GROEI EN ONTWIKKELING 1
Casus 10: Puberen en groeien
Onderwerp: ontwikkelingen in de puberteit
Hoe start de ontwikkeling van de puberteit?
Aangenomen wordt dat in het algemeen het tijdspatroon van de lichamelijke ontwikkeling
genetisch is bepaald en dat de verschillen tussen menselijke rassen berusten op
genetische factoren. Mogelijk hebben bepaalde functionele eigenschappen van de mens
ook een genetische achtergrond. Uiteraard zijn externe factoren en hormonen ook van
belang bij de start van de puberteit. Voeding, psychosociale omstandigheden en
economische factoren zijn ook van belang bij een normale groei en ontwikkeling van een
mens.
Bij meisjes begint de puberteit op het moment dat de hypothalamus-hypofyse ovarium
as begint te werken. De hypothalamus in de hersenen gaat het hormoon gonadotrofine-
releasinghormoon (GnRH) afscheiden. Dit hormoon zet de hypofyse aan tot het
produceren van LH en later ook FSH. Bij meisjes stimuleren deze hormonen de
eierstokken om oestrogeen te produceren.
Ook bij de mannen wordt het begin van de puberteit geactiveerd doormiddel van het
gonadotrofine-releasinghormoon (GnRH). Ook bij de mannen zorgt het voor de productie
van LH en FSH, alleen hebben deze hormonen bij de man een andere werking dan bij de
vrouw. bij de man zorgt dit ervoor dat de zaadballen rijp worden, waardoor de man
testosteron kan gaan produceren.
Ook speelt het verzadigingshormoon leptine een rol bij de inzet van de puberteit. De
precieze fysiologische werking hiervan is nog niet bekend.
Bij meisjes wordt het de puberteit ook in gang gezet bij een bepaald vetgehalte
onderzoek in Engeland.
Welke secundaire geslachtskenmerken zijn er?
Secundaire geslachtskenmerken zijn kenmerken die zich pas ontwikkelen tijdens de
puberteit. Je kunt het verloop van de puberteit bij zowel de man als de vrouw indelen in
vijf fasen
Man: (Stadia van Tenner)
- Fase 1: de man verkeerd zich in de prepuberteitsfase
- Fase 2: toename van de omvang van de testes
- Fase 3: groei van de penis
- Fase 4: ontwikkeling van de glans penis
- Fase 5: volwassen toestand wordt bereikt.
Vrouw:
- Fase 1: de vrouw verkeerd zich in de prepuberteitsfase
- Fase 2: groei van de tepels
- Fase 3: vergroting van de borsten, oksel en pubisbeharing komt op gang.
- Fase 4: projectie van de tepelhof, toenemende vet afzetting
- Fase 5: borsten bereiken volwassen vorm
Bij de mannen en vrouwen zijn er verschillen te zien op het gebied van secundaire
geslachtskenmerken, maar er zijn ook overeenkomsten. De onderstaande tabel laat
overeenkomsten zien.
Casus 10: Puberen en groeien
Onderwerp: ontwikkelingen in de puberteit
Hoe start de ontwikkeling van de puberteit?
Aangenomen wordt dat in het algemeen het tijdspatroon van de lichamelijke ontwikkeling
genetisch is bepaald en dat de verschillen tussen menselijke rassen berusten op
genetische factoren. Mogelijk hebben bepaalde functionele eigenschappen van de mens
ook een genetische achtergrond. Uiteraard zijn externe factoren en hormonen ook van
belang bij de start van de puberteit. Voeding, psychosociale omstandigheden en
economische factoren zijn ook van belang bij een normale groei en ontwikkeling van een
mens.
Bij meisjes begint de puberteit op het moment dat de hypothalamus-hypofyse ovarium
as begint te werken. De hypothalamus in de hersenen gaat het hormoon gonadotrofine-
releasinghormoon (GnRH) afscheiden. Dit hormoon zet de hypofyse aan tot het
produceren van LH en later ook FSH. Bij meisjes stimuleren deze hormonen de
eierstokken om oestrogeen te produceren.
Ook bij de mannen wordt het begin van de puberteit geactiveerd doormiddel van het
gonadotrofine-releasinghormoon (GnRH). Ook bij de mannen zorgt het voor de productie
van LH en FSH, alleen hebben deze hormonen bij de man een andere werking dan bij de
vrouw. bij de man zorgt dit ervoor dat de zaadballen rijp worden, waardoor de man
testosteron kan gaan produceren.
Ook speelt het verzadigingshormoon leptine een rol bij de inzet van de puberteit. De
precieze fysiologische werking hiervan is nog niet bekend.
Bij meisjes wordt het de puberteit ook in gang gezet bij een bepaald vetgehalte
onderzoek in Engeland.
Welke secundaire geslachtskenmerken zijn er?
Secundaire geslachtskenmerken zijn kenmerken die zich pas ontwikkelen tijdens de
puberteit. Je kunt het verloop van de puberteit bij zowel de man als de vrouw indelen in
vijf fasen
Man: (Stadia van Tenner)
- Fase 1: de man verkeerd zich in de prepuberteitsfase
- Fase 2: toename van de omvang van de testes
- Fase 3: groei van de penis
- Fase 4: ontwikkeling van de glans penis
- Fase 5: volwassen toestand wordt bereikt.
Vrouw:
- Fase 1: de vrouw verkeerd zich in de prepuberteitsfase
- Fase 2: groei van de tepels
- Fase 3: vergroting van de borsten, oksel en pubisbeharing komt op gang.
- Fase 4: projectie van de tepelhof, toenemende vet afzetting
- Fase 5: borsten bereiken volwassen vorm
Bij de mannen en vrouwen zijn er verschillen te zien op het gebied van secundaire
geslachtskenmerken, maar er zijn ook overeenkomsten. De onderstaande tabel laat
overeenkomsten zien.
