Projectplan Afstudeerproject
Verpleegkundige overdracht van het ziekenhuis naar de
thuiszorgorganisatie
Opleiding: Fontys Hogeschool Verpleegkunde
Studenten:
Studentnummers:
Afstudeerlocatie:
Opdrachtgever & contactpersoon werkveld:
Projectbegeleider Fontys:
Examinator:
21-01-2022
, Voorwoord
Dit projectplan is door twee vierdejaars studenten geschreven vanuit de opleiding HBO
Verpleegkunde van de Fontys Hogeschool Mens en Gezondheid in Eindhoven. Dit projectplan maakt
deel uit van het afstudeerproject. In opdracht van ……. verrichten wij onderzoek naar de kwaliteit van
de schriftelijke verpleegkundige overdracht vanuit dit ziekenhuis naar de thuiszorg. Er is een
onderzoeksvraag opgesteld met twee deelvragen. De methode van deelvraag 1 is uitgewerkt door
student ………… en deelvraag 2 is geschreven door student ……... Graag willen wij alle betrokkenen
van dit onderzoek bedanken voor de deelname. Wij als onderzoekers zijn enthousiast om door
middel van dit onderzoek verbetering in de verpleegkundige overdrachten te brengen en daarmee de
kwaliteit van zorg te optimaliseren.
Veel leesplezier.
Januari 2022
Inhoudsopgave
1
JANUARI 2022 | FONTYS MENS EN GEZONDHEID
, Aanleiding.............................................................................................................................................................3
Context van de zorgorganisatie............................................................................................................................4
Relevantie.............................................................................................................................................................4
Onderzoeksvraag..................................................................................................................................................4
Doelstelling van de onderzoeksvraag...................................................................................................................5
Onderzoeksbenadering.........................................................................................................................................6
Onderzoekspopulatie............................................................................................................................................6
Dataverzamelingstechniek...................................................................................................................................7
Totstandkoming van onderzoeksinstrument........................................................................................................7
Data-analyse.........................................................................................................................................................8
Kwaliteitsborging..................................................................................................................................................8
Ethiek....................................................................................................................................................................9
Onderzoeksbenadering.........................................................................................................................................9
Onderzoekspopulatie............................................................................................................................................9
Dataverzamelingstechniek.................................................................................................................................10
Totstandkoming van onderzoeksinstrument......................................................................................................10
Data-analyse.......................................................................................................................................................11
Kwaliteitsborging................................................................................................................................................11
Ethiek..................................................................................................................................................................11
2
JANUARI 2022 | FONTYS MENS EN GEZONDHEID
, Inleiding
Aanleiding
Volgens Spruit (2019) zijn ouderen extra kwetsbaar tijdens, maar ook na een ziekenhuisopname. Zo
heeft 30% van de ouderen verlies van één of meer activiteiten in het dagelijks leven, dan in de twee
weken vóór de ziekenhuisopname. Daarnaast overlijdt 25% en moet 20% opnieuw worden
opgenomen binnen 30 dagen (Van Seben et al., 2018). Er zijn verschillende disciplines betrokken bij
deze doelgroep, waarbij afstemming noodzakelijk is. Verder neemt de vergrijzing van de bevolking
toe en krijgen mensen te maken met comorbiditeit, langdurige functionele beperkingen en
chronische aandoeningen, waardoor de zorgvraag verandert. De zorg verschuift hierdoor steeds
meer naar patiënten thuis, wat extra aandacht vergt voor de transmurale zorg (Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu, 2018). Een correcte, volledige en tijdige overdracht is hierbij essentieel
om de continuïteit van zorg te waarborgen. Echter blijkt uit verschillende onderzoeken dat de
overdracht niet volledig, correct en tijdig is. Zo toont het onderzoek van de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (2015) aan dat zorgverleners onvoldoende verantwoordelijkheid nemen voor de
continuïteit van zorg, de patiënt onvoldoende centraal wordt gesteld in het proces en de overdracht
vaak niet tijdig wordt verstuurd. Volgens Langelaan et al. (2017) blijkt dat een ontslagbrief van het
ziekenhuis naar de volgende zorgverlener gemiddeld na een week werd verstuurd en in zelfs 10% van
de gevallen afwezig was. In 59,1 % van de ontslagbrieven ontbraken één of meer relevante
onderdelen, zoals essentiële informatie over consultaties, medicatiewijzigingen en informatie over
het verloop van de behandeling. Ook blijkt uit onderzoek van Spruit (2019) dat het voor de
verpleegkundigen die de overdracht schrijven soms onduidelijk is welke informatie belangrijk is en
dat de verantwoordelijkheden onbekend zijn of niet worden genomen. Hierdoor is de overdracht
vaak onvolledig en wordt deze niet tijdig verstuurd. Dit heeft grote gevolgen voor de patiënt. Zo
toont het onderzoek van Seben et al. (2017) aan dat meer dan de helft van de vermijdbare
complicaties bij patiënten na ontslag worden veroorzaakt door onvolledige communicatie tussen
zorgverleners binnen en buiten het ziekenhuis.
