KERN 4C periode 1
Les 1:
Voorbereidingsopdracht 1:
Lees:
Artikelen: De lessen die dokters leren als ze zelf de ziekte krijgen waarvan ze alles weten.
Interview Inez de Beaufort.
Silverman,J., Kurz,S., Draper,J (2014).Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Een
evidence-based benadering. Utrecht: Lemma. H 5 Relatie opbouwen H 8 Basale
communicatievaardigheden in specifieke situaties: paragraaf 8.2 slecht nieuws
Van der Burgt, M. Terra, B. & van Mechelen-Geers, E., 2015, Patiëntenvoorlichting door
verpleegkundigen: Stappen naar zelfmanagement. Maarsen: Reed Business (Hoofdstuk 2
"Persoonlijke bagage")
Van Staa, A., Mies, L., Ter Maten-Speksnijder, A. (2018). Verpleegkundige ondersteuning bij
zelfmanagement en eigen regie (Hoofdstuk 1 "Ondersteunen van zelfmanagement:
paragraaf 1.5 Stress-coping theorie")
Alleen artikelen, interview en vaardig communiceren in de gezondheidszorg gelezen.
Voorbereidingsopdracht 2:
Reflectie/ Schrijftaak:
1. Maak een beschrijving van een eigen verlieservaring en hoe je deze verwerkt hebt. Wat
gebeurde er? Wat dacht je? Wat waren je gevoelens? Je eerste gevoelens? En daarna? Wat
deed je, in eerste instantie, daarna en nog later?
2. Welke coping stijl herken je bij jezelf?
3. Als jij slecht nieuws zou krijgen, hoe vind je dat de ander je dat moet geven? En wat zou in
ieder geval niet moeten gebeuren?
4. Maak een vertaling naar het verpleegkundig beroep: als jij de boodschapper bent van
slecht nieuws, wat vind je dan belangrijk?
Cliënt met Parkinson in de thuissituatie. Echtgenote deed de zorg totdat ze door haar rug
ging. Lichamelijke achteruitgang was zodanig dat een sara steady, hoog-laagbed en
condoomkatheter aangeschaft moesten worden. Na een aantal maanden is dhr. opgenomen
intramuraal, wel in hetzelfde gebouw. Ik had een erg persoonlijke en openhartige relatie met
hem. Nog een keer intramuraal op bezoek geweest. Maanden niks van gehoord tot ik zijn
vrouw tegenkwam. Zij sprak over haar man in de verleden tijd, gevraagd of dhr. was
overleden en dit bleek al maanden het geval. Ik was hier niet van op de hoogte en het gevoel
overviel me enorm. Ik merkte aan mezelf dat de emotie hoog zag omdat het bericht voor mij
erg onverwachts kwam. Ik kon in mijn hoofd goed omschakelen en met de echtgenote in
gesprek blijven. Het werkte voor mij juist goed om het over haar te hebben; haar verlies, de
leegte, de invulling nu, e.d. Ik merkte wel aan mezelf dat ik op dat moment behoefte had aan
een ruimte alleen. Ik ben naar kantoor gegaan en ben daar volgeschoten. Het kwam door
het verlies en het plotselinge vertellen. Ik had het hem het leven anders gegund. Nu, een
maand later, kan ik nog steeds emoties voelen bij het overlijden, maar kan ik dit beter
plaatsen. De band was goed, maar in zijn situatie was overlijden beter. Je zag bij hem dat hij
gevangen zat in zijn lichaam. Ik heb er kort over gesproken met collega’s en mijn vriend en
dat hielp. Ik had niet per se behoefte aan veel emotionele steun, maar meer mensen om
mijn verhaal mee te delen.
, Copingsstijl is expressie van emoties. Dit houdt in dat ik meteen emoties uit en ze niet
probeer te onderdrukken. Het kan zijn dat ik lang in emoties blijf hangen als ik ze niet uit en
dat ik snel emoties uitspreek.
Copingstrategieën of -stijlen. (z.d.). PSION. Geraadpleegd op 1 september 2022, van
https://www.psion.nl/copingstijlen
Ik zou zelf graag hebben dat het slechte nieuws snel gebracht wordt. Ik ben goed in non-
verbale communicatie lezen en vind het lastig als ik het nieuws non-verbaal al “weet”
voordat het verbaal gedeeld is. Ik ga het beste om met emoties als ik in een veilige omgeving
zit. Geef me dus of de ruimte om mijn emoties te delen of wanneer ik dat niet doe, ga dan
meteen door met de praktische kant. Ik voel me dan niet veilig genoeg om mijn emoties op
dat moment te uiten. Bij het delen van het nieuws wil ik graag het gevoel hebben dat er naar
mij als individu wordt gekeken en naar wat ik nodig zou hebben op emotioneel en praktisch
vlak.
