De verpleegkundige loopt gevaar door onzorgvuldig handelen
met besmette excreta!
Lisa Bijker
Vervolgopleiding oncologieverpleegkundige
Ommelander Ziekenhuis Scheemda
April 2020
,Inhoud
Deel I Beschrijving van het probleem en de situatie ………………………………………………………………………3
Beschrijving van de situatie
Het probleem
Erkenning van het probleem
Eerder genomen maatregelen om het probleem op te lossen
Betrokken partijen, voor- en nadelen bij probleemoplossing
Wet- en regelgeving
Samenvatting en probleemstelling
Deel II Probleemanalyse ………………………………………………………………………………………………………………..6
Factoren gerelateerd aan de verpleegkundige
Factoren gerelateerd aan de afdeling
Factoren gerelateerd aan de hulpmiddelen en het informatiemateriaal
Factoren gerelateerd aan de logistiek
Factoren gerelateerd aan de patiënt
Gerelateerde factoren samengevat
Deel III Bronraadpleging…………………………………………………………………………………………………………………8
De gekozen sub-veroorzaker
De bron
Samenvatting van de bron
Beoordeling op interne kwaliteit
Beoordeling op toepasbaarheid in de eigen praktijk
Deel IV Conclusie en aanbevelingen……………………………………………………………………………………………….9
Conclusie
Aanbevelingen
Bijlages
Bijlage 1: Goedkeuring probleemstelling praktijk
Bijlage 2: Mindmap
Bijlage 3: Visgraat
Bijlage 4: Instrument voor beoordeling van richtlijnen – Agree II
Bijlage 5: Kwaliteitshandboek cytostatica AVL
Bijlage 6: SWZ-lijst van kankerverwekkende stoffen en processen
2
, Deel I Beschrijving van het probleem en de situatie
Beschrijving van de situatie
Het Ommelander Ziekenhuis in Scheemda is sinds de zomer van 2018 geopend voor patiënten,
voorheen konden de patiënten terecht in het St. Lucas ziekenhuis in Winschoten en het Delftzicht
ziekenhuis in Delfzijl, deze beide ziekenhuizen zijn gefuseerd en hier is het OZG in Scheemda uit
ontstaan. Afdeling 3B telt 35 bedden, verdeeld over één- en tweepersoonskamers, waar patiënten
worden verpleegd met oncologische, interne en neurologische ziektebeelden. De oncologische
patiëntenzorg is geclusterd.
Op verpleegafdeling 3B van het Ommelander Ziekenhuis in Scheemda worden regelmatig patiënten
opgenomen die op dat moment nog chemotherapie krijgen, net hebben ondergaan of recent hebben
afgerond. De verpleegkundige is bij het moment van opname verantwoordelijk voor het afnemen van
de anamnese, en dan met gericht oog op de oncologische zorg. Patiënten die nog worden behandeld
met chemotherapie zijn veelal nog excreta besmet, dit betekent dat ze tot een bepaald aantal dagen
na het toedienen van de chemotherapie nog stoffen hiervan kunnen uitscheiden via excreta.
Het probleem
De oncologische patiënten die worden opgenomen op afdeling 3B van het Ommelander Ziekenhuis in
Scheemda scheidden – zoals eerder beschreven – vaak nog chemotherapie uit via excreta. Het
grootste gedeelde van de patiënten wordt op de afdeling opgenomen met koorts of algehele malaise
na chemo, dit is vaak in de ‘dip’-periode na de chemokuur. Deze periode is veelal binnen 7 tot 14
dagen na de kuur. (1) Het verschilt hierbij per soort chemokuur hoe lang de patiënt nog excreta
besmet is.
Het andere gedeelte van de opgenomen patiënten die excreta besmet zijn worden via het
dagcentrum in het ziekenhuis opgenomen omdat ze een nacht in het ziekenhuis moeten blijven ter
observatie.
Als de patiënt wordt opgenomen op de verpleegafdeling is het voor de verpleegkundige belangrijk te
weten wanneer de patiënt voor het laatst een chemokuur heeft gehad. Wanneer de patiënt nog
excreta besmet is, is het van belang dat zij haarzelf beschermt hiertegen. Het is mij op de afdeling
opgevallen dat verpleegkundigen de patiënt verplegen zonder het gebruik van beschermende
maatregelen als handschoenen en het dragen van een overschort bij het verschonen van
bijvoorbeeld beddengoed of bij het ondersteunen in de ADL-zorg. Ook viel mij op dat op de
waszakken en de afvalzakken niet altijd staat aangegeven dat het gaat om cytostatica-besmet afval.
Tevens vond ik meerdere malen waszakken - die wel voorzien waren van een sticker - tussen het
reguliere wasgoed, waarmee dit wasgoed dus kan worden besmet. Daarnaast is het een groot
probleem op de afdeling dat er geen deksels op de toiletten aanwezig is, waardoor chemospill in de
badkamer kan ontstaan bij het doorspoelen van het toilet.
Ik heb het probleem in kaart gebracht middels de ‘mindmap’ die terug te vinden is in bijlage 2.