3
JANUARI 2022 | FONTYS MENS EN GEZONDHEID
, Er is geen eerder onderzoek geweest naar de verpleegkundige overdracht op de afdeling………….
Echter is het relevant om hier onderzoek naar te doen. Zo krijgen verpleegkundigen van de afdeling
indirect van thuiszorgorganisaties teruggekoppeld dat de verpleegkundige overdracht onvolledig is.
Dit gebeurt via collega’s van de afdeling die andere collega’s in de thuiszorg kennen en aangeven dat
er relevante informatie in de overdracht mist. Wat deze ontbrekende relevante informatie is, is niet
bekend. Volgens het onderzoek van der Molen (2017) focust het ziekenhuis zich meer op de
behandeling die is gedaan, in plaats van zich te richten op zaken die belangrijk zijn voor de patiënt in
de thuissituatie. Een aantal belangrijke zaken die hierin werden gemist waren het niveau van
functioneren voor opname, dagelijks functioneren, ADL en zelfredzaamheid, verpleegproblemen en
informatie over specifiek te verlenen zorg, bijvoorbeeld een wondzorgplan.
Context van de zorgorganisatie
Het ……… is een STZ-ziekenhuis (Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen), wat betekent
dat ze excellente patiëntenzorg aanbieden, er veel opleidingsmogelijkheden zijn voor nieuw
zorgtalent en dat veel medisch specialisten wetenschappelijke onderzoeken uitvoeren. De patiënt
centraal en wordt de zorg verleend op basis van de wensen en behoeften van de patiënt. Het team
bestaat uit zorgprofessionals op die op de afdeling……... Het ziekenhuis kent vier kernwaarden:
verantwoordelijkheid, samen, gastvrij en zin. De afdeling heeft op dit moment een beddenbezetting
van 32 reguliere bedden en 12 COVID bedden. In het totaal zijn er 53 verpleegkundigen werkzaam
binnen de kliniek, waarbij de verhouding MBO/HBO gemiddeld op 50/50 ligt.
Voor patiënten die na ziekenhuisopname thuiszorg nodig hebben, kan in het ziekenhuis een indicatie
worden gesteld. Wijkverpleegkundigen dragen bij aan het leveren van eigen regie van de mens en
het langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen (Hellstern, 2021). De meest voorkomende
thuiszorgorganisatie waar het ziekenhuis mee samen werkt is het ……. Ziekenhuisbreed is dit het
geval, maar ook specifiek vanuit de afdeling waar 43% van de patiënten na ontslag thuiszorg
ontvingen van ……. Deze informatie heeft betrekking op 2021 en is verkregen door de
informatieanalist en het transferbureau binnen het ziekenhuis. Er is daarom gekozen om deze
organisatie te benaderen om verder onderzoek te doen naar welke informatie wijkverpleegkundigen
nodig hebben voor een volledige verpleegkundige overdracht van patiënten uit het ziekenhuis.
Relevantie
De vergrijzing van de bevolking neemt toe en de zorgvraag verandert. De zorg verschuift steeds meer
naar patiënten thuis waardoor de druk op de zorg toeneemt. Dit vergt extra aandacht voor de
transmurale zorg, waarbij verschillende disciplines samenwerken om de zorg zo goed mogelijk te
organiseren (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2018). Hierbij is een volledige, correcte
en tijdige overdracht door de verpleegkundigen van het ziekenhuis naar de thuiszorg belangrijk, om
de verschuiving van de zorg op een goede wijze te laten plaatsvinden en de continuïteit van zorg te
waarborgen. Door te onderzoeken hoe de huidige geschreven overdracht verbeterd kan worden,
worden fouten in de overdracht voorkomen en weten de verpleegkundigen in het ziekenhuis beter
welke informatie relevant is voor de thuiszorgorganisaties. Hierdoor worden complicaties, incidenten
en eventuele heropnames in het ziekenhuis voorkomen.
Onderzoeksvraag
Het onderzoek gaat in op de onvolledige verpleegkundige schriftelijke overdracht van de afdeling …..
van het ziekenhuis naar thuiszorgorganisaties. Er wordt hierbij een advies uitgebracht hoe deze
4
JANUARI 2022 | FONTYS MENS EN GEZONDHEID
Verpleegkundige overdracht van het ziekenhuis naar de
thuiszorgorganisatie
Opleiding: Fontys Hogeschool Verpleegkunde
Studenten:
Studentnummers:
Afstudeerlocatie:
Opdrachtgever & contactpersoon werkveld:
Projectbegeleider Fontys:
Examinator:
21-01-2022
, Voorwoord
Dit projectplan is door twee vierdejaars studenten geschreven vanuit de opleiding HBO
Verpleegkunde van de Fontys Hogeschool Mens en Gezondheid in Eindhoven. Dit projectplan maakt
deel uit van het afstudeerproject. In opdracht van ……. verrichten wij onderzoek naar de kwaliteit van
de schriftelijke verpleegkundige overdracht vanuit dit ziekenhuis naar de thuiszorg. Er is een
onderzoeksvraag opgesteld met twee deelvragen. De methode van deelvraag 1 is uitgewerkt door
student ………… en deelvraag 2 is geschreven door student ……... Graag willen wij alle betrokkenen
van dit onderzoek bedanken voor de deelname. Wij als onderzoekers zijn enthousiast om door
middel van dit onderzoek verbetering in de verpleegkundige overdrachten te brengen en daarmee de
kwaliteit van zorg te optimaliseren.
Veel leesplezier.
Januari 2022
Inhoudsopgave
1
JANUARI 2022 | FONTYS MENS EN GEZONDHEID
, Aanleiding.............................................................................................................................................................3
Context van de zorgorganisatie............................................................................................................................4
Relevantie.............................................................................................................................................................4
Onderzoeksvraag..................................................................................................................................................4
Doelstelling van de onderzoeksvraag...................................................................................................................5
Onderzoeksbenadering.........................................................................................................................................6
Onderzoekspopulatie............................................................................................................................................6
Dataverzamelingstechniek...................................................................................................................................7
Totstandkoming van onderzoeksinstrument........................................................................................................7
Data-analyse.........................................................................................................................................................8
Kwaliteitsborging..................................................................................................................................................8
Ethiek....................................................................................................................................................................9
Onderzoeksbenadering.........................................................................................................................................9
Onderzoekspopulatie............................................................................................................................................9
Dataverzamelingstechniek.................................................................................................................................10
Totstandkoming van onderzoeksinstrument......................................................................................................10
Data-analyse.......................................................................................................................................................11
Kwaliteitsborging................................................................................................................................................11
Ethiek..................................................................................................................................................................11
2
JANUARI 2022 | FONTYS MENS EN GEZONDHEID
, Inleiding
Aanleiding
Volgens Spruit (2019) zijn ouderen extra kwetsbaar tijdens, maar ook na een ziekenhuisopname. Zo
heeft 30% van de ouderen verlies van één of meer activiteiten in het dagelijks leven, dan in de twee
weken vóór de ziekenhuisopname. Daarnaast overlijdt 25% en moet 20% opnieuw worden
opgenomen binnen 30 dagen (Van Seben et al., 2018). Er zijn verschillende disciplines betrokken bij
deze doelgroep, waarbij afstemming noodzakelijk is. Verder neemt de vergrijzing van de bevolking
toe en krijgen mensen te maken met comorbiditeit, langdurige functionele beperkingen en
chronische aandoeningen, waardoor de zorgvraag verandert. De zorg verschuift hierdoor steeds
meer naar patiënten thuis, wat extra aandacht vergt voor de transmurale zorg (Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu, 2018). Een correcte, volledige en tijdige overdracht is hierbij essentieel
om de continuïteit van zorg te waarborgen. Echter blijkt uit verschillende onderzoeken dat de
overdracht niet volledig, correct en tijdig is. Zo toont het onderzoek van de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (2015) aan dat zorgverleners onvoldoende verantwoordelijkheid nemen voor de
continuïteit van zorg, de patiënt onvoldoende centraal wordt gesteld in het proces en de overdracht
vaak niet tijdig wordt verstuurd. Volgens Langelaan et al. (2017) blijkt dat een ontslagbrief van het
ziekenhuis naar de volgende zorgverlener gemiddeld na een week werd verstuurd en in zelfs 10% van
de gevallen afwezig was. In 59,1 % van de ontslagbrieven ontbraken één of meer relevante
onderdelen, zoals essentiële informatie over consultaties, medicatiewijzigingen en informatie over
het verloop van de behandeling. Ook blijkt uit onderzoek van Spruit (2019) dat het voor de
verpleegkundigen die de overdracht schrijven soms onduidelijk is welke informatie belangrijk is en
dat de verantwoordelijkheden onbekend zijn of niet worden genomen. Hierdoor is de overdracht
vaak onvolledig en wordt deze niet tijdig verstuurd. Dit heeft grote gevolgen voor de patiënt. Zo
toont het onderzoek van Seben et al. (2017) aan dat meer dan de helft van de vermijdbare
complicaties bij patiënten na ontslag worden veroorzaakt door onvolledige communicatie tussen
zorgverleners binnen en buiten het ziekenhuis.
