Samenvatting literatuur LOP

Literatuur week 1:
Evaluatie passend onderwijs
Passend onderwijs moest de oplossing zijn voor organisatorische problemen in het onderwijs
aan leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften. Oplossingen voor organisatorische
problemen en voor kostenstijging zijn gezocht in:
 Decentralisatie: de regionaal georganiseerede samenwerkingsverbanden passend
onderwijs hebben de ondersteuningstaak voor primair, voortgezet en speciaal
onderwijs;
 Budgetfinanciering: elk samenwerkingsverband en mbo-instelling krijgt een budget
voor het ondersteuningsaanbod naar rato van aantal leerlingen op de aangesloten
scholen.

Passend onderwijs moet zorgen voor meer hulp op maat en voor een passende
onderwijsplek voor elke leerling met extra ondersteuningsbehoeften. De bedoeling was ook
de ouders te ontzorgen: het moest makkelijker worden om een geschikte onderwijsplek voor
hun kind te vinden. Verschillende maatregelen genomen:
 Er worden geen ‘rugzakjes’ meer toegekend op basis van landelijke vastgestelde
criteria
 De zorgplicht
 Opstellen schoolondersteuningsprofiel: school beschrijft eigen ondersteuningsaanbod
 Opstellen ontwikkelingsperspectiefplan: school beschrijft voor elke leerling wat
behoeften zijn en wat de doelen van extra steun zijn
 Bestuurlijke samenwerking tussen samenwerkingsverbanden en gemeenten: er moet
verplicht overleg gevoerd worden over afstemming van ondersteuningsplannen van
samenwerkingsverbanden

Passend onderwijs in het mbo
Voor mbo-instellingen zijn weinig verplichtingen opgelegd, wel moeten instellingen voor
studenten met extra ondersteuningsbehoeften een bijlage opstellen bij
onderwijsovereenkomsten.

De wet laat open wat passend onderwijs precies is, voor wie het bedoeld is en wat de
beoogde effecten ervan zijn, hierdoor valt er niet te bepalen wat een ‘goede’ aanpak is. Het
is aan het onderwijsveld om hierin eigen keuzes te maken.

Wat overheid wel kan doen
 Meer helderheid bieden over doelgroep van passend onderwijs
 Meer helderheid bieden over de doelen
 Meer helderheid bieden over de gewenste langetermijnontwikkeling
 Beleid sturen op de randvoorwaarden voor passend onderwijs: adequate toesturing

Begrippen week 1:
 SBO: speciaal basisonderwijs. Kinderen met minder zware gedragsproblematiek en/of
lager IQ gaan naar het SBO.
 Cluster 1: blinde, slechtziende leerlingen;
 Cluster 2: dove, slechthorende leerlingen of met een taal-spraakontwikkelingsstoornis;
 Cluster 3: lichamelijk gehandicapte en/of verstandelijk gehandicapte en langdurig zieke
leerlingen (somatisch);
 Cluster 4: kinderen met psychische stoornissen en gedragsproblemen

Literatuur week 2:
Rekendrempels nemen (Bartjens)
Een tekort aan geautomatiseerde (en gemotiveerde) kennis kan grote invloed hebben op de
rekenvaardigheid van leerlingen.

, Het drempelmodel met toetsen voor power én speed
Er is onderzoek uitgevoerd naar het effect van automatiseringstekorten op achterstanden bij
rekenen/wiskunde. Er is in dit onderzoek gebruik gemaakt van twee soorten toetsen:
1. Screeningstoetsen die bestaan uit representatieve sommen op het niveau van de
groepen 3 t/m 7 van het basisonderwijs
2. Automatiseringstoetsen waarmee de vlotte beschikbaarheid van de basiskennis voor
het hoofdrekenen wordt getoetst

De screeningstoetsen brengen het kunnen oplossen van de sommen (power) in beeld, de
automatiseringstoetsen zijn gericht op het kennen (speed). De basiskennis is verdeeld over
vijf zogenaamde rekendrempels:
Drempel 1: optellen, aftrekken en splitsen t/m 10. Bijvoorbeeld: 4+3, 7-4 en 8 splitsen in 5 en
3
Drempel 2: vlot kunnen ‘springen’ op de getallenlijn tot 100
Drempel 3: optellen en aftrekken over 10 (tot 20). Bijvoorbeeld: 8+7, 15-7
Drempel 4: bouwsteensommen tot 100, zoals: 47+30 en 77-30
Drempel 5: eenvoudige tafels: 2, 3, 4, 5 en moeilijke tafels 6, 7, 8 en 9.

Deze vijf drempels vormen belangrijke voorwaarden bij het hoofdrekenen, maar voor veel
leerlingen blijven dit struikelblokken. Het goed beheersen van de drempels draagt in sterke
mate bij aan het kunnen oplossen van steeds moeilijkere sommen.

Voorbeeld:
De som 56-28 vraagt om een vlotte beheersing van de stappen 56-20 en 36-8. Als deze
onvoldoende geautomatiseerd zijn (speed), dan belemmert dit het kunnen oplossen (power)
van de som.

De interactie tussen power en speed is duidelijk: vlotte basiskennis (speed) draagt bij tot
kunnen (power), onvoldoende vlotte basiskennis belemmert het kunnen.

Rekenmuurtje
Leren rekenen kan als een stapeling van kennis en vaardigheden geschetst worden. De
rekenvaardigheid die als basis nodig is voor het 1S/1F niveau kan in vier fasen ingedeeld
worden. De drempels kunnen teruggevonden worden in fase 1 en 2. Het vier fasenmodel en
de drempels worden aan de hand van het rekenmuurtje gevisualiseerd.
1: Rekenmuurtje
2: De samenhang van de automatisering van de
moeilijke tafels en de onderliggende drempels.

Indeling van de vier fasen heeft als doel dat de
ontwikkeling van een aantal cruciale en dragende
leerinhouden in samenhang met elkaar gevolgd
kunnen worden en optredende problemen
vroegtijdig gesignaleerd kunnen worden.