Week 1
De student kan beschrijven wat sociale psychologie inhoudt en wat de rol van
sociaal afstemmen is voor mensen.
Sociale psychologie: De wetenschappelijke studie naar de manier waarop gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de werklelijke of
voorgestelde aanwezigheid van andere mensen.
Sociaalafstemmen: door sociaal afstemmen beïnvloeden we elkaars stemmingen en
gedragingen, ook hebben we hierdoor empathie.
De student kan de sociale vergelijkingstheorie van Festinger (1954)
beschrijven.
Sociale- vergelijkingstheorie van Festinger: gaat ervan uit dat mensen hun prestaties en
meningen vergelijken met die van andere om erachter te komen hoe zij ervoor staan en hoe
zij het doen.
Opwaartse sociale vergelijking: Wanneer je je vergelijkt met iemand die iets beter
doet of beter is (Hierdoor kan je jezelf eventueel verbeteren).
Neerwaartse sociale vergelijking: Wanneer mensen zich vergelijken met iemand die
slechter af is (Geeft een goed gevoel).
De student kan het verschil tussen het privézelfbewustzijn en
publiekszelfbewustzijn herkennen in een korte casus.
Publiek bewustzijn: Je bekijkt jezelf door de ogen van een denkbeeldig publiek Hoe komt
mijn gedrag over.
Privé bewustzijn: aandacht is gericht op de binnenkant wat vind je ergens van, welke
gedachten/gevoelens roept het bij je op.
De student kan uitleggen wat zelfkennis en zelfbewustzijn is en hoe dit met
elkaar samenhangt.
Zelfkennis: ideeën en gevoelens van mensen over zichzelf (klopt niet altijd). Zonder
zelfkennis weet iemand niet wat voor persoon diegene is, en je zou jezelf daardoor steeds
opnieuw verrassen met je eigen acties en reacties.
Er zijn verschillende manieren om aan zelfkennis te komen:
- Zelfbewustzijn: vermogen om expliciete zelfkennis op te bouwen. Tegelijkertijd
waarnemen en waarneming zijn.
- Zelfwaardering: evaluatie over jezelf, vertrouwen in jezelf.
o Expliciete zwelwaardering: wat mensen antwoorden als je vraagt hoe ze over
zichzelf denken.
o Impliciete zelfwaardering: aspecten van zelfwaardering die niet meteen aan
het licht komen maar wel door indirecte metingen of lichaamstaal.
o Contingentie van zelfwaardering: mate waarin iemand zelfwaardering
afhankelijk is van het bereiken van een bepaald standaard.
- Introspectie: bij jezelf naar binnen kijken, naar je eigen gevoelens, gedachten,
motieven, gedrag en fantasieën.
, o Door jezelf wat-vragen te stellen bevorder je de kans via introspectie tot
ware zelfkennis te komen over je voorkeuren, meningen en twijfels.
o Je eigen gedrag observeren alsof je iemand aders observeert opletten wat
je doet en niet wat je bedenkt.
Functie van zelfbewustzijn: Door je eigen reacties te observeren en aan te nemen dat je
soortgenoten net zoals jij zijn, kun je ook van alles leren over je omgeving en je eigen gedrag
daarop aanpassen. Stelt mensen in staat hun gedrag af te stemmen op de sociale normen.
Nadelen van zelfbewustzijn: onderbreken van gedragsroutine
Leidt tot slechtere prestaties op dingen die je normaal automatisch handelt
(penalty missen).
Kan ook leiden tot angst en depressieve gevoelens.
De student kan beschrijven hoe zelfkennis georganiseerd is.
Organisatie van zelfkennis:
- Zelf-schema: kennis over hetzelf in een abstracte eigenschap en concrete
voorbeelden daarvan (herinneringen) bv: onafhankelijk graag alleen.
- Zelfconcept: geheel van de zelf-schema’s.
De student kan de vier zelfevaluatiemotieven uitleggen en herkennen in een
korte casus.
4 zelfevaluatie motieven:
Zelfverheffingsmotief:
o Illusoire superioriteit/ above avarage-effect: illusive dat je betere ven dan
andere, rooskleurig naar jezelf kijken (kijken alleen naar positieve dingen en
naar mensen die het slechter afgaat).
