5A 1.Wat is een stemmingsstoornis en welke zijn er (alleen unipolaire stoornissen)?
Stemmingsstoornis is een verzamelnaam voor psychische aandoeningen waarbij de gemoedsstemming
of emotie van de patiënt ziekelijk is verstoord of niet past bij de situatie waarin de patiënt verkeert.
- Stemmingsepisodes
- Depressieve stoornissen
- Depression as a symptom; komt bij vele mensen voor, en is redelijk normaal. Het ‘feeling
down’ gevoel.
- Depression as a syndrome: Is een groep symptomen die samen voorkomen, zoals gevoel van
verdriet, eenzaamheid, zorgen en nervositeit.
- Depression as a disorder: ‘dieper gelegen’ symptomen dan voorgaande én een specifieke
etiologie, verloop en uitkomst. De combinatie van de symptomen moet significant genoeg zijn
om leed te veroorzaken en/of het dagelijks functioneren te belemmeren.
Volgens de DSM zijn er 4 verschillende depressieve stoornissen. De minst erge vorm is:
- adjustment disorder (aanpassingsstoornis) met depressieve stemming. Hierbij heeft de persoon moeite
om zich op emotioneel gebied aan te passen aan de veranderde situatie. Het leidt vaak tot verdrietig,
huilerig en hopeloosheid.
- Dysthyme stoornis: een depressieve stemming dat op z’n minst aanwezig is voor één jaar (bij
volwassenen 2 jaar). Gedurende deze periode blijven de klachten nooit langer dan twee maanden weg.
Bij kinderen en adolescenten komt de negatieve stemming meer voor in prikkelbaarheid dan in
depressie. De periode moet gekenmerkt worden door op z’n minst 2 symptomen: het verlies van plezier
bij activiteiten, en zich waardeloos en vermoeid voelen. Dysthyme begint meestal eerder dan de andere
depressieve stoornissen, en heeft een langdurig verloop. Symptomen zijn minder ‘intensief’.
1. slechte eetlust of teveel eten. 2. insomnia of hypersomnia
3. weinig energie of moeheid 4. gering gevoel van eigenwaarde
5. slechte concentratie of moeilijkheden om tot een besluit te komen
6. gevoelens van hopeloosheid
- Major depression (depressieve episode): Is een meer slopende aandoening. Er moeten meer dan 5
symptomen aanwezig zijn gedurende twee weken. Bij kinderen is er sprake van een depressieve
stemming of prikkelbaarheid. Het is een acute aandoening. Het ontstaat plotseling, het herstel gaat
sneller dan bij dysthyme stoornis, en de kans op herhaling is groter.
1. depressieve stemming gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag, zoals blijkt uit ofwel
subjectieve mededelingen [bv. voelt zich verdrietig of leeg] ofwel observatie door anderen [bv. lijkt
betraand]. N.B.: Kan bij kinderen of adolescenten ook prikkelbare stemming zijn.
2. duidelijke vermindering van interesse of plezier in alle of bijna alle activiteiten gedurende het
grootste deel van de dag, bijna elke dag
3. duidelijke gewichtsvermindering zonder dat dieet gehouden wordt of gewichtstoeneming [bv. meer
dan 5% van het lichaamsgewicht in één maand], of bijna elke dag afgenomen of toegenomen eetlust.
N.B.: Bij kinderen moet gedacht worden aan het niet bereiken van de te verwachten
gewichtstoeneming.
4. insomnia of hypersomnia, bijna elke dag
5. psychomotorische agitatie of remming [waarneembaar door anderen, en niet alleen maar een
subjectief gevoel van rusteloosheid of vertraagdheid], bijna elke dag.
6. moeheid of verlies van energie, bijna elke dag.
7. gevoelens [die waanachtig kunnen zijn] van waardeloosheid of buitensporige of onterechte
schuldgevoelens [niet alleen maar zelfverwijten of schuldgevoel over het ziek-zijn], bijna elke dag.
8. verminderd vermogen tot nadenken of concentratie of besluiteloosheid [ofwel subjectief vermeld
ofwel geobserveerd door anderen], bijna elke dag.
9. terugkerende gedachtes aan de dood [niet alleen de vrees dood te gaan], terugkerende
suïcidegedachtes zonder dat er specifieke plannen gemaakt zijn, of een suïcidepoging of een specifiek
plan om suïcide te plegen.
Dubbele depressie: chronische dysthymie hetgeen regelmatig onderbroken wordt door ‘major
depression’. Altijd wel wat somber, en uiteindelijk is die echt depressief. Overgang van dysthyme naar
depressive episode (=major depression) is herkenbaar aan het feit dat de klachten verergeren en men
niet meer kan functioneren. Major kan niet in het 1e jaar van dysthyme plaatsvinden.
