De geurdeeltjes die je in je neus krijgt van bijvoorbeeld geurstokjes, noem je moleculen.
De stof suiker bestaat uit suikermoleculen. In één korrel van bijvoorbeeld suiker zitten triljoenen (één triljoen is
een 1 met 18 nullen) moleculen. Het is dus logisch dat je moleculen niet kunt zien.
De fase van een stof (vast, vloeibaar of gas) kun je op macroniveau waarnemen. Maar om te verklaren hoe
stoffen zich gedragen moet je de fasen in microniveau beschrijven:
- In de vaste fase zit moleculen heel dicht op elkaar gestapeld. De moleculen trillen op hun eigen plek.
Daarom verandert, op macroniveau, een vaste stof niet uit zichzelf van vorm.
- Bij een vloeibare stof zitten de moleculen nog steeds tegen elkaar aan, maar ze kunnen wel vrij langs
elkaar bewegen. Daarom is, op macroniveau, vloeistof zo makkelijk vervormbaar.
- In de gasfase bewegen moleculen op grote snelheid en afstand van elkaar en raken elkaar niet. Je hebt
heel veel moleculen dichtbij elkaar nodig om de stof echt te kunnen zien, denk aan de suiker korrel
met triljoenen moleculen. Daarom kun je gassen niet zien.
Een zuivere stof bevat één soort moleculen. Een mengsel bestaat uit verschillende stoffen (macroniveau) en
bevat dus verschillende soorten moleculen (microniveau).
Sommige stoffen mengen goed met elkaar, terwijl andere stoffen slecht met elkaar mengen. Als je suiker in een
glas water roert zul je een helder mengsel krijgen doordat de suikermoleculen zich gelijkmatig verdelen tussen
de watermoleculen, dit kun je op microniveau verklaren. Omdat de suikermoleculen nu allemaal los van elkaar
zijn kun je de suiker als die opgelost is in water niet meer zien. Het ontstane mengsel noem je dan een
oplossing.
Olijfolie en water mengen niet goed met elkaar. De olijfolie blijft op het water drijven, dat is een waarneming
op macroniveau. Op microniveau zie je twee lagen van verschillende moleculen op elkaar liggen. Doordat de
soorten moleculen bij elkaar blijven kun je beide stoffen zien op macroniveau.
Een model is een versimpelde weergave van de werkelijkheid. Je gebruikt modellen voor dingen die te klein zijn
om te zien, zoals moleculen. Moleculen worden in sommige modellen aangegeven als gekleurde bolletjes. Je
kunt een model gebruiken om waarnemingen die je op macroniveau doet op microniveau te verklaren.
Hoofdstuk 2, paragraaf 2
Moleculen zijn niet de kleinste deeltjes waaruit stoffen bestaan. Ze bestaan zelf weer uit
nog meer kleinere deeltjes. Deze bouwstenen noem je atomen. Twee of meer atomen
vormen samen een molecuul.
Moleculen kunnen uit meerdere atomen bestaan. Je noemt de bijbehorende stof dan een
verbinding, ook wel ontleedbare stof genoemd. Als een molecuul maar uit één soort
atomen bestaat dan is de bijbehorende stof en niet ontleedbare stof.
Het zijn niet alleen de soorten atomen maar ook de aantallen atomen waarin moleculen van verschillende
stoffen van elkaar verschillen. Zelfs de manier waarop de atomen zijn verbonden kan anders zijn bij moleculen
van verschillende stoffen.
Als stoffen verschillende moleculen (microniveau) hebben zijn de stofeigenschappen (macroniveau) ook
verschillend.
De stof suiker bestaat uit suikermoleculen. In één korrel van bijvoorbeeld suiker zitten triljoenen (één triljoen is
een 1 met 18 nullen) moleculen. Het is dus logisch dat je moleculen niet kunt zien.
De fase van een stof (vast, vloeibaar of gas) kun je op macroniveau waarnemen. Maar om te verklaren hoe
stoffen zich gedragen moet je de fasen in microniveau beschrijven:
- In de vaste fase zit moleculen heel dicht op elkaar gestapeld. De moleculen trillen op hun eigen plek.
Daarom verandert, op macroniveau, een vaste stof niet uit zichzelf van vorm.
- Bij een vloeibare stof zitten de moleculen nog steeds tegen elkaar aan, maar ze kunnen wel vrij langs
elkaar bewegen. Daarom is, op macroniveau, vloeistof zo makkelijk vervormbaar.
- In de gasfase bewegen moleculen op grote snelheid en afstand van elkaar en raken elkaar niet. Je hebt
heel veel moleculen dichtbij elkaar nodig om de stof echt te kunnen zien, denk aan de suiker korrel
met triljoenen moleculen. Daarom kun je gassen niet zien.
Een zuivere stof bevat één soort moleculen. Een mengsel bestaat uit verschillende stoffen (macroniveau) en
bevat dus verschillende soorten moleculen (microniveau).
Sommige stoffen mengen goed met elkaar, terwijl andere stoffen slecht met elkaar mengen. Als je suiker in een
glas water roert zul je een helder mengsel krijgen doordat de suikermoleculen zich gelijkmatig verdelen tussen
de watermoleculen, dit kun je op microniveau verklaren. Omdat de suikermoleculen nu allemaal los van elkaar
zijn kun je de suiker als die opgelost is in water niet meer zien. Het ontstane mengsel noem je dan een
oplossing.
Olijfolie en water mengen niet goed met elkaar. De olijfolie blijft op het water drijven, dat is een waarneming
op macroniveau. Op microniveau zie je twee lagen van verschillende moleculen op elkaar liggen. Doordat de
soorten moleculen bij elkaar blijven kun je beide stoffen zien op macroniveau.
Een model is een versimpelde weergave van de werkelijkheid. Je gebruikt modellen voor dingen die te klein zijn
om te zien, zoals moleculen. Moleculen worden in sommige modellen aangegeven als gekleurde bolletjes. Je
kunt een model gebruiken om waarnemingen die je op macroniveau doet op microniveau te verklaren.
Hoofdstuk 2, paragraaf 2
Moleculen zijn niet de kleinste deeltjes waaruit stoffen bestaan. Ze bestaan zelf weer uit
nog meer kleinere deeltjes. Deze bouwstenen noem je atomen. Twee of meer atomen
vormen samen een molecuul.
Moleculen kunnen uit meerdere atomen bestaan. Je noemt de bijbehorende stof dan een
verbinding, ook wel ontleedbare stof genoemd. Als een molecuul maar uit één soort
atomen bestaat dan is de bijbehorende stof en niet ontleedbare stof.
Het zijn niet alleen de soorten atomen maar ook de aantallen atomen waarin moleculen van verschillende
stoffen van elkaar verschillen. Zelfs de manier waarop de atomen zijn verbonden kan anders zijn bij moleculen
van verschillende stoffen.
Als stoffen verschillende moleculen (microniveau) hebben zijn de stofeigenschappen (macroniveau) ook
verschillend.
