Kennislijn gemeenschap periode 3
Les 1: Mensenbeelden en taak van sociaal werk
Filosofie: ‘liefde voor wijsheid’. De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Filosofie
onderzoekt het ‘onbekende’. Je blijven verwonderen is daarbij van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Recht: Een weergave van normen uit de samenleving.
Recht is een verzamelnaam voor alle regels die er bestaan. In de regels staat wat je wel en wat je niet
mag doen. Soms staat er ook in op welke manier je iets moet doen. Sommige regels zijn
opgeschreven in wetten.
Het recht moet er voor zorgen dat mensen goed met elkaar kunnen samen leven.
- Dwingende rechten strafrechten
- Regelende rechten bijv. uitkeringen.
Bronnen van recht: verdrag, grondwet, wetgeving
- Bestuursrecht: Hoe gaat de overheid om met de burgers. sociale zekerheid stelsel
- Burgerlijk recht: de rechtsregels tussen burgers WGBO wet
Sociologie: Een wetenschap die zich bezig houdt met het verklaren van gedrag van individuen en
groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.
1. Hoe leven we samen?
2. Hoe is onze samenleving opgebouwd?
3. Hoe verandert onze samenleving?
Mensbeelden
Mensbeeld: Het idee dat mensen hebben over wat een mens eigenlijk is.
o Gevormd door wat je meemaakt.
o Bepalend voor je denken en handelen, ook als sociaal werker.
Autonoom mensbeeld uitgangspunten :
- Mensen zijn zelfstandig en vrij zijn en over hun eigen kunnen beslissen.
- Vrijheid belangrijker dan solidariteit.
- Mensen zijn verantwoordelijk voor hun eigen handelen en succes.
- Grootste bedreiging voor mensen met een autonoom mensbeeld: inmenging in de
bestaansvrijheid.
,Zorgend mensbeeld uitgangspunten:
- Mensen die sociaal en relationeel zijn. Ze zijn betrokken bij elkaar.
- De zorg voor jezelf en voor elkaar staat centraal.
- De context essentieel.
- De grootste bedreiging is: verlaten worden. Niemand om je heen hebben.
Filosoof Thomas Hobbes (1588- 1679)
Hobbes is gevormd door:
- De Engelse burgeroorlog: 1642-1651
- Strijd tussen koningshuis en parlement.
- Chaos en ellende: 200.000 mensen stierven aan beide zijden.
Mensbeeld van Hobbes
- De mens is van nature slecht,
- Jaloezie, strijd en streven naar zelfbehoud in combinatie met schaarste leiden tot een oorlog
van allen tegen allen.
- We worden elkaars vijanden, door de gelijke kans onze doelen te verwezenlijken.
- Niemand is te vertrouwen (wantrouwen)
- Oplossing: er is een leider nodig, anders komt er chaos.
Jean-Jacques Rousseau 1712-1778
Hobbes is gevormd door:
- Overmatige weelde in Parijs.
- De verlichtingsdenkers om hem heen.
Mensbeeld van Rousseau
- De mens van nature goed. (vertrouwen)
- De oorspronkelijke mens is vrij (van regels), onafhankelijk van anderen. Er is geen
maatschappelijke ongelijkheid.
- De maatschappij verpest de mens (bezit, regels en weten)
- De mens is een sociaal gevoelswezen. Medelijden is een oorspronkelijke deugd.
- Garantie van vrijheid? Sociaal contract de algemene wil.
, De opdracht van de sociaal werker
- Sociaal werker staat in dienst van de samenleving.
- De taak van de sociaal werker is een omschreven in een maatschappelijke opdracht. Dat wil
zeggen: de taak die de sociaal werker volgens het werkveld én de samenleving heeft.
- Deze opdracht is vastgesteld door de IFSW (the International federation of Social work)
Perspectieven op sociaal werk
1. Rehabilitatie = een vorm van hulpverlening aan mensen met (langdurige) psychiatrische
problemen. Doel mensen ondersteunen in hun herstelproces en bij hun deelname in de
samenleving. Hierbij wordt vooral gekeken naar de mogelijkheden van de client.
2. Sociaal- collectivisme = richt zich op het verbeteren van de maatschappelijke positie van de
meest onderdrukte en achtergestelde groepen.
- Bijv. door groepen te helpen emanciperen of door de samenleving te veranderen.
3. Individueel-reformisme = in deze benadering wordt sociaal werk gezien als een vorm van
dienstverlening aan de cliënt. Gericht op aanbod (weinig vraaggericht).
- Het veranderen van de maatschappij is niet aan de orde. Het is meer gericht op behoud.
4. Lebensweltorientierung = stelt de leefwereld van de cliënt centraal. Stimuleert de
zelfredzaamheid van de cliënt, zodat deze goed kan functioneren in het leven van alledag.
- Welke problemen doen zich voor in het alledaagse bestaan?
5. Mensenrechtprofession = 3 centrale opdrachten voor het sociaal werk vanuit deze opvatting:
Bescherming van personen tegen schendingen van hun rechten.
Verzetten tegen systematische schendingen van mensenrechten.
Mensenrechteneducatie en er voor zorgen dat instanties deze rechten waarborgen.