Als professional vind ik het belangrijk dat iemand gezien wordt en de ruimte krijgt om
zijn/haar emotie te uiten. Ik vind het ook belangrijk om te luisteren en in te gaan op de
behoefte van de zorgvrager. Geeft de zorgvrager aan dat ze meer informatie willen, dan geef
ik die. Geeft de zorgvrager aan dat ze dit thuis willen verwerken en een andere dag
informatie willen, dan is dat ook goed. Begeleiding op maat bieden.
Interne attributie = oorzaak door jezelf, dus ik heb dit verknald want ik…
Externe attributie = oorzaak door iemand anders, dus ik heb dit verknald want iemand
anders…
Les 2:
Voorbereidingsopdracht 1
Lees: Van der Burgt, M. Terra, B. & van Mechelen-Geers, E., 2015, Patientenvoorlichting door
verpleegkundigen: Stappen naar zelfmanagement. Maarsen: Reed Business. Hoofdstuk 4: De
stap Openstaan en Hoofdstuk 5: De stap Begrijpen.
Column: Stilte.
Lees: richtlijnen bij het slecht-nieuwsgesprek.
Lees: Fasen en valkuilen bij het slecht nieuws gesprek.
Lees dit artikel: huilen.
Lees de rollen van de SP-en die in week 3 (Job de Vries) en week 4 (Liesbeth/ Job de Vries)
kome (zie studiemateriaal bij 'ínhoud en voorbereiding').
Fris je kennis op over de werkwijze rondom gesprekken met simulatiepatiënten.
Voorbereidingsopdracht 2:
Beantwoord de vraag: Wat hebben de stappen openstaan en begrijpen te maken met het
slecht nieuws gesprek?
Openstaan heeft te maken met het kunnen verwerken van de informatie. Als je niet
openstaat voor de vertellen boodschap, dan komt deze niet binnen en is een gesprek voeren
moeilijk. Ook het begrijpen is een belangrijke stap in het slechtnieuwsgesprek omdat de
Les 1:
Voorbereidingsopdracht 1:
Lees:
Artikelen: De lessen die dokters leren als ze zelf de ziekte krijgen waarvan ze alles weten.
Interview Inez de Beaufort.
Silverman,J., Kurz,S., Draper,J (2014).Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. Een
evidence-based benadering. Utrecht: Lemma. H 5 Relatie opbouwen H 8 Basale
communicatievaardigheden in specifieke situaties: paragraaf 8.2 slecht nieuws
Van der Burgt, M. Terra, B. & van Mechelen-Geers, E., 2015, Patiëntenvoorlichting door
verpleegkundigen: Stappen naar zelfmanagement. Maarsen: Reed Business (Hoofdstuk 2
"Persoonlijke bagage")
Van Staa, A., Mies, L., Ter Maten-Speksnijder, A. (2018). Verpleegkundige ondersteuning bij
zelfmanagement en eigen regie (Hoofdstuk 1 "Ondersteunen van zelfmanagement:
paragraaf 1.5 Stress-coping theorie")
Alleen artikelen, interview en vaardig communiceren in de gezondheidszorg gelezen.
Voorbereidingsopdracht 2:
Reflectie/ Schrijftaak:
1. Maak een beschrijving van een eigen verlieservaring en hoe je deze verwerkt hebt. Wat
gebeurde er? Wat dacht je? Wat waren je gevoelens? Je eerste gevoelens? En daarna? Wat
deed je, in eerste instantie, daarna en nog later?
2. Welke coping stijl herken je bij jezelf?
3. Als jij slecht nieuws zou krijgen, hoe vind je dat de ander je dat moet geven? En wat zou in
ieder geval niet moeten gebeuren?
4. Maak een vertaling naar het verpleegkundig beroep: als jij de boodschapper bent van
slecht nieuws, wat vind je dan belangrijk?