3
JANUARI 2022 | FONTYS MENS EN GEZONDHEID
, Er is geen eerder onderzoek geweest naar de verpleegkundige overdracht op de afdeling………….
Echter is het relevant om hier onderzoek naar te doen. Zo krijgen verpleegkundigen van de afdeling
indirect van thuiszorgorganisaties teruggekoppeld dat de verpleegkundige overdracht onvolledig is.
Dit gebeurt via collega’s van de afdeling die andere collega’s in de thuiszorg kennen en aangeven dat
er relevante informatie in de overdracht mist. Wat deze ontbrekende relevante informatie is, is niet
bekend. Volgens het onderzoek van der Molen (2017) focust het ziekenhuis zich meer op de
behandeling die is gedaan, in plaats van zich te richten op zaken die belangrijk zijn voor de patiënt in
de thuissituatie. Een aantal belangrijke zaken die hierin werden gemist waren het niveau van
functioneren voor opname, dagelijks functioneren, ADL en zelfredzaamheid, verpleegproblemen en
informatie over specifiek te verlenen zorg, bijvoorbeeld een wondzorgplan.
Context van de zorgorganisatie
Het ……… is een STZ-ziekenhuis (Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen), wat betekent
dat ze excellente patiëntenzorg aanbieden, er veel opleidingsmogelijkheden zijn voor nieuw
zorgtalent en dat veel medisch specialisten wetenschappelijke onderzoeken uitvoeren. De patiënt
centraal en wordt de zorg verleend op basis van de wensen en behoeften van de patiënt. Het team
bestaat uit zorgprofessionals op die op de afdeling……... Het ziekenhuis kent vier kernwaarden:
verantwoordelijkheid, samen, gastvrij en zin. De afdeling heeft op dit moment een beddenbezetting
van 32 reguliere bedden en 12 COVID bedden. In het totaal zijn er 53 verpleegkundigen werkzaam
binnen de kliniek, waarbij de verhouding MBO/HBO gemiddeld op 50/50 ligt.
Voor patiënten die na ziekenhuisopname thuiszorg nodig hebben, kan in het ziekenhuis een indicatie
worden gesteld. Wijkverpleegkundigen dragen bij aan het leveren van eigen regie van de mens en
het langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen (Hellstern, 2021). De meest voorkomende
thuiszorgorganisatie waar het ziekenhuis mee samen werkt is het ……. Ziekenhuisbreed is dit het
geval, maar ook specifiek vanuit de afdeling waar 43% van de patiënten na ontslag thuiszorg
ontvingen van ……. Deze informatie heeft betrekking op 2021 en is verkregen door de
informatieanalist en het transferbureau binnen het ziekenhuis. Er is daarom gekozen om deze
organisatie te benaderen om verder onderzoek te doen naar welke informatie wijkverpleegkundigen
nodig hebben voor een volledige verpleegkundige overdracht van patiënten uit het ziekenhuis.
Relevantie
De vergrijzing van de bevolking neemt toe en de zorgvraag verandert. De zorg verschuift steeds meer
naar patiënten thuis waardoor de druk op de zorg toeneemt. Dit vergt extra aandacht voor de
transmurale zorg, waarbij verschillende disciplines samenwerken om de zorg zo goed mogelijk te
organiseren (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2018). Hierbij is een volledige, correcte
en tijdige overdracht door de verpleegkundigen van het ziekenhuis naar de thuiszorg belangrijk, om
de verschuiving van de zorg op een goede wijze te laten plaatsvinden en de continuïteit van zorg te
waarborgen. Door te onderzoeken hoe de huidige geschreven overdracht verbeterd kan worden,
worden fouten in de overdracht voorkomen en weten de verpleegkundigen in het ziekenhuis beter
welke informatie relevant is voor de thuiszorgorganisaties. Hierdoor worden complicaties, incidenten
en eventuele heropnames in het ziekenhuis voorkomen.
Onderzoeksvraag
Het onderzoek gaat in op de onvolledige verpleegkundige schriftelijke overdracht van de afdeling …..
van het ziekenhuis naar thuiszorgorganisaties. Er wordt hierbij een advies uitgebracht hoe deze
4
JANUARI 2022 | FONTYS MENS EN GEZONDHEID
