Handelingsplannen MRT
Schrijven &
schoolplein
Naam Nienke de Jongh
Klas Pabo, VDT F1A
Studentnummer 677431
Datum 29 juni 2022
Handelingsplannen MRT Schrijven / Schoolplein | Nienke de Jongh 1
,Inhoudsopgave
1. Inleiding ........................................................................................................................................................... 3
2. Handelingsplan Schrijven (fijne motoriek) .................................................................................................. 4
1. Het gesignaleerde probleem ................................................................................................................................. 4
2. Observatiegegevens ............................................................................................................................................... 4
3. Doelstellingen ........................................................................................................................................................ 5
4. Interventies............................................................................................................................................................ 5
5. Evaluatie en reflectie............................................................................................................................................. 6
Evaluatie leerlingresultaat................................................................................................................................... 6
Evaluatie eigen handelen ..................................................................................................................................... 6
Evaluatie portfolio ................................................................................................................................................ 6
6. Hoe nu verder? ...................................................................................................................................................... 6
3. Handelingsplan Schoolplein ........................................................................................................................... 7
1. Het gesignaleerde probleem ................................................................................................................................. 7
2. Observatiegegevens................................................................................................................................................ 7
3. Doelstellingen ......................................................................................................................................................... 8
Interventie 1: Zandbak......................................................................................................................................... 8
Interventie 2: Hinkelen ........................................................................................................................................ 9
5. Evaluatie en reflectie ............................................................................................................................................. 9
Evaluatie leerlingresultaat................................................................................................................................... 9
Evaluatie eigen handelen ................................................................................................................................... 10
Evaluatie portfolio .............................................................................................................................................. 10
6. Hoe nu verder? ..................................................................................................................................................... 10
Bijlage 1: Schrijfschrift P. .................................................................................................................................. 11
Bijlage 2: OSMT met P., mei 2021..................................................................................................................... 15
Bijlage 3: Interventieoefeningen – werkbladen ............................................................................................. 23
Bijlage 4: Schoolplein kijkwijzer...................................................................................................................... 25
Bijlage 5: Observatieformulieren .................................................................................................................... 31
Bijlage 6: Interventieformulieren .................................................................................................................... 33
Literatuurlijst .................................................................................................................................................... 34
Handelingsplannen MRT Schrijven / Schoolplein | Nienke de Jongh 2
,1. Inleiding
Voor het vak Motorische Remedial Teaching, afgekort tot MRT, kregen we de opdracht om zowel een
leerling op het schoolplein te observeren als om een leerling te helpen bij het verbeteren van zijn of
haar handschrift. Een uitdagende opdracht, vooral als je zoals ik in het speciaal onderwijs stageloopt.
Want daar is het meer regel dan uitzondering dat je als leerling dagelijks of wekelijks fysiotherapie of
ergotherapie volgt. De verschillende therapeuten, leerkrachten en ondersteuners houden de fysieke
(on)mogelijkheden van de kinderen nauwgezet in de gaten en acteren direct als hen iets afwijkends
opvalt. Om als stagiair dan iets te vinden van een leerling, voelt een beetje als mosterd na de maaltijd.
Toch ben ik met frisse moed aan de twee opdrachten gestart. En wat zijn ze leuk om te doen! Ik heb
ervan genoten, juist omdat je door het observeren, testen en de interventies die daaruit volgen
dichter bij het kind komt te staan. Hoe leuk was het om met P. (MRT schrijven) de tests uit te voeren.
Wat hebben we gelachen toen ik alwéér een foto maakte in plaats van een filmpje. En de spelletjes
die ik met R. (MRT schoolplein) heb gespeeld, het contact dat we samen hadden op het schoolplein,
dat was werkelijk hartverwarmend.
Vooral de schoolpleinobservatie heeft mij de ogen doen openen. Hoe vaak zie je niet dat leerkrachten
al pratend met elkaar over het schoolplein lopen terwijl de kinderen aan het spelen zijn? Ze hebben
geen idee wat er om hen heen gebeurt. Pas als er een kind huilend bij ze aankomt, gaat de aandacht
naar het kind. Een gemiste kans, want juist door om je heen te kijken tijdens het buiten spelen vallen
je dingen op. Een stil meisje, een beginnende ruzie, meidenvenijn in de dop, een (on)bewuste duw…
Een oplettende leerkracht kan veel ‘oplossen’ voor er iets op te lossen valt. Tenminste, als je op de
kinderen let en de weekendverhalen met je collega’s bewaart tot een later tijdstip.
Veel leesplezier!
Nienke de Jongh
Heemstede, 29 juni 2022
Handelingsplannen MRT Schrijven / Schoolplein | Nienke de Jongh 3
, 2. Handelingsplan Schrijven (fijne motoriek)
Handelingsplan op het gebied van schrijven
(fijne motoriek)
School: De Parel Plaats: Haarlem
Naam kind: P. Ingangsdatum: 1 febuari 2022
Geb. 13 juli 2021 Naam student: Nienke de Jongh
datum:
Groep: 4-5-6 B-stroom Evaluatiedatum: Juni 2022
Leerkracht: SK Mentor/SLB’er: PB
Vakgebied: MRT/Schrijven Beoordelaar: KS
1. Het gesignaleerde probleem
P. is een lieve, enthousiaste en altijd behulpzame jongen. Hij zit in groep 4-5-6 B van De Parel, een
school voor speciaal onderwijs. Daar heeft P. niet altijd gezeten, zijn schoolcarrière is hij gestart in
het reguliere basisonderwijs. Door zijn jeugdreuma, TOS en dyslexie is uiteindelijk in maart 2021 de
overstap naar het speciaal onderwijs gemaakt. Sindsdien heeft hij aan het einde van de schooldag
energie over en is hij zelfs in staat om nog wat leuks te doen met zijn vrienden.
De fysieke en cognitieve beperkingen waar P. dagelijks mee te dealen heeft, hebben hun weerslag op
zijn handschrift. Hij schrijft in blokletters en wat hij schrijft is leesbaar. Maar je ziet aan alles dat het
schrijven hem moeite kost. Hij heeft moeite om op de liniatuur te schrijven, hij drukt met zijn pen
soms hard op het papier (vooral als hij nadenkt) en schrijft in een langzaam tempo. Als nulmeting
heb ik twee pagina’s uit zijn schrijfschrift genomen en daar een handschriftanalyse op losgelaten (zie
bijlage 1). Uit de analyse komt naar voren dat vooral ‘beweging’ voor P. een probleem vormt. Dit is in
lijn met zijn jeugdreuma.
Verder valt op dat P., als enige in de klas, met pen schrijft. Hij heeft, in overleg met de leerkracht en
fysiotherapeut, een speciale pen met een zachte en stroeve grip waarmee hij gemakkelijker schrijft
dan met potlood. Zoals alle kinderen op De Parel leert P. het blokschrift aan.
2. Observatiegegevens
Samen met P. heb ik in mei van dit jaar de OSMT (onderwijsgeschikte schrijf motorische test)
uitgevoerd. De overall resultaten, inclusief de filmpjes van de afzonderlijke tests en de gemaakte
werkjes, zijn te vinden in bijlage 2.
Bij het analyseren van de tests en het invullen van het scoreformulier OSMT kom ik erachter dat ik
test A (dribbelen) verkeerd heb uitgevoerd. Ik heb P. met de bal aan de voet om de pylonen laten
lopen en niet, zoals moest, met de bal aan de hand. Ook bij test E (opponeren) is het niet gegaan zoals
het hoorde (twee handen tegelijk in plaats van beide handen afzonderlijk). Als laatste heb ik test I
(oog volgbewegingen) compleet over het hoofd gezien. Ondanks deze beginnersfouten geven de
resultaten naar mijn mening een beeld van de problematiek. De laatste twee tests (opponeren en oog
volgbewegingen) heb ik op een later moment alsnog (correct) uitgevoerd.