3
met besmette excreta!
Lisa Bijker
Vervolgopleiding oncologieverpleegkundige
Ommelander Ziekenhuis Scheemda
April 2020
,Inhoud
Deel I Beschrijving van het probleem en de situatie ………………………………………………………………………3
Beschrijving van de situatie
Het probleem
Erkenning van het probleem
Eerder genomen maatregelen om het probleem op te lossen
Betrokken partijen, voor- en nadelen bij probleemoplossing
Wet- en regelgeving
Samenvatting en probleemstelling
Deel II Probleemanalyse ………………………………………………………………………………………………………………..6
Factoren gerelateerd aan de verpleegkundige
Factoren gerelateerd aan de afdeling
Factoren gerelateerd aan de hulpmiddelen en het informatiemateriaal
Factoren gerelateerd aan de logistiek
Factoren gerelateerd aan de patiënt
Gerelateerde factoren samengevat
Deel III Bronraadpleging…………………………………………………………………………………………………………………8
De gekozen sub-veroorzaker
De bron
Samenvatting van de bron
Beoordeling op interne kwaliteit
Beoordeling op toepasbaarheid in de eigen praktijk
Deel IV Conclusie en aanbevelingen……………………………………………………………………………………………….9
Conclusie
Aanbevelingen
Bijlages
Bijlage 1: Goedkeuring probleemstelling praktijk
Bijlage 2: Mindmap
Bijlage 3: Visgraat
Bijlage 4: Instrument voor beoordeling van richtlijnen – Agree II
Bijlage 5: Kwaliteitshandboek cytostatica AVL
Bijlage 6: SWZ-lijst van kankerverwekkende stoffen en processen
2
, Deel I Beschrijving van het probleem en de situatie
Beschrijving van de situatie
Het Ommelander Ziekenhuis in Scheemda is sinds de zomer van 2018 geopend voor patiënten,
voorheen konden de patiënten terecht in het St. Lucas ziekenhuis in Winschoten en het Delftzicht
ziekenhuis in Delfzijl, deze beide ziekenhuizen zijn gefuseerd en hier is het OZG in Scheemda uit
ontstaan. Afdeling 3B telt 35 bedden, verdeeld over één- en tweepersoonskamers, waar patiënten
worden verpleegd met oncologische, interne en neurologische ziektebeelden. De oncologische
patiëntenzorg is geclusterd.
Op verpleegafdeling 3B van het Ommelander Ziekenhuis in Scheemda worden regelmatig patiënten
opgenomen die op dat moment nog chemotherapie krijgen, net hebben ondergaan of recent hebben
afgerond. De verpleegkundige is bij het moment van opname verantwoordelijk voor het afnemen van
de anamnese, en dan met gericht oog op de oncologische zorg. Patiënten die nog worden behandeld
met chemotherapie zijn veelal nog excreta besmet, dit betekent dat ze tot een bepaald aantal dagen
na het toedienen van de chemotherapie nog stoffen hiervan kunnen uitscheiden via excreta.
Het probleem
De oncologische patiënten die worden opgenomen op afdeling 3B van het Ommelander Ziekenhuis in
Scheemda scheidden – zoals eerder beschreven – vaak nog chemotherapie uit via excreta. Het
grootste gedeelde van de patiënten wordt op de afdeling opgenomen met koorts of algehele malaise
na chemo, dit is vaak in de ‘dip’-periode na de chemokuur. Deze periode is veelal binnen 7 tot 14
dagen na de kuur. (1) Het verschilt hierbij per soort chemokuur hoe lang de patiënt nog excreta
besmet is.
Het andere gedeelte van de opgenomen patiënten die excreta besmet zijn worden via het
dagcentrum in het ziekenhuis opgenomen omdat ze een nacht in het ziekenhuis moeten blijven ter
observatie.
Als de patiënt wordt opgenomen op de verpleegafdeling is het voor de verpleegkundige belangrijk te
weten wanneer de patiënt voor het laatst een chemokuur heeft gehad. Wanneer de patiënt nog
excreta besmet is, is het van belang dat zij haarzelf beschermt hiertegen. Het is mij op de afdeling
opgevallen dat verpleegkundigen de patiënt verplegen zonder het gebruik van beschermende
maatregelen als handschoenen en het dragen van een overschort bij het verschonen van
bijvoorbeeld beddengoed of bij het ondersteunen in de ADL-zorg. Ook viel mij op dat op de
waszakken en de afvalzakken niet altijd staat aangegeven dat het gaat om cytostatica-besmet afval.
Tevens vond ik meerdere malen waszakken - die wel voorzien waren van een sticker - tussen het
reguliere wasgoed, waarmee dit wasgoed dus kan worden besmet. Daarnaast is het een groot
probleem op de afdeling dat er geen deksels op de toiletten aanwezig is, waardoor chemospill in de
badkamer kan ontstaan bij het doorspoelen van het toilet.
Ik heb het probleem in kaart gebracht middels de ‘mindmap’ die terug te vinden is in bijlage 2.
3
