Hoofdstuk 1
Wilhelm Wundt: eerste psycholoog (1879)
Wundt 1: experimenteel wetenschapper die psychologische experimenten uitvoert in
zijn laboratorium
Wundt 2: bestudeert en schrijft over onderwerpen waarbij onze bewuste en creatieve
geest een rol speelt als filosoof.
Wundt 2: Mentale causaliteit: energie van de actieve geest. Kan drie psychologische functies
beïnvloeden:
1. Apperceptie/ Selectieve aandacht
2. Bewuste verwerking
3. Creatieve synthese/Holisme: het vermogen om te denken en taal gebruiken
De Anima: eerste boek over psychologie door Aristoteles
Rond 1600 ontstond een nieuwe kijk op het heelal door:
● Copernicus: die de zon en niet de aarde in het middelpunt van het heelal plaatste
● Galileo Galilei: uitvinder telescoop, ontdekte cirkelende manen Jupiter
● Giordano Bruno: planeet Mars beweegt rond de zon in een elliptische en niet
cirkelvormige baan
● Francis Bacon: voerde inductie in. Eerst verschijnselen waarnemen, dan
experimenteren en daarna resulteren.
Materialisme: universum is materieel, bestaand uit atomen (atomisme)
Primaire kwaliteiten van materie: vorm, grootte en positie
Secundaire kwaliteiten van materie: kleur en smaak
Reductionisme: Het verklaren van een fenomeen in een wetenschapsgebied door een
mechanisme op een fundamenteler niveau te beschrijven
Rationalisme: Echte kennis komt van binnen
Empirisme: Ervaringen zijn nodig voor echte kennis
Voorloper van het ‘nature-nurture debat’
Drie hoofdthema’s in de psychologie:
1. Cognitie vs Emotie: Wordt ons gedrag beïnvloed door logisch denken of emoties?
2. Nature vs Nurture: Zijn wij wie we zijn vanwege onze genen (nature) of vanwege
onze omgeving (nurture)? Rationalisme/ nature en empirisme/nurture
3. Geest vs Lichaam: Zijn geest en lichaam gescheiden?
-Dualisme: gescheiden
-Monisme: één geheel
-Idealisme (er bestaat alleen gedachten)
Epistemologie (kennisleer)
Hoe kunnen we kennis vergaren? Wat kunnen we kennen?
Sceptici: het is onmogelijk om kennis te verkrijgen
, Hoofdstuk 2
Descartes: rationalist, mechanicisme, dualist, Homo Universalis
Descartes wilde dat onderwijs richtte op ‘’hoe’’ ipv ‘’waarom’’
Scepsis: geen enkele kennis die we hebben is te vertrouwen → Descartes tegen:
Ik denk, dus ik ben
Deductief syllogisme:
● Alle mensen zijn sterfelijk (eerste premisse)
● James is een mens (tweede premisse)
● James is sterfelijk (conclusie)
Descartes probeerde ‘’geest-lichaam probleem’’ op te lossen met interactionisme. (Ziel kan
lichaam beïnvloeden en omgekeerd omdat ze contact maken met de pijnappelklier)
Hobbes
● Een soeverein (de Leviathan) is nodig voor welvaart. Deze vorst wordt niet
toegewezen door God, maar door het volk. Sociale contract, vorst mag macht/geweld
gebruiken.
● Hij had een mechanistische visie: mensen worden gedreven door lust, afkeer, hoop
en vrees.
● Homo economicus: altijd het eigen voordeel berekenen
● Hedonisme; direct genot zoeken
● ‘’Vrijheid is het vermogen om onze menselijke driften te volgen’’
● ‘’All reasoning is reckoning.’’ (reckoning = computeren)
Filosofie = de liefde voor wijsheid
● In westen begonnen in Griekenland, 600 vC
● Epistemologie (het leren of bestuderen van kennis, opvattingen zijn rationalisme,
scepticisme en empirisme) en metafysica (bestudeert het meest fundamentele
eigenschap van het zijn, dualisme en monisme)
○ Wat is de status van de werkelijkheid? Realisme: realiteit onafhankelijk van
ons, de wereld is echt. Idealisme: werkelijk afhankelijk van ons, we scheppen
het door onze waarneming
Empirisme → realisme
Rationalisme → idealisme
Hoofdstuk 3
Tijdlijn empirisme:
1. Francis Bacon (1600) begon mechanicisme
2. Associatie psychologie voortgekomen door Locke, Berkeley Hume (1600-1700)
3. Verlichting (1700)
4. Positivisme 1800-1900
5. Behaviorisme 1900
John Locke (empirisme, dualisme, realisme)
● Leefde in politiek onrust, vluchtte naar NL
Wilhelm Wundt: eerste psycholoog (1879)
Wundt 1: experimenteel wetenschapper die psychologische experimenten uitvoert in
zijn laboratorium
Wundt 2: bestudeert en schrijft over onderwerpen waarbij onze bewuste en creatieve
geest een rol speelt als filosoof.