Stemmingsstoornis is een verzamelnaam voor psychische aandoeningen waarbij de gemoedsstemming
of emotie van de patiënt ziekelijk is verstoord of niet past bij de situatie waarin de patiënt verkeert.
- Stemmingsepisodes
- Depressieve stoornissen
- Depression as a symptom; komt bij vele mensen voor, en is redelijk normaal. Het ‘feeling
down’ gevoel.
- Depression as a syndrome: Is een groep symptomen die samen voorkomen, zoals gevoel van
verdriet, eenzaamheid, zorgen en nervositeit.
- Depression as a disorder: ‘dieper gelegen’ symptomen dan voorgaande én een specifieke
etiologie, verloop en uitkomst. De combinatie van de symptomen moet significant genoeg zijn
om leed te veroorzaken en/of het dagelijks functioneren te belemmeren.
Volgens de DSM zijn er 4 verschillende depressieve stoornissen. De minst erge vorm is:
- adjustment disorder (aanpassingsstoornis) met depressieve stemming. Hierbij heeft de persoon moeite
om zich op emotioneel gebied aan te passen aan de veranderde situatie. Het leidt vaak tot verdrietig,
huilerig en hopeloosheid.
- Dysthyme stoornis: een depressieve stemming dat op z’n minst aanwezig is voor één jaar (bij
volwassenen 2 jaar). Gedurende deze periode blijven de klachten nooit langer dan twee maanden weg.
Bij kinderen en adolescenten komt de negatieve stemming meer voor in prikkelbaarheid dan in
depressie. De periode moet gekenmerkt worden door op z’n minst 2 symptomen: het verlies van plezier
bij activiteiten, en zich waardeloos en vermoeid voelen. Dysthyme begint meestal eerder dan de andere
depressieve stoornissen, en heeft een langdurig verloop. Symptomen zijn minder ‘intensief’.
1. slechte eetlust of teveel eten. 2. insomnia of hypersomnia
3. weinig energie of moeheid 4. gering gevoel van eigenwaarde
5. slechte concentratie of moeilijkheden om tot een besluit te komen
6. gevoelens van hopeloosheid
- Major depression (depressieve episode): Is een meer slopende aandoening. Er moeten meer dan 5
symptomen aanwezig zijn gedurende twee weken. Bij kinderen is er sprake van een depressieve
stemming of prikkelbaarheid. Het is een acute aandoening. Het ontstaat plotseling, het herstel gaat
sneller dan bij dysthyme stoornis, en de kans op herhaling is groter.
1. depressieve stemming gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag, zoals blijkt uit ofwel
subjectieve mededelingen [bv. voelt zich verdrietig of leeg] ofwel observatie door anderen [bv. lijkt
betraand]. N.B.: Kan bij kinderen of adolescenten ook prikkelbare stemming zijn.
2. duidelijke vermindering van interesse of plezier in alle of bijna alle activiteiten gedurende het
grootste deel van de dag, bijna elke dag
3. duidelijke gewichtsvermindering zonder dat dieet gehouden wordt of gewichtstoeneming [bv. meer
dan 5% van het lichaamsgewicht in één maand], of bijna elke dag afgenomen of toegenomen eetlust.
N.B.: Bij kinderen moet gedacht worden aan het niet bereiken van de te verwachten
gewichtstoeneming.
4. insomnia of hypersomnia, bijna elke dag
5. psychomotorische agitatie of remming [waarneembaar door anderen, en niet alleen maar een
subjectief gevoel van rusteloosheid of vertraagdheid], bijna elke dag.
6. moeheid of verlies van energie, bijna elke dag.
7. gevoelens [die waanachtig kunnen zijn] van waardeloosheid of buitensporige of onterechte
schuldgevoelens [niet alleen maar zelfverwijten of schuldgevoel over het ziek-zijn], bijna elke dag.
8. verminderd vermogen tot nadenken of concentratie of besluiteloosheid [ofwel subjectief vermeld
ofwel geobserveerd door anderen], bijna elke dag.
9. terugkerende gedachtes aan de dood [niet alleen de vrees dood te gaan], terugkerende
suïcidegedachtes zonder dat er specifieke plannen gemaakt zijn, of een suïcidepoging of een specifiek
plan om suïcide te plegen.
Dubbele depressie: chronische dysthymie hetgeen regelmatig onderbroken wordt door ‘major
depression’. Altijd wel wat somber, en uiteindelijk is die echt depressief. Overgang van dysthyme naar
depressive episode (=major depression) is herkenbaar aan het feit dat de klachten verergeren en men
niet meer kan functioneren. Major kan niet in het 1e jaar van dysthyme plaatsvinden.
