16. De versnelling van mondiaal contact
Periode: 1450-1600.
Ontwikkeling: doordat Europa op zoek gaat naar handelsroutes met Azië begint het
proces van globalisering.
De Afro-Eurazische handelswereld
De Afro-Eurazische handelswereld verbond Europa, Afrika en Azië in de vijftiende eeuw.
Hierin speelde het westen een marginale rol.
De handelswereld van de Indische Oceaan
Van zevende tot achtste eeuw: toenemende handel op de Indische Oceaan. Indische
Oceaan was een kruispunt van commerciële en culturele uitwisseling.
Handelaren kwamen samen in multiculturele, cosmopolitaire havensteden rondom
de Indische Oceaan. Deze steden: meestal zelfbestuur. Monopolies en geweld
voorkomen door wederzijds eigenbelang. Steden meest ontwikkeld rondom Zuid-
Chinese Zee. Voorbeeld: stad Malacca, entrepôt, soort distributiecentrum.
China
Opengesteld aan het westen door de Mongolen.
Na de val van de Mongolen in 1368 → agriculturele en commerciële Chinese
expansie → bevolkingsgroei en urbanisatie. China werd meest ontwikkelde
economie ter wereld.
Grote Chinese ontdekkingsreizen: o.a. zeven expedities (1405-1433) o.l.v.
Admiraal Zheng He. Vooral diplomatiek doel. Einde expedities door hoge kosten
→ meer mogelijkheden voor Europa binnen de Aziatische handel.
India
Cruciale link tussen Perzische Golf en Azië. Handel op de Indische Oceaan vond
in de middeleeuwen heropleving door Arabische handelaren.
India handelde veel met Zuidoost-Azië: introduceerde daar hindoeïsme en
boeddhisme, ook korte periode handelscontacten.
India droeg veel producten bij aan wereldhandel: peper, katoen, zijde.
Untitled 1
, De volkeren en culturen van de Indische Oceaan
Grote diversiteit aan volkeren, maar nog steeds gelijkenissen tussen deze volkeren
waardoor verbinding.
Zuidoost-Azië was dunbevolkt: concentraties van mensen rondom havensteden en
gebieden met veel landbouw.
De positie van vrouwen
Vrouwen hogere status: meer autoreit en economische macht, vrouwen
ontvingen bride wealth bij huwelijk: niet vergelijkbaar met bruidsschat omdat de
vrouw het zelf mocht houden. Vrouwen mochten ook bezit hebben en
deelnemen aan zaken/handel.
Ook meer acceptatie voor seks vóór het huwelijk en voor scheiding.
Handel met Afrika en het Midden-Oosten
Oost-Afrika
Swahili stadstaten die deelnamen aan handel op Indische Oceaan. Belangrijkste
steden: Mogadishu, Mombasa, Kilwa; waren islamitisch sinds elfde eeuw.
West-Afrika
Belangrijke handelsrol vanwege goud. Goud werd verhandeld door Arabische en
Afrikaanse handelaren op kamelen, verkocht in havensteden van Noord-Afrika of
Egyptische steden.
Afrikaanse binnenland
Binnenlandse naties langs karavaanroutes werden rijk van noord-zuid-handel.
Halverwege dertiende eeuw: opkomst Mali als belangrijk speler.
Latere eeuwen: binnenlandse naties minder belangrijk doordat goud niet meer
langs de Sahara werd verhandeld.
Slavenhandel
Arabische en Afrikaanse handelaren brachten West-Afrikaanse slaven naar
Middellandse Zeegebied. Brachten ook Oost-Europese slaven naar West-Afrika.
Indiase en Arabische handelaren handelden ook slaven in Oost-Afrika.
Midden-Oosten
Untitled 2
, Fungeerde als tussenpersoon tussen Europa, Afrika en Azië. Was daarnaast
leverancier van goederen.
Regio gedomineerd door Perzische Safaviden en Turkse Ottomanen.
Halverwege zestiende eeuw: Ottomanen vestigden macht over oostelijk
Middellandse Zeegebied. Macht reikte tot ver in Europa.
Genuese en Venetiaanse tussenpersonen
Europa speelde kleine rol in wereldhandel omdat ze weinig goede producten konden
leveren; Azië kon het beter.
Grote Europese vraag naar luxegoederen uit Azië → deze handel gedomineerd door
Venetië en Genua. Venetië en Genua handelden ook in slaven uit de
Balkan/Zuidoost-Europa.
1304: Venetië stelde formele afspraken met de Mammelukken vast → start handel
met Azië. Venetië financierde handel d.m.v. verscheping en handel in
wapens/slaven.
Rivaal Venetië: Genua. Rond 1270 domineerde Genua de noordelijke route naar
Azië over de Zwarte Zee → van daaruit uitbreiding routes.
Na de vijftiende eeuw ging Venetië de specerijenhandel domineren → Genua
focuste meer op financiën en op westelijke Middellandse Zeegebied. Hielpen ook bij
de ontdekkingsreizen over de Atlantische Oceaan.
Door de Ottomanen konden slaven uit de Balkan niet meer over de Zwarte Zee
vervoerd worden → nieuwe slaven gezocht in het westen (moslims, joden,
Afrikanen).
Door groei Spaanse kolonies in de Nieuwe Wereld werden Genua en Venetië
belangrijk in de transatlantische slavenhandel.
De Europese ontdekkingsreizen
Europeanen gingen voor het eerst deelnemen aan de wereldhandel. Doel: christendom
verspreiden en concurreren met de Italianen en Ottomanen.
Oorzaken van de Europese expansie
1. Economisch. Na de Zwarte Dood groei bevolking en economische activiteit →
behoefte aan luxegoederen, vooral specerijen.
