cultureel bepaalde waarden
- Voorbeeld met het begrip ‘intelligentie’
o Onderzoek naar intelligentie
o George Morton (1839): intelligentie is afhankelijk van de inhoud van schedels
Mannen intelligenter dan vrouwen; Europeanen intelligenter dan Zuid-Amerikanen
Definitie klopt niet, maar iedereen in die tijd vond dit normaal en dacht dat dit klopte.
o Tegenwoordig: uitslag van IQ-testen
Niet onafhankelijk van culturen door bepaald speelgoed
o Er is geen test die onafhankelijk is voor intelligentie
- Kan wetenschappelijke kennis objectief zijn? Moet je hoe dan ook streven naar objectiviteit?
Is er een unieke wetenschappelijke methode?
- Discussie
o Je concentreren op wat we doorgaans als wetenschap beschouwen
Maar door wie wordt geaccepteerde wetenschap beoefend?
o Alle aanspraken op kennis volgens de gangbare methoden onderzoeken
Wanneer is een veel gebruikte methode goed?
- Hoe kun je deze vraag beantwoorden: wat is de juiste methode in wetenschap?
o Via wetenschappelijk onderzoek
Maar hoe? Probleem van circulariteit
Draait in wetenschap alles om empirisch bewijs?
- Stellingen common sense-opvatting van wetenschap
o In (levens)wetenschap behoort empirisch bewijs voor of tegen een bepaalde hypothese (of
theorie) doorslaggevend te zijn.
o In (levens)wetenschap wordt het verkrijgen en accepteren van bewijs niet beïnvloed door
bijvoorbeeld politieke invloed, economische belangen of religieuze opvattingen.
1
