MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN
HOOFDSTUK 5 POLITIEKE
THEORIE
Paragraaf 1 t/m 4
STAATSVORMING
Staatsvorming is de institutionalisering van politieke macht tot een staat.
Rationalisering is het proces van ordenen en systematiseren van de werkelijkheid met de bedoeling haar
voorspelbaar en beheersbaar te maken en van het doelgericht inzetten van middelen om zo efficiënt en
effectief mogelijke resultaten te bereiken.
Politics zijn de processen waarlangs conflicten worden opgelost via strijd en consensus (de keuzes die
gemaakt moeten worden)
Polity is de verzameling structuren en organisaties die de gezaghebbende overheidsinstellingen omvatten
(gemeenschap)
Policy het beleid
De staatsvorming vindt plaats doordat mensen elkaar nodig hebben om iets te kunnen opbouwen, collectieve
goederen (zoals infrastructuur, veiligheid en onderwijs). De overheid kan je dwingen om mee te doen aan deze
collectieve goederen door bijv de belastingplicht.
Neem door geschiedenis tijd van steden en staten en ontdekkers en hervormers en even door lezen in
seneca boek
Staatsvorming in theorie
Je kan spreken van een staat als er interne soevereiniteit is:
1. Als het hoogste gezag regeert over een groep mensen
2. Binnen een bepaald grondgebied valt
3. Het hoogste gezag een geweldsmonopolie en belanstingmonopolie
Als je kan spreken van een externe soevereiniteit is:
- Dat het ook erkend wordt door andere staten
Het proces van staatsvorming is een combinatie van economische, culturele en politieke ontwikkelingen
hierdoor ontstaan er pre-moderne staten.
Rationalisering heeft bij staatsvorming geleid tot veranderingen van de politieke macht.
- Depersonalisering het gezag van een persoon is aan een rol gekoppeld en niet aan de persoon zelf
- Formalisering rechten en plichten worden steeds meer vastgelegd.
- Integratie de staat en samenleving worden steeds meer met elkaar verweven.
POLITIEKE SOCIALISATIE
, Politieke socialisatie is het proces van overdracht en verwering van de politieke cultuur van de groep(en) en
samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen van
omgang met anderen.
Er zijn verschillende politieke modellen
- Conflict model actoren kiezen voor strijd om eigen doelen en belangen te realiseren
- Harmonie model overlegcultuur en het bereiken van de consensus centraal staan (Polder model
de overlegcultuur in Nederland tussen de overheid en verschillende actoren)
Door de politieke socialisatie ontstaan er politieke opvatting over allerlei verschillende thema’s. Uit onderzoek
blijkt dat politieke opvatting ook afhankelijk zijn van verschillende variabelen (opleiding, religie en
sociaaleconomische positie)
POLITICS: IDEOLOGIE
Ideologie is een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden meestal uitmondend in ideeën over de
meest wenselijke maatschappelijke en politieke verhoudingen.
Drie belangrijke ideologieën:
- Socialisme - gelijkheid
- Liberalisme - vrijheid
- Confessionalisme - geloof
Er zijn drie vragen die ideologieën beantwoorden:
1. Politiek: hoe moet de macht in de samenleving worden verdeeld?
2. Economie: hoe moeten goederen geproduceerd worden?
3. Sociaal-cultureel: hoeveel vrijheid hebben mensen om af te wijken van collectieve normen
Je hebt verschillende polen en tegenpolen
Links en rechts (sociaaleconomisch)
Progressief-conservatief (vooruitgangsdenken)
Materialisme-postmaterialisme (materiële en immateriële zaken)
Internationalisme en nationalisme (open grenzen en
samenwerkingen met het buitenland)
POLITIEKE INSTITUTIE
Politieke institutie is een complex van min of meer geformaliseerde regels
die het gedrag van mensen en hun onderlinge relaties rond politieke besluitvorming reguleren.
Formeel politiek institutie: wetten en bepalingen die voorschrijven hoe mensen zich gedragen (bijvoorbeeld
algemene beschouwingen)
Informele politieke institutie: ongeschreven gedragsregel waar mensen zich uit traditie of gewoonte
aanhouden (bijvoorbeeld fractie discipline)
In de parlementaire democratie in Nederland zijn er regels over (politieke institutie):
- Hoe verkiezingen geregeld worden
- Hoe een regeringscoalitie moet worden samengesteld
- Hoe mensen zich moeten gedragen in de tweede kamer
HOOFDSTUK 5 POLITIEKE
THEORIE
Paragraaf 1 t/m 4
STAATSVORMING
Staatsvorming is de institutionalisering van politieke macht tot een staat.