Untitled 3
Periode: 1450-1600.
Ontwikkeling: doordat Europa op zoek gaat naar handelsroutes met Azië begint het
proces van globalisering.
De Afro-Eurazische handelswereld
De Afro-Eurazische handelswereld verbond Europa, Afrika en Azië in de vijftiende eeuw.
Hierin speelde het westen een marginale rol.
De handelswereld van de Indische Oceaan
Van zevende tot achtste eeuw: toenemende handel op de Indische Oceaan. Indische
Oceaan was een kruispunt van commerciële en culturele uitwisseling.
Handelaren kwamen samen in multiculturele, cosmopolitaire havensteden rondom
de Indische Oceaan. Deze steden: meestal zelfbestuur. Monopolies en geweld
voorkomen door wederzijds eigenbelang. Steden meest ontwikkeld rondom Zuid-
Chinese Zee. Voorbeeld: stad Malacca, entrepôt, soort distributiecentrum.
China
Opengesteld aan het westen door de Mongolen.
Na de val van de Mongolen in 1368 → agriculturele en commerciële Chinese
expansie → bevolkingsgroei en urbanisatie. China werd meest ontwikkelde
economie ter wereld.
Grote Chinese ontdekkingsreizen: o.a. zeven expedities (1405-1433) o.l.v.
Admiraal Zheng He. Vooral diplomatiek doel. Einde expedities door hoge kosten
→ meer mogelijkheden voor Europa binnen de Aziatische handel.
India
Cruciale link tussen Perzische Golf en Azië. Handel op de Indische Oceaan vond
in de middeleeuwen heropleving door Arabische handelaren.
India handelde veel met Zuidoost-Azië: introduceerde daar hindoeïsme en
boeddhisme, ook korte periode handelscontacten.
India droeg veel producten bij aan wereldhandel: peper, katoen, zijde.
Untitled 1
, De volkeren en culturen van de Indische Oceaan
Grote diversiteit aan volkeren, maar nog steeds gelijkenissen tussen deze volkeren
waardoor verbinding.
Zuidoost-Azië was dunbevolkt: concentraties van mensen rondom havensteden en
gebieden met veel landbouw.
De positie van vrouwen
Vrouwen hogere status: meer autoreit en economische macht, vrouwen
ontvingen bride wealth bij huwelijk: niet vergelijkbaar met bruidsschat omdat de
vrouw het zelf mocht houden. Vrouwen mochten ook bezit hebben en
deelnemen aan zaken/handel.
Ook meer acceptatie voor seks vóór het huwelijk en voor scheiding.
Handel met Afrika en het Midden-Oosten
Oost-Afrika
Swahili stadstaten die deelnamen aan handel op Indische Oceaan. Belangrijkste
steden: Mogadishu, Mombasa, Kilwa; waren islamitisch sinds elfde eeuw.
West-Afrika
Belangrijke handelsrol vanwege goud. Goud werd verhandeld door Arabische en
Afrikaanse handelaren op kamelen, verkocht in havensteden van Noord-Afrika of
Egyptische steden.
Afrikaanse binnenland
Binnenlandse naties langs karavaanroutes werden rijk van noord-zuid-handel.
Halverwege dertiende eeuw: opkomst Mali als belangrijk speler.
Latere eeuwen: binnenlandse naties minder belangrijk doordat goud niet meer
langs de Sahara werd verhandeld.
Slavenhandel
Arabische en Afrikaanse handelaren brachten West-Afrikaanse slaven naar
Middellandse Zeegebied. Brachten ook Oost-Europese slaven naar West-Afrika.
Indiase en Arabische handelaren handelden ook slaven in Oost-Afrika.
Midden-Oosten
Untitled 2
, Fungeerde als tussenpersoon tussen Europa, Afrika en Azië. Was daarnaast
leverancier van goederen.
Regio gedomineerd door Perzische Safaviden en Turkse Ottomanen.
Halverwege zestiende eeuw: Ottomanen vestigden macht over oostelijk
Middellandse Zeegebied. Macht reikte tot ver in Europa.
Genuese en Venetiaanse tussenpersonen
Europa speelde kleine rol in wereldhandel omdat ze weinig goede producten konden
leveren; Azië kon het beter.
Grote Europese vraag naar luxegoederen uit Azië → deze handel gedomineerd door
Venetië en Genua. Venetië en Genua handelden ook in slaven uit de
Balkan/Zuidoost-Europa.
1304: Venetië stelde formele afspraken met de Mammelukken vast → start handel
met Azië. Venetië financierde handel d.m.v. verscheping en handel in
wapens/slaven.
Rivaal Venetië: Genua. Rond 1270 domineerde Genua de noordelijke route naar
Azië over de Zwarte Zee → van daaruit uitbreiding routes.
Na de vijftiende eeuw ging Venetië de specerijenhandel domineren → Genua
focuste meer op financiën en op westelijke Middellandse Zeegebied. Hielpen ook bij
de ontdekkingsreizen over de Atlantische Oceaan.
Door de Ottomanen konden slaven uit de Balkan niet meer over de Zwarte Zee
vervoerd worden → nieuwe slaven gezocht in het westen (moslims, joden,
Afrikanen).
Door groei Spaanse kolonies in de Nieuwe Wereld werden Genua en Venetië
belangrijk in de transatlantische slavenhandel.
De Europese ontdekkingsreizen
Europeanen gingen voor het eerst deelnemen aan de wereldhandel. Doel: christendom
verspreiden en concurreren met de Italianen en Ottomanen.
Oorzaken van de Europese expansie
1. Economisch. Na de Zwarte Dood groei bevolking en economische activiteit →
behoefte aan luxegoederen, vooral specerijen.
Untitled 3