Wundt 2: Mentale causaliteit: energie van de actieve geest. Kan drie psychologische functies
beïnvloeden:
1. Apperceptie/ Selectieve aandacht
2. Bewuste verwerking
3. Creatieve synthese/Holisme: het vermogen om te denken en taal gebruiken
De Anima: eerste boek over psychologie door Aristoteles
Rond 1600 ontstond een nieuwe kijk op het heelal door:
● Copernicus: die de zon en niet de aarde in het middelpunt van het heelal plaatste
● Galileo Galilei: uitvinder telescoop, ontdekte cirkelende manen Jupiter
● Giordano Bruno: planeet Mars beweegt rond de zon in een elliptische en niet
cirkelvormige baan
● Francis Bacon: voerde inductie in. Eerst verschijnselen waarnemen, dan
experimenteren en daarna resulteren.
Materialisme: universum is materieel, bestaand uit atomen (atomisme)
Primaire kwaliteiten van materie: vorm, grootte en positie
Secundaire kwaliteiten van materie: kleur en smaak
Reductionisme: Het verklaren van een fenomeen in een wetenschapsgebied door een
mechanisme op een fundamenteler niveau te beschrijven
Rationalisme: Echte kennis komt van binnen
Empirisme: Ervaringen zijn nodig voor echte kennis
Voorloper van het ‘nature-nurture debat’
Drie hoofdthema’s in de psychologie:
1. Cognitie vs Emotie: Wordt ons gedrag beïnvloed door logisch denken of emoties?
2. Nature vs Nurture: Zijn wij wie we zijn vanwege onze genen (nature) of vanwege
onze omgeving (nurture)? Rationalisme/ nature en empirisme/nurture
3. Geest vs Lichaam: Zijn geest en lichaam gescheiden?
-Dualisme: gescheiden
-Monisme: één geheel
-Idealisme (er bestaat alleen gedachten)
Epistemologie (kennisleer)
Hoe kunnen we kennis vergaren? Wat kunnen we kennen?
Sceptici: het is onmogelijk om kennis te verkrijgen
, Hoofdstuk 2
Descartes: rationalist, mechanicisme, dualist, Homo Universalis
Descartes wilde dat onderwijs richtte op ‘’hoe’’ ipv ‘’waarom’’
Scepsis: geen enkele kennis die we hebben is te vertrouwen → Descartes tegen:
Ik denk, dus ik ben
Deductief syllogisme:
● Alle mensen zijn sterfelijk (eerste premisse)
● James is een mens (tweede premisse)
● James is sterfelijk (conclusie)
Descartes probeerde ‘’geest-lichaam probleem’’ op te lossen met interactionisme. (Ziel kan
lichaam beïnvloeden en omgekeerd omdat ze contact maken met de pijnappelklier)
Hobbes
● Een soeverein (de Leviathan) is nodig voor welvaart. Deze vorst wordt niet
toegewezen door God, maar door het volk. Sociale contract, vorst mag macht/geweld
gebruiken.
● Hij had een mechanistische visie: mensen worden gedreven door lust, afkeer, hoop
en vrees.
● Homo economicus: altijd het eigen voordeel berekenen
● Hedonisme; direct genot zoeken
● ‘’Vrijheid is het vermogen om onze menselijke driften te volgen’’
● ‘’All reasoning is reckoning.’’ (reckoning = computeren)
Filosofie = de liefde voor wijsheid
● In westen begonnen in Griekenland, 600 vC
● Epistemologie (het leren of bestuderen van kennis, opvattingen zijn rationalisme,
scepticisme en empirisme) en metafysica (bestudeert het meest fundamentele
eigenschap van het zijn, dualisme en monisme)
○ Wat is de status van de werkelijkheid? Realisme: realiteit onafhankelijk van
ons, de wereld is echt. Idealisme: werkelijk afhankelijk van ons, we scheppen
het door onze waarneming
Empirisme → realisme
Rationalisme → idealisme
Hoofdstuk 3
Tijdlijn empirisme:
1. Francis Bacon (1600) begon mechanicisme
2. Associatie psychologie voortgekomen door Locke, Berkeley Hume (1600-1700)
3. Verlichting (1700)
4. Positivisme 1800-1900
5. Behaviorisme 1900
John Locke (empirisme, dualisme, realisme)
● Leefde in politiek onrust, vluchtte naar NL
