Bewegingsleer van de schouder
De schouder is het proximale gewricht van de bovenste extremiteit, is het meest beweeglijk van alle
gewrichten in het menselijk lichaam.
De schouder heeft drie vrijheidsgraden, waardoor de bovenste extremiteiten te opzichte van die
vlakken in de ruimte kunnen bewegen.
- Transversale as, in het frontale vlak
Om deze as zijn anteflexie- en retroflexiebewegingen mogelijk, uitgevoerd in het sagittaal
vlak
- Sagittale as, in het sagittale vlak
Om deze as zijn abductie en adductiebewegingen mogelijk, uitgevoerd in het frontaal vlak
- Verticale as, snijlijn van het sagittale en het frontale vlak
Om deze frontosagittale as zijn anteflexie en retroflexiebewegingen mogelijk, uitgevoerd in
een horizontaal vlak, als de arm in 90° geabduceerd is.
- Longitudinale as (van de humerus)
Om deze as vinden exorotatie- en endorotatiebewegingen van de arm plaats.
Impingement
Beginnende degeneratieve verschijnselen rond de subacomiale ruimte uiten zich als een
impingementsyndroom of “painful arc-syndroom”, een pijnsyndroom waaronder veel pathologie
wordt ondergebracht. Het is een klinische diagnose, die wordt gesteld op basis van de anamnese en
het lichamelijk onderzoek. De patiënt is meestal tussen 40 en 60 jaar oud en klaagt over pijn in de
schouder ter hoogte van de deltoideusregio. De pijn neemt toe bij gebruik van de hand boven
schouderniveau en ook ’s nachts is er meer pijn. Door de pijn zijn er functionele beperkingen.
Lichamelijk onderzoek
Inspectie:
- Niet afwijkend
Palpatie:
- Drukpijn aan de voorpunt van het acromion
- Acromioclaviculaire gewricht en bicepspees kunnen pijnlijk zijn wanneer deze ook betrokken
zijn
Actief bewegingsonderzoek:
- Zijwaarts heffen
o Scapulahumerale ritme verstoord
o Meeste pijn tussen 60° en 120° (= painful arc)
- Bij maximale elevatie de schouder de elevatie nog iets verder duwen resulteert in
schouderpijn (= impingementteken)
- Abductie gaat makkelijker met de arm in exorotatie (doordat het tuberculum majus
wegdraait van het acromion)
Diagnose
Anamnese, lichamelijk onderzoek.
Infiltratie van de bursa subacromialis met een anestheticum bevestigt de diagnose, omdat pijn dan
verdwijnt en de beweging wel kan worden uitgevoerd.
Wanneer de klachten langer bestaan is er atrofie van de spieren van de rotatormanchet en een
verminderde kracht van de abductie en exorotatie.
Op X-foto’s worden veelal geen afwijkingen gezien.
De schouder is het proximale gewricht van de bovenste extremiteit, is het meest beweeglijk van alle
gewrichten in het menselijk lichaam.
De schouder heeft drie vrijheidsgraden, waardoor de bovenste extremiteiten te opzichte van die
vlakken in de ruimte kunnen bewegen.
- Transversale as, in het frontale vlak
Om deze as zijn anteflexie- en retroflexiebewegingen mogelijk, uitgevoerd in het sagittaal
vlak
- Sagittale as, in het sagittale vlak
Om deze as zijn abductie en adductiebewegingen mogelijk, uitgevoerd in het frontaal vlak
- Verticale as, snijlijn van het sagittale en het frontale vlak
Om deze frontosagittale as zijn anteflexie en retroflexiebewegingen mogelijk, uitgevoerd in
een horizontaal vlak, als de arm in 90° geabduceerd is.
- Longitudinale as (van de humerus)
Om deze as vinden exorotatie- en endorotatiebewegingen van de arm plaats.
Impingement
Beginnende degeneratieve verschijnselen rond de subacomiale ruimte uiten zich als een
impingementsyndroom of “painful arc-syndroom”, een pijnsyndroom waaronder veel pathologie
wordt ondergebracht. Het is een klinische diagnose, die wordt gesteld op basis van de anamnese en
het lichamelijk onderzoek. De patiënt is meestal tussen 40 en 60 jaar oud en klaagt over pijn in de
schouder ter hoogte van de deltoideusregio. De pijn neemt toe bij gebruik van de hand boven
schouderniveau en ook ’s nachts is er meer pijn. Door de pijn zijn er functionele beperkingen.
Lichamelijk onderzoek
Inspectie:
- Niet afwijkend
Palpatie:
- Drukpijn aan de voorpunt van het acromion
- Acromioclaviculaire gewricht en bicepspees kunnen pijnlijk zijn wanneer deze ook betrokken
zijn
Actief bewegingsonderzoek:
- Zijwaarts heffen
o Scapulahumerale ritme verstoord
o Meeste pijn tussen 60° en 120° (= painful arc)
- Bij maximale elevatie de schouder de elevatie nog iets verder duwen resulteert in
schouderpijn (= impingementteken)
- Abductie gaat makkelijker met de arm in exorotatie (doordat het tuberculum majus
wegdraait van het acromion)
Diagnose
Anamnese, lichamelijk onderzoek.
Infiltratie van de bursa subacromialis met een anestheticum bevestigt de diagnose, omdat pijn dan
verdwijnt en de beweging wel kan worden uitgevoerd.
Wanneer de klachten langer bestaan is er atrofie van de spieren van de rotatormanchet en een
verminderde kracht van de abductie en exorotatie.
Op X-foto’s worden veelal geen afwijkingen gezien.
