Verschil wils(on)bekwaamheid en handelings(on)bekwaam
Wanneer is iemand wils(on)bekwaam en wanneer spreek je van
handelings(on)bekwaamheid?
Wils(on)bekwaam
Iemand is wilsonbekwaam als hij de informatie die hij over een behandeling krijgt, niet meer
begrijpt. En wanneer hij niet in staat is een (weloverwogen) beslissing te nemen. Dit
betekent dat hij de gevolgen van een beslissing niet goed kan overzien. Er is sprake van
wilsonbekwaamheid als een patiënt:
- Erg in de war is
- Buiten bewustzijn is
- In coma ligt
- Een zware verstandelijke beperking heeft
- Vergevorderde dementie heeft
Een patiënt moet aan zijn zorgverlener toestemming geven voor behandeling. Een
zorgverlener mag niet behandelen als de patiënt geen toestemming kan geven. Als de
behandeling echter niet kan worden uitgesteld, of de patiënt kan niet meer zelf beslissen,
mag een vertegenwoordiger van de patiënt namens die persoon een beslissing nemen. Maar
de patiënt moet zoveel mogelijk zelf worden ingeschakeld. Uitgangspunt: patiënt beslist.
Een zorgverlener moet bij elke beslissing die genomen moet worden, opnieuw beoordelen of
de patiënt de keuze weloverwogen kan maken. Zo ja, dan beslist de patiënt. Zo nee, dan
moet de zorgverlener kijken of een ander moet (mee-) beslissen. Vaak is het dan duidelijk
wie de vertegenwoordiger van een patiënt is. Naaste familieleden mogen als niet benoemd
vertegenwoordiger optreden. De patiënt kan ook zelf iemand aanwijzen die als
vertegenwoordiger mag optreden. Dit kan worden vastgesteld in een schriftelijke
machtiging.
Handelings(on)bekwaam
Als iemand 18 jaar of ouder is, is diegene volgens de wet handelingsbekwaam. Dit betekent
dat je zelfstandig rechtshandelingen mag verrichten. En je bent verantwoordelijk voor die
rechtshandelingen: je mag dingen kopen, een contract afsluiten, geld lenen, trouwen,
scheiden etc. soms kunnen meerderjarige mensen hun eigen belangen niet goed behartigen.
Ze overzien de gevolgen van hun beslissingen niet en kunnen daardoor niet altijd de juiste
beslissingen nemen. Dat kan gelden voor bijvoorbeeld mensen met:
- Een verstandelijke beperking
- Psychiatrische problemen
- Verslavingsproblemen
- Mensen met dementie
Iemand met dit soort problemen kan onder curatele worden gesteld. Deze persoon is
daarmee automatisch handelingsonbekwaam. Hij of zij mag geen rechtshandelingen
verrichten zonder toestemming van de curator.
Handelingsonbekwaamheid is door de wetgever bedacht om kwetsbare mensen, zoals
minderjarigen en meerderjarigen die onder curatele staan, te beschermen in het
rechtsverkeer. Het houdt in dat de handelingsonbekwame niet (zonder toestemming) mag
Wanneer is iemand wils(on)bekwaam en wanneer spreek je van
handelings(on)bekwaamheid?
Wils(on)bekwaam
Iemand is wilsonbekwaam als hij de informatie die hij over een behandeling krijgt, niet meer
begrijpt. En wanneer hij niet in staat is een (weloverwogen) beslissing te nemen. Dit
betekent dat hij de gevolgen van een beslissing niet goed kan overzien. Er is sprake van
wilsonbekwaamheid als een patiënt:
- Erg in de war is
- Buiten bewustzijn is
- In coma ligt
- Een zware verstandelijke beperking heeft
- Vergevorderde dementie heeft
Een patiënt moet aan zijn zorgverlener toestemming geven voor behandeling. Een
zorgverlener mag niet behandelen als de patiënt geen toestemming kan geven. Als de
behandeling echter niet kan worden uitgesteld, of de patiënt kan niet meer zelf beslissen,
mag een vertegenwoordiger van de patiënt namens die persoon een beslissing nemen. Maar
de patiënt moet zoveel mogelijk zelf worden ingeschakeld. Uitgangspunt: patiënt beslist.
Een zorgverlener moet bij elke beslissing die genomen moet worden, opnieuw beoordelen of
de patiënt de keuze weloverwogen kan maken. Zo ja, dan beslist de patiënt. Zo nee, dan
moet de zorgverlener kijken of een ander moet (mee-) beslissen. Vaak is het dan duidelijk
wie de vertegenwoordiger van een patiënt is. Naaste familieleden mogen als niet benoemd
vertegenwoordiger optreden. De patiënt kan ook zelf iemand aanwijzen die als
vertegenwoordiger mag optreden. Dit kan worden vastgesteld in een schriftelijke
machtiging.
Handelings(on)bekwaam
Als iemand 18 jaar of ouder is, is diegene volgens de wet handelingsbekwaam. Dit betekent
dat je zelfstandig rechtshandelingen mag verrichten. En je bent verantwoordelijk voor die
rechtshandelingen: je mag dingen kopen, een contract afsluiten, geld lenen, trouwen,
scheiden etc. soms kunnen meerderjarige mensen hun eigen belangen niet goed behartigen.
Ze overzien de gevolgen van hun beslissingen niet en kunnen daardoor niet altijd de juiste
beslissingen nemen. Dat kan gelden voor bijvoorbeeld mensen met:
- Een verstandelijke beperking
- Psychiatrische problemen
- Verslavingsproblemen
- Mensen met dementie
Iemand met dit soort problemen kan onder curatele worden gesteld. Deze persoon is
daarmee automatisch handelingsonbekwaam. Hij of zij mag geen rechtshandelingen
verrichten zonder toestemming van de curator.
Handelingsonbekwaamheid is door de wetgever bedacht om kwetsbare mensen, zoals
minderjarigen en meerderjarigen die onder curatele staan, te beschermen in het
rechtsverkeer. Het houdt in dat de handelingsonbekwame niet (zonder toestemming) mag