Les 1: Mensenbeelden en taak van sociaal werk
Filosofie: ‘liefde voor wijsheid’. De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Filosofie
onderzoekt het ‘onbekende’. Je blijven verwonderen is daarbij van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Recht: Een weergave van normen uit de samenleving.
Recht is een verzamelnaam voor alle regels die er bestaan. In de regels staat wat je wel en wat je niet
mag doen. Soms staat er ook in op welke manier je iets moet doen. Sommige regels zijn
opgeschreven in wetten.
Het recht moet er voor zorgen dat mensen goed met elkaar kunnen samen leven.
- Dwingende rechten strafrechten
- Regelende rechten bijv. uitkeringen.
Bronnen van recht: verdrag, grondwet, wetgeving
- Bestuursrecht: Hoe gaat de overheid om met de burgers. sociale zekerheid stelsel
- Burgerlijk recht: de rechtsregels tussen burgers WGBO wet
Sociologie: Een wetenschap die zich bezig houdt met het verklaren van gedrag van individuen en
groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.
1. Hoe leven we samen?
2. Hoe is onze samenleving opgebouwd?
3. Hoe verandert onze samenleving?
Mensbeelden
Mensbeeld: Het idee dat mensen hebben over wat een mens eigenlijk is.
o Gevormd door wat je meemaakt.
o Bepalend voor je denken en handelen, ook als sociaal werker.
Autonoom mensbeeld uitgangspunten :
- Mensen zijn zelfstandig en vrij zijn en over hun eigen kunnen beslissen.
- Vrijheid belangrijker dan solidariteit.
- Mensen zijn verantwoordelijk voor hun eigen handelen en succes.
- Grootste bedreiging voor mensen met een autonoom mensbeeld: inmenging in de
bestaansvrijheid.
,Zorgend mensbeeld uitgangspunten:
- Mensen die sociaal en relationeel zijn. Ze zijn betrokken bij elkaar.
- De zorg voor jezelf en voor elkaar staat centraal.
- De context essentieel.
- De grootste bedreiging is: verlaten worden. Niemand om je heen hebben.
Filosoof Thomas Hobbes (1588- 1679)
Hobbes is gevormd door:
- De Engelse burgeroorlog: 1642-1651
- Strijd tussen koningshuis en parlement.
- Chaos en ellende: 200.000 mensen stierven aan beide zijden.
Mensbeeld van Hobbes
- De mens is van nature slecht,
- Jaloezie, strijd en streven naar zelfbehoud in combinatie met schaarste leiden tot een oorlog
van allen tegen allen.
- We worden elkaars vijanden, door de gelijke kans onze doelen te verwezenlijken.
- Niemand is te vertrouwen (wantrouwen)
- Oplossing: er is een leider nodig, anders komt er chaos.
Jean-Jacques Rousseau 1712-1778
Hobbes is gevormd door:
- Overmatige weelde in Parijs.
- De verlichtingsdenkers om hem heen.
Mensbeeld van Rousseau
- De mens van nature goed. (vertrouwen)
- De oorspronkelijke mens is vrij (van regels), onafhankelijk van anderen. Er is geen
maatschappelijke ongelijkheid.
- De maatschappij verpest de mens (bezit, regels en weten)
- De mens is een sociaal gevoelswezen. Medelijden is een oorspronkelijke deugd.
- Garantie van vrijheid? Sociaal contract de algemene wil.
, De opdracht van de sociaal werker
- Sociaal werker staat in dienst van de samenleving.
- De taak van de sociaal werker is een omschreven in een maatschappelijke opdracht. Dat wil
zeggen: de taak die de sociaal werker volgens het werkveld én de samenleving heeft.
- Deze opdracht is vastgesteld door de IFSW (the International federation of Social work)
Perspectieven op sociaal werk
1. Rehabilitatie = een vorm van hulpverlening aan mensen met (langdurige) psychiatrische
problemen. Doel mensen ondersteunen in hun herstelproces en bij hun deelname in de
samenleving. Hierbij wordt vooral gekeken naar de mogelijkheden van de client.
2. Sociaal- collectivisme = richt zich op het verbeteren van de maatschappelijke positie van de
meest onderdrukte en achtergestelde groepen.
- Bijv. door groepen te helpen emanciperen of door de samenleving te veranderen.
3. Individueel-reformisme = in deze benadering wordt sociaal werk gezien als een vorm van
dienstverlening aan de cliënt. Gericht op aanbod (weinig vraaggericht).
- Het veranderen van de maatschappij is niet aan de orde. Het is meer gericht op behoud.
4. Lebensweltorientierung = stelt de leefwereld van de cliënt centraal. Stimuleert de
zelfredzaamheid van de cliënt, zodat deze goed kan functioneren in het leven van alledag.
- Welke problemen doen zich voor in het alledaagse bestaan?
5. Mensenrechtprofession = 3 centrale opdrachten voor het sociaal werk vanuit deze opvatting:
Bescherming van personen tegen schendingen van hun rechten.
Verzetten tegen systematische schendingen van mensenrechten.
Mensenrechteneducatie en er voor zorgen dat instanties deze rechten waarborgen.
