Tijd van Regenten en Vorsten
Geschiedenis: Hoofdstuk 6
Kenmerkende aspecten: 1600 n.C. - 1700 n.C.
- wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van wereldeconomie (§1)
- de bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht
van de Nederlandse Republiek (§2)
- het streven van vorsten naar absolute macht (§3)
- de wetenschappelijke revolutie (§4)
§1-2
1566 - 400 lagere edelen (geen WvO) trokken naar paleis in Brussel van landvoogdes: ze
vroegen haar om matiging van geloofsvervolgingen (Smeekschrift der Edelen)
- doordat ze zo geïntimideerd was beloofde ze dat kettervervolging voorlopig zou stoppen:
hierdoor durfden calvinisten buiten stadsmuren, in openlucht, bijeenkomsten te houden
=> bij 1 van hagenpreken ging het mis: nadat calvinistische predikant tekeer was gegaan
tegen ‘beeldenverering’, trok menigte naar plaatselijke klooster en sloopte interieur
=> in weken hierna trok Beeldenstorm door Vlaanderen, Brabant en Holland: in honderden
kloosters en kerken werden schilderijen en beelden stukgeslagen
Achtergronden Beeldstorm
- religieuze oorzaak: (zie hierboven) protestanten waren tegen beelden- en heiligenverering
- economische oorzaak: in die tijd veel misoogsten => leidde tot hongersnood en ook handel
kwam stil te liggen => werkloosheid groeide
=> dus: groot deel van bevolking Vlaanderen etc. was arm, hongerig en werkloos en dat
terwijl katholieke kerk heel rijk was
Als reactie op Beeldenstorm stuurde Filips II de Hertog van Alva (oudste hoge Spaanse adel)
naar de Nederlanden om orde op zaken te stellen: arriveerde in 1567 met een groot leger
=> arriveert in 1567 in Brussel, niet alleen als legeraanvoerder, maar ook als landvoogd
1ste bevel: Alva stelde speciale rechtbank in: zo’n 1100 doodvonnissen werden uitgesproken
=> ook werden 2 graven veroordeeld (onthoofd in Brussel) wegens hoogverraad: graaf van
Egmond en die van Horne, ze zouden te tolerant zijn geweest tegenover calvinisten
2de bevel: schatkist opnieuw vullen => stelde nieuwe centrale belastingen in, waaronder:
- De Honderdste Penning: 1% vermogensbelasting => niet veel verzet
- De Twintigste Penning: 5% belasting op aankoop van onroerend goed => beetje verzet
- De Tiende Penning: 10% belasting op alles wat er verhandeld werd => veel verzet van
kooplieden en ondernemers
Tienduizend anderen ontvluchtten na invoering rechtbank de Nederlanden, o.a. WvO
=> vormde leger in Duitsland: hiermee viel hij de Nederlanden in 1568 binnen
=> begin Nederlandse Opstand: 1 van z’n broers won Slag bij Heiligerlee, ondanks dat was
aanval mislukt => Alva bleef oppermachtig en won alle veldslagen tot 1572
Achtergrondinformatie Willem van Oranje: geboren in 1533 in Nassau (Duitsland), z’n
ouders waren Lutheranen
1544 - WvO wordt soeverein prins van gebied in Frankrijk
=> daarna ook gebieden rond Breda en werd zo plots 1 v/d belangrijkste Nederlandse adel
- Karel wil WvO naar zijn hof in Brussel => doel: Karel V wil WvO katholiek heropvoeden
Geschiedenis: Hoofdstuk 6
Kenmerkende aspecten: 1600 n.C. - 1700 n.C.
- wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van wereldeconomie (§1)
- de bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht
van de Nederlandse Republiek (§2)
- het streven van vorsten naar absolute macht (§3)
- de wetenschappelijke revolutie (§4)
§1-2
1566 - 400 lagere edelen (geen WvO) trokken naar paleis in Brussel van landvoogdes: ze
vroegen haar om matiging van geloofsvervolgingen (Smeekschrift der Edelen)
- doordat ze zo geïntimideerd was beloofde ze dat kettervervolging voorlopig zou stoppen:
hierdoor durfden calvinisten buiten stadsmuren, in openlucht, bijeenkomsten te houden
=> bij 1 van hagenpreken ging het mis: nadat calvinistische predikant tekeer was gegaan
tegen ‘beeldenverering’, trok menigte naar plaatselijke klooster en sloopte interieur
=> in weken hierna trok Beeldenstorm door Vlaanderen, Brabant en Holland: in honderden
kloosters en kerken werden schilderijen en beelden stukgeslagen
Achtergronden Beeldstorm
- religieuze oorzaak: (zie hierboven) protestanten waren tegen beelden- en heiligenverering
- economische oorzaak: in die tijd veel misoogsten => leidde tot hongersnood en ook handel
kwam stil te liggen => werkloosheid groeide
=> dus: groot deel van bevolking Vlaanderen etc. was arm, hongerig en werkloos en dat
terwijl katholieke kerk heel rijk was
Als reactie op Beeldenstorm stuurde Filips II de Hertog van Alva (oudste hoge Spaanse adel)
naar de Nederlanden om orde op zaken te stellen: arriveerde in 1567 met een groot leger
=> arriveert in 1567 in Brussel, niet alleen als legeraanvoerder, maar ook als landvoogd
1ste bevel: Alva stelde speciale rechtbank in: zo’n 1100 doodvonnissen werden uitgesproken
=> ook werden 2 graven veroordeeld (onthoofd in Brussel) wegens hoogverraad: graaf van
Egmond en die van Horne, ze zouden te tolerant zijn geweest tegenover calvinisten
2de bevel: schatkist opnieuw vullen => stelde nieuwe centrale belastingen in, waaronder:
- De Honderdste Penning: 1% vermogensbelasting => niet veel verzet
- De Twintigste Penning: 5% belasting op aankoop van onroerend goed => beetje verzet
- De Tiende Penning: 10% belasting op alles wat er verhandeld werd => veel verzet van
kooplieden en ondernemers
Tienduizend anderen ontvluchtten na invoering rechtbank de Nederlanden, o.a. WvO
=> vormde leger in Duitsland: hiermee viel hij de Nederlanden in 1568 binnen
=> begin Nederlandse Opstand: 1 van z’n broers won Slag bij Heiligerlee, ondanks dat was
aanval mislukt => Alva bleef oppermachtig en won alle veldslagen tot 1572
Achtergrondinformatie Willem van Oranje: geboren in 1533 in Nassau (Duitsland), z’n
ouders waren Lutheranen
1544 - WvO wordt soeverein prins van gebied in Frankrijk
=> daarna ook gebieden rond Breda en werd zo plots 1 v/d belangrijkste Nederlandse adel
- Karel wil WvO naar zijn hof in Brussel => doel: Karel V wil WvO katholiek heropvoeden