P. is linkshandig en rechtsbenig. Toch blijkt uit test B (op een been staan) dat zijn linkerbeen zijn
sterke been is. Ondanks dat ik hem bij deze test niet met zijn ogen dicht heb laten staan op het blokje,
denk ik dat hij hier ver boven zijn leeftijd scoort. Op hakken en tenen lopen gaat goed tot redelijk
goed. Bij het hakken lopen bewegen wel zijn hele bovenlichaam en armen mee. Tenen lopen gaat
beter, al merk je wel dat dit wat houteriger gaat. Hij buigt zijn knieën licht. P. geeft aan dat hij deze
Handelingsplannen MRT Schrijven / Schoolplein | Nienke de Jongh 4
Schrijven &
schoolplein
Naam Nienke de Jongh
Klas Pabo, VDT F1A
Studentnummer 677431
Datum 29 juni 2022
Handelingsplannen MRT Schrijven / Schoolplein | Nienke de Jongh 1
,Inhoudsopgave
1. Inleiding ........................................................................................................................................................... 3
2. Handelingsplan Schrijven (fijne motoriek) .................................................................................................. 4
1. Het gesignaleerde probleem ................................................................................................................................. 4
2. Observatiegegevens ............................................................................................................................................... 4
3. Doelstellingen ........................................................................................................................................................ 5
4. Interventies............................................................................................................................................................ 5
5. Evaluatie en reflectie............................................................................................................................................. 6
Evaluatie leerlingresultaat................................................................................................................................... 6
Evaluatie eigen handelen ..................................................................................................................................... 6
Evaluatie portfolio ................................................................................................................................................ 6
6. Hoe nu verder? ...................................................................................................................................................... 6
3. Handelingsplan Schoolplein ........................................................................................................................... 7
1. Het gesignaleerde probleem ................................................................................................................................. 7
2. Observatiegegevens................................................................................................................................................ 7
3. Doelstellingen ......................................................................................................................................................... 8
Interventie 1: Zandbak......................................................................................................................................... 8
Interventie 2: Hinkelen ........................................................................................................................................ 9
5. Evaluatie en reflectie ............................................................................................................................................. 9
Evaluatie leerlingresultaat................................................................................................................................... 9
Evaluatie eigen handelen ................................................................................................................................... 10
Evaluatie portfolio .............................................................................................................................................. 10
6. Hoe nu verder? ..................................................................................................................................................... 10
Bijlage 1: Schrijfschrift P. .................................................................................................................................. 11
Bijlage 2: OSMT met P., mei 2021..................................................................................................................... 15
Bijlage 3: Interventieoefeningen – werkbladen ............................................................................................. 23
Bijlage 4: Schoolplein kijkwijzer...................................................................................................................... 25
Bijlage 5: Observatieformulieren .................................................................................................................... 31
Bijlage 6: Interventieformulieren .................................................................................................................... 33
Literatuurlijst .................................................................................................................................................... 34
Handelingsplannen MRT Schrijven / Schoolplein | Nienke de Jongh 2
,1. Inleiding
Voor het vak Motorische Remedial Teaching, afgekort tot MRT, kregen we de opdracht om zowel een
leerling op het schoolplein te observeren als om een leerling te helpen bij het verbeteren van zijn of
haar handschrift. Een uitdagende opdracht, vooral als je zoals ik in het speciaal onderwijs stageloopt.
Want daar is het meer regel dan uitzondering dat je als leerling dagelijks of wekelijks fysiotherapie of
ergotherapie volgt. De verschillende therapeuten, leerkrachten en ondersteuners houden de fysieke
(on)mogelijkheden van de kinderen nauwgezet in de gaten en acteren direct als hen iets afwijkends
opvalt. Om als stagiair dan iets te vinden van een leerling, voelt een beetje als mosterd na de maaltijd.
Toch ben ik met frisse moed aan de twee opdrachten gestart. En wat zijn ze leuk om te doen! Ik heb
ervan genoten, juist omdat je door het observeren, testen en de interventies die daaruit volgen
dichter bij het kind komt te staan. Hoe leuk was het om met P. (MRT schrijven) de tests uit te voeren.
Wat hebben we gelachen toen ik alwéér een foto maakte in plaats van een filmpje. En de spelletjes
die ik met R. (MRT schoolplein) heb gespeeld, het contact dat we samen hadden op het schoolplein,
dat was werkelijk hartverwarmend.
Vooral de schoolpleinobservatie heeft mij de ogen doen openen. Hoe vaak zie je niet dat leerkrachten
al pratend met elkaar over het schoolplein lopen terwijl de kinderen aan het spelen zijn? Ze hebben
geen idee wat er om hen heen gebeurt. Pas als er een kind huilend bij ze aankomt, gaat de aandacht
naar het kind. Een gemiste kans, want juist door om je heen te kijken tijdens het buiten spelen vallen
je dingen op. Een stil meisje, een beginnende ruzie, meidenvenijn in de dop, een (on)bewuste duw…
Een oplettende leerkracht kan veel ‘oplossen’ voor er iets op te lossen valt. Tenminste, als je op de
kinderen let en de weekendverhalen met je collega’s bewaart tot een later tijdstip.
Veel leesplezier!
Nienke de Jongh
Heemstede, 29 juni 2022
Handelingsplannen MRT Schrijven / Schoolplein | Nienke de Jongh 3
, 2. Handelingsplan Schrijven (fijne motoriek)
Handelingsplan op het gebied van schrijven
(fijne motoriek)
School: De Parel Plaats: Haarlem
Naam kind: P. Ingangsdatum: 1 febuari 2022
Geb. 13 juli 2021 Naam student: Nienke de Jongh
datum:
Groep: 4-5-6 B-stroom Evaluatiedatum: Juni 2022
Leerkracht: SK Mentor/SLB’er: PB
Vakgebied: MRT/Schrijven Beoordelaar: KS
1. Het gesignaleerde probleem
P. is een lieve, enthousