College aantekeningen + aanvulling literatuur GOP

Gedrags- en opvoedingsproblemen

College/ literatuur week 1: jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke
vernieuwing
College:
Ontwikkeling 1
 We leven ongezonder, langer en worden zieker
Sinds 1950 ontwikkeling waarin we langer leven, maar worden ook sneller chronisch ziek.

Ontwikkeling 2
 De zorg is en blijft een groeisector.
 Jeugdzorg is nu bijna 10%.
 We kunnen steeds meer, willen steeds meer, vragen steeds meer en bieden steeds
meer.

Ontwikkeling 3
 Zorg is niet de oplossing voor alle gezondheidsvraagstukken.
Wat maakt gezondheid?
 Zorg is niet alles, maar 20% van gezondheid
 Sociaaleconomische factoren (40%)
 Leefstijl (30%)
 Fysieke factoren (10%)

Van de helft van de programma’s weten we niet of ze werken of niet.
- Doelmatig onbekend (50%)
- Waarschijnlijk gunstig (24%)
- Waarschijnlijk niet gunstig (5%)
- Gunstig (11%)
- Werkt niet of schadelijk (3%)

Percentage kinderen in achterstandswijken per provincie:
2012: 2011:
 Groningen: 43,15% Groningen: 43,61%
 Friesland: 36,40% Friesland: 37,20%
 Drenthe: 35,32% Drenthe: 35,26%
 Limburg: 26,55% Limburg: 26,09%
 Overijssel: 22,11% Zuid-Holland: 21,76%

Percentage kinderen in achterstandswijken per gemeente:
2012: 2011:
 Pekela: 100,00 Vlagtwedde: 100,00
 Vlagtwedde: 92,65 Pekela: 99,96
 Heerlen: 89,53 Heerlen: 89,47
 Bellingwedde: 84,80 Dantumadiel: 84,32
 Dantumadiel: 84,77 het Bildt: 84,23

Uitgaven aan de zorg in Nederland
 De zorg kost +/- 92 miljard per jaar
 De Nederlandse zorg is de op-een-na-duurste zorg ter wereld
 De kosten stijgen nergens zo hard als in Nederland
 De grootste kostenstijging is tussen 2005 en 2010 gebeurd en vond bij jongeren plaats
 De 24-uurs zorg is ruimer en toegankelijker
 Kostenstijging is niet houdbaar

Transformatie van zorg is gestoeld op:

,  Tot stilstand brengen stijgende zorgkosten
 Visie dat zorg zo dicht mogelijk bij burger georganiseerd moet worden
 Pijlers onder visie:
- eigen kracht
- eigen verantwoordelijkheid en die voor je naaste
- participeren in de maatschappij
 Gebiedsgericht denken (niet denken in doelgroepen, maar hoe verzorg je bewoners
van een gebied?)

Waarom stelselwijziging?
1. Weinig aandacht kwaliteit gewone opgroeien/opvoeden
2. Eerste lijn (de pedagogische huisarts) ontbreekt
3. Enorme toename gebruik gespecialiseerde zorg:
* jeugd- & opvoedhulp gemiddeld +/- 7,4% per jaar
* jeugd GGZ +/- 12,5% per jaar
* cluster 4 onderwijs +/- 17,5% per jaar
4. Versnippering in deelsectoren. Gevolg: complexe hulp aan gezinnen en
‘waterbedeffect’ (maatregelen in ongewenste situaties)
5. Weinig zicht op effectiviteit (en waar zicht is: kan beter)

Stelselwijziging:
 Omslag (transformatie) naar meer preventie en eerdere ondersteuning
 Uitgaan van eigen kracht van jeugdigen en ouders
 Minder snel medicaliseren van problemen
 Integrale aanpak met betere samenwerking rond gezinnen en (jeugd)hulp

Wat gaat er gebeuren?
1. Overheveling bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheden jeugdzorg (transitie).
Maar lost niet alle problemen op, daarom ook:
2. Inhoudelijke vernieuwing van het stelsel (transformatie)

Ontwikkeling 4
 Decentralisatie per 1 januari 2015
 Meer met minder
 1 kind, 1 plan
 Instelling: zwaarder en korter; voor je hier terechtkomt moet er al veel gebeurd zijn
 Thuis: breder en langer; meer energie steken in thuissituatie

3 NIVEAUS
1. Het gewone opvoeden, leren en opgroeien en ondersteuning vanuit maatschappelijke
en collectieve voorzieningen voor jeugdigen en hun ouders/verzorgers;
2. Het ondersteunen van opgroei- en opvoedvragen en/of problemen vanuit
laagdrempelige gemeentelijke basisvoorzieningen;
3. Meer intensieve of langdurige ondersteuning van het opgroeien en opvoeden

Verantwoordelijkheden gemeenten:
 Versterken opvoedkundig klimaat in gezinnen, wijken en buurten en scholen versterken,
inclusief kinderopvang;
 Voorzien in een voldoende passend aanbod van jeugdhulp
 Advies geven over en bepalen en inzetten van de aangewezen vorm van jeugdhulp
 Op toegankelijke wijze adviseren van professionals (consultatiefunctie)
 Doelen van onderzoek bij RvdK
 Compenseren van beperkingen in de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie
 Op eenvoudige wijze adviseren van jeugdigen met vragen

,  Voorzien in toereikend aanbod van gecertificeerde instellingen die de maatregelen van
kinderbescherming en jeugdreclassering uitvoeren




Wat voor problemen?
 Aanmeldingen BJZ: alle ernstige problemen/ gemeenten
 Jeugdbescherming: jeugdige bedreigd, geen vrijwillige hulp
 Jeugdreclassering: jeugdige delinquenten
 Jeugd & opvoedhulp: opgroei- en opvoedproblemen
 Jeugdzorg Plus: ernstig risico zelf of omgeving
 J-GGZ: psychische en gedragsproblemen
 J-VG: verstandelijke beperking, gedragsproblemen

Wat moeten gemeenten regelen?
 Toegang tot herkenbare en laagdrempelige jeugdhulp
 Toegang tot specialistische jeugdhulp
 Gemeenten, huisartsen en zorgverzekeraars afspraken op landelijk en lokaal niveau
 AMK en ASHG wordt AMHK (Veilig Thuis)

Uitgangspunten inhoudelijke vernieuwing
 Ouders eerstverantwoordelijk; opvang/ school ook opvoedmilieu
 Problemen effectief oplossen of draaglijk maken (in eigen omgeving, samenwerkend en
duurzaam)
 Gespecialiseerde zorg blijft nodig; alleen exclusie als problematiek of veiligheid dat
vereist

Inhoudelijke vernieuwing van stelsel:
Alleen zaken doen met aanbieders die:
 Zich voegen in stepped care arrangementen
 Zich voegen naar 1 gezin, 1 plan
 Werken met erkende middelen (keurmerk)
 Werken met gecertificeerde professionals
 Met prestatie-indicatoren resultaatcijfer:
* uitval (programma afgehandeld of niet?)
* probleemreductie (zijn problemen afgenomen?)
* clienttevredenheid
* doelrealisatie (zijn doelen gerealiseerd?)

Eerste Kamer heeft Transitie Autoriteit Jeugdzorg aangenomen om te kijken of het allemaal
werkt.
- Jaarlijks per begroting de 2e kamer informeren over kwaliteit en toegankelijkheid van
het jeugdhulpsysteem in relatie tot de financiële randvoorwaarden
- Meldpunt voor vragen, signalen en suggesties i.v.m. overheveling van de Jeugd GGZ
- Regeling voor een zachte landing van de Landelijk werkende Instellingen

Eerste evaluatie Jeugdwet (2018):