- Voordelen:
o Mensen voelen zich gelukkiger
o Blijven proberen als iets niet lukt
- Nadelen:
o Komen onvoldoende tot zelfontwikkeling
o Ondermijnt intrinsieke motivatie vooral gefocust om jezelf te bewijzen.
o Belemmert gevoel van verbinding met andere staan niet open voor kritiek.
- Meest automatisch
, Consistentiemotief:
- Mensen streven naar een samenhangend en stabiel zelfbeeld zoeken bevestiging
op wat ze al weten over zichzelf.
- Consistentie en zelfverheffing zijn pas te onderscheiden bij mensen met een negatief
zelfbeeld.
Aanwijzingen voor consistentie motief:
- Onthouden zelfconsistente informatie beter dn inconsistente informatie.
- Interpreteren feedback zodanig dat hun bestaande zelfbeeld wordt bevestigd.
Acuraatsheidsmotief:
- Zelfbeeld van mensen is niet volkomen onrealistisch maar de behoefte aan accurate
informatie over jezelf is in het algemeen niet zo sterk als de meeste denken en ook
minder sterk dan de behoefte aan een positief en consistent zelfbeeld.
- Gevolg: mensen hebben niet altijd een helder inzicht in wat hen werkelijk beweegt.
- Is belangrijk om te vermijden dat je dingen niet kunt of niet leuk vindt.
Zelfverbeteringsmotief:
- Komt voort uit de mensen om jezelf te ontwikkelen, te ontplooien en te verbeteren.
- Entiteitstheorie: sommige mensen zien de persoonlijkheid als een vastliggende
entiteit die je niet kunt veranderen.
- Groeitheorie: persoonlijkheid kan je verbeteren en ontwikkelen in de loop van je
leven.
- Gericht op persoonlijke ontwikkeling.
Samenhang 4 motieven:
- Zelfverheffing gaat vaak samen met consistentie.
- Accuraatheid gaat vaak samen met verbetering.
De student kan beschrijven wat sociale psychologie inhoudt en wat de rol van
sociaal afstemmen is voor mensen.
Sociale psychologie: De wetenschappelijke studie naar de manier waarop gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de werklelijke of
voorgestelde aanwezigheid van andere mensen.
Sociaalafstemmen: door sociaal afstemmen beïnvloeden we elkaars stemmingen en
gedragingen, ook hebben we hierdoor empathie.
De student kan de sociale vergelijkingstheorie van Festinger (1954)
beschrijven.
Sociale- vergelijkingstheorie van Festinger: gaat ervan uit dat mensen hun prestaties en
meningen vergelijken met die van andere om erachter te komen hoe zij ervoor staan en hoe
zij het doen.
Opwaartse sociale vergelijking: Wanneer je je vergelijkt met iemand die iets beter
doet of beter is (Hierdoor kan je jezelf eventueel verbeteren).
Neerwaartse sociale vergelijking: Wanneer mensen zich vergelijken met iemand die
slechter af is (Geeft een goed gevoel).
De student kan het verschil tussen het privézelfbewustzijn en
publiekszelfbewustzijn herkennen in een korte casus.
Publiek bewustzijn: Je bekijkt jezelf door de ogen van een denkbeeldig publiek Hoe komt
mijn gedrag over.
Privé bewustzijn: aandacht is gericht op de binnenkant wat vind je ergens van, welke
gedachten/gevoelens roept het bij je op.
De student kan uitleggen wat zelfkennis en zelfbewustzijn is en hoe dit met
elkaar samenhangt.
Zelfkennis: ideeën en gevoelens van mensen over zichzelf (klopt niet altijd). Zonder
zelfkennis weet iemand niet wat voor persoon diegene is, en je zou jezelf daardoor steeds
opnieuw verrassen met je eigen acties en reacties.
Er zijn verschillende manieren om aan zelfkennis te komen:
- Zelfbewustzijn: vermogen om expliciete zelfkennis op te bouwen. Tegelijkertijd
waarnemen en waarneming zijn.
- Zelfwaardering: evaluatie over jezelf, vertrouwen in jezelf.
o Expliciete zwelwaardering: wat mensen antwoorden als je vraagt hoe ze over
zichzelf denken.
o Impliciete zelfwaardering: aspecten van zelfwaardering die niet meteen aan
het licht komen maar wel door indirecte metingen of lichaamstaal.
o Contingentie van zelfwaardering: mate waarin iemand zelfwaardering
afhankelijk is van het bereiken van een bepaald standaard.
- Introspectie: bij jezelf naar binnen kijken, naar je eigen gevoelens, gedachten,
motieven, gedrag en fantasieën.
, o Door jezelf wat-vragen te stellen bevorder je de kans via introspectie tot
ware zelfkennis te komen over je voorkeuren, meningen en twijfels.
o Je eigen gedrag observeren alsof je iemand aders observeert opletten wat
je doet en niet wat je bedenkt.
Functie van zelfbewustzijn: Door je eigen reacties te observeren en aan te nemen dat je
soortgenoten net zoals jij zijn, kun je ook van alles leren over je omgeving en je eigen gedrag
daarop aanpassen. Stelt mensen in staat hun gedrag af te stemmen op de sociale normen.
Nadelen van zelfbewustzijn: onderbreken van gedragsroutine
Leidt tot slechtere prestaties op dingen die je normaal automatisch handelt
(penalty missen).
Kan ook leiden tot angst en depressieve gevoelens.
De student kan beschrijven hoe zelfkennis georganiseerd is.
Organisatie van zelfkennis:
- Zelf-schema: kennis over hetzelf in een abstracte eigenschap en concrete
voorbeelden daarvan (herinneringen) bv: onafhankelijk graag alleen.
- Zelfconcept: geheel van de zelf-schema’s.
De student kan de vier zelfevaluatiemotieven uitleggen en herkennen in een
korte casus.
4 zelfevaluatie motieven:
Zelfverheffingsmotief:
o Illusoire superioriteit/ above avarage-effect: illusive dat je betere ven dan
andere, rooskleurig naar jezelf kijken (kijken alleen naar positieve dingen en
naar mensen die het slechter afgaat).
- Voordelen:
o Mensen voelen zich gelukkiger
o Blijven proberen als iets niet lukt
- Nadelen:
o Komen onvoldoende tot zelfontwikkeling
o Ondermijnt intrinsieke motivatie vooral gefocust om jezelf te bewijzen.
o Belemmert gevoel van verbinding met andere staan niet open voor kritiek.
- Meest automatisch
, Consistentiemotief:
- Mensen streven naar een samenhangend en stabiel zelfbeeld zoeken bevestiging
op wat ze al weten over zichzelf.
- Consistentie en zelfverheffing zijn pas te onderscheiden bij mensen met een negatief
zelfbeeld.
Aanwijzingen voor consistentie motief:
- Onthouden zelfconsistente informatie beter dn inconsistente informatie.
- Interpreteren feedback zodanig dat hun bestaande zelfbeeld wordt bevestigd.
Acuraatsheidsmotief:
- Zelfbeeld van mensen is niet volkomen onrealistisch maar de behoefte aan accurate
informatie over jezelf is in het algemeen niet zo sterk als de meeste denken en ook
minder sterk dan de behoefte aan een positief en consistent zelfbeeld.
- Gevolg: mensen hebben niet altijd een helder inzicht in wat hen werkelijk beweegt.
- Is belangrijk om te vermijden dat je dingen niet kunt of niet leuk vindt.
Zelfverbeteringsmotief:
- Komt voort uit de mensen om jezelf te ontwikkelen, te ontplooien en te verbeteren.
- Entiteitstheorie: sommige mensen zien de persoonlijkheid als een vastliggende
entiteit die je niet kunt veranderen.
- Groeitheorie: persoonlijkheid kan je verbeteren en ontwikkelen in de loop van je
leven.
- Gericht op persoonlijke ontwikkeling.
Samenhang 4 motieven:
- Zelfverheffing gaat vaak samen met consistentie.
- Accuraatheid gaat vaak samen met verbetering.