Cliënt met Parkinson in de thuissituatie. Echtgenote deed de zorg totdat ze door haar rug
ging. Lichamelijke achteruitgang was zodanig dat een sara steady, hoog-laagbed en
condoomkatheter aangeschaft moesten worden. Na een aantal maanden is dhr. opgenomen
intramuraal, wel in hetzelfde gebouw. Ik had een erg persoonlijke en openhartige relatie met
hem. Nog een keer intramuraal op bezoek geweest. Maanden niks van gehoord tot ik zijn
vrouw tegenkwam. Zij sprak over haar man in de verleden tijd, gevraagd of dhr. was
overleden en dit bleek al maanden het geval. Ik was hier niet van op de hoogte en het gevoel
overviel me enorm. Ik merkte aan mezelf dat de emotie hoog zag omdat het bericht voor mij
erg onverwachts kwam. Ik kon in mijn hoofd goed omschakelen en met de echtgenote in
gesprek blijven. Het werkte voor mij juist goed om het over haar te hebben; haar verlies, de
leegte, de invulling nu, e.d. Ik merkte wel aan mezelf dat ik op dat moment behoefte had aan
een ruimte alleen. Ik ben naar kantoor gegaan en ben daar volgeschoten. Het kwam door
het verlies en het plotselinge vertellen. Ik had het hem het leven anders gegund. Nu, een
maand later, kan ik nog steeds emoties voelen bij het overlijden, maar kan ik dit beter
plaatsen. De band was goed, maar in zijn situatie was overlijden beter. Je zag bij hem dat hij
gevangen zat in zijn lichaam. Ik heb er kort over gesproken met collega’s en mijn vriend en
dat hielp. Ik had niet per se behoefte aan veel emotionele steun, maar meer mensen om
mijn verhaal mee te delen.
, Copingsstijl is expressie van emoties. Dit houdt in dat ik meteen emoties uit en ze niet
probeer te onderdrukken. Het kan zijn dat ik lang in emoties blijf hangen als ik ze niet uit en
dat ik snel emoties uitspreek.
Copingstrategieën of -stijlen. (z.d.). PSION. Geraadpleegd op 1 september 2022, van
https://www.psion.nl/copingstijlen
Ik zou zelf graag hebben dat het slechte nieuws snel gebracht wordt. Ik ben goed in non-
verbale communicatie lezen en vind het lastig als ik het nieuws non-verbaal al “weet”
voordat het verbaal gedeeld is. Ik ga het beste om met emoties als ik in een veilige omgeving
zit. Geef me dus of de ruimte om mijn emoties te delen of wanneer ik dat niet doe, ga dan
meteen door met de praktische kant. Ik voel me dan niet veilig genoeg om mijn emoties op
dat moment te uiten. Bij het delen van het nieuws wil ik graag het gevoel hebben dat er naar
mij als individu wordt gekeken en naar wat ik nodig zou hebben op emotioneel en praktisch
vlak.
Als professional vind ik het belangrijk dat iemand gezien wordt en de ruimte krijgt om
zijn/haar emotie te uiten. Ik vind het ook belangrijk om te luisteren en in te gaan op de
behoefte van de zorgvrager. Geeft de zorgvrager aan dat ze meer informatie willen, dan geef
ik die. Geeft de zorgvrager aan dat ze dit thuis willen verwerken en een andere dag
informatie willen, dan is dat ook goed. Begeleiding op maat bieden.
Interne attributie = oorzaak door jezelf, dus ik heb dit verknald want ik…
Externe attributie = oorzaak door iemand anders, dus ik heb dit verknald want iemand
anders…
Les 2:
Voorbereidingsopdracht 1
Lees: Van der Burgt, M. Terra, B. & van Mechelen-Geers, E., 2015, Patientenvoorlichting door
verpleegkundigen: Stappen naar zelfmanagement. Maarsen: Reed Business. Hoofdstuk 4: De
stap Openstaan en Hoofdstuk 5: De stap Begrijpen.
Column: Stilte.
Lees: richtlijnen bij het slecht-nieuwsgesprek.
Lees: Fasen en valkuilen bij het slecht nieuws gesprek.
Lees dit artikel: huilen.
Lees de rollen van de SP-en die in week 3 (Job de Vries) en week 4 (Liesbeth/ Job de Vries)
kome (zie studiemateriaal bij 'ínhoud en voorbereiding').
Fris je kennis op over de werkwijze rondom gesprekken met simulatiepatiënten.
Voorbereidingsopdracht 2:
Beantwoord de vraag: Wat hebben de stappen openstaan en begrijpen te maken met het
slecht nieuws gesprek?
Openstaan heeft te maken met het kunnen verwerken van de informatie. Als je niet
openstaat voor de vertellen boodschap, dan komt deze niet binnen en is een gesprek voeren
moeilijk. Ook het begrijpen is een belangrijke stap in het slechtnieuwsgesprek omdat de