Rationalisering is het proces van ordenen en systematiseren van de werkelijkheid met de bedoeling haar
voorspelbaar en beheersbaar te maken en van het doelgericht inzetten van middelen om zo efficiënt en
effectief mogelijke resultaten te bereiken.
Politics zijn de processen waarlangs conflicten worden opgelost via strijd en consensus (de keuzes die
gemaakt moeten worden)
Polity is de verzameling structuren en organisaties die de gezaghebbende overheidsinstellingen omvatten
(gemeenschap)
Policy het beleid
De staatsvorming vindt plaats doordat mensen elkaar nodig hebben om iets te kunnen opbouwen, collectieve
goederen (zoals infrastructuur, veiligheid en onderwijs). De overheid kan je dwingen om mee te doen aan deze
collectieve goederen door bijv de belastingplicht.
Neem door geschiedenis tijd van steden en staten en ontdekkers en hervormers en even door lezen in
seneca boek
Staatsvorming in theorie
Je kan spreken van een staat als er interne soevereiniteit is:
1. Als het hoogste gezag regeert over een groep mensen
2. Binnen een bepaald grondgebied valt
3. Het hoogste gezag een geweldsmonopolie en belanstingmonopolie
Als je kan spreken van een externe soevereiniteit is:
- Dat het ook erkend wordt door andere staten
Het proces van staatsvorming is een combinatie van economische, culturele en politieke ontwikkelingen
hierdoor ontstaan er pre-moderne staten.
Rationalisering heeft bij staatsvorming geleid tot veranderingen van de politieke macht.
- Depersonalisering het gezag van een persoon is aan een rol gekoppeld en niet aan de persoon zelf
- Formalisering rechten en plichten worden steeds meer vastgelegd.
- Integratie de staat en samenleving worden steeds meer met elkaar verweven.
POLITIEKE SOCIALISATIE
, Politieke socialisatie is het proces van overdracht en verwering van de politieke cultuur van de groep(en) en
samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen van
omgang met anderen.
Er zijn verschillende politieke modellen
- Conflict model actoren kiezen voor strijd om eigen doelen en belangen te realiseren
- Harmonie model overlegcultuur en het bereiken van de consensus centraal staan (Polder model
de overlegcultuur in Nederland tussen de overheid en verschillende actoren)
Door de politieke socialisatie ontstaan er politieke opvatting over allerlei verschillende thema’s. Uit onderzoek
blijkt dat politieke opvatting ook afhankelijk zijn van verschillende variabelen (opleiding, religie en
sociaaleconomische positie)
POLITICS: IDEOLOGIE
Ideologie is een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden meestal uitmondend in ideeën over de
meest wenselijke maatschappelijke en politieke verhoudingen.
Drie belangrijke ideologieën:
- Socialisme - gelijkheid
- Liberalisme - vrijheid
- Confessionalisme - geloof
Er zijn drie vragen die ideologieën beantwoorden:
1. Politiek: hoe moet de macht in de samenleving worden verdeeld?
2. Economie: hoe moeten goederen geproduceerd worden?
3. Sociaal-cultureel: hoeveel vrijheid hebben mensen om af te wijken van collectieve normen
Je hebt verschillende polen en tegenpolen
Links en rechts (sociaaleconomisch)
Progressief-conservatief (vooruitgangsdenken)
Materialisme-postmaterialisme (materiële en immateriële zaken)
Internationalisme en nationalisme (open grenzen en
samenwerkingen met het buitenland)
POLITIEKE INSTITUTIE
Politieke institutie is een complex van min of meer geformaliseerde regels
die het gedrag van mensen en hun onderlinge relaties rond politieke besluitvorming reguleren.
Formeel politiek institutie: wetten en bepalingen die voorschrijven hoe mensen zich gedragen (bijvoorbeeld
algemene beschouwingen)
Informele politieke institutie: ongeschreven gedragsregel waar mensen zich uit traditie of gewoonte
aanhouden (bijvoorbeeld fractie discipline)
In de parlementaire democratie in Nederland zijn er regels over (politieke institutie):
- Hoe verkiezingen geregeld worden
- Hoe een regeringscoalitie moet worden samengesteld
- Hoe mensen zich moeten gedragen in de tweede kamer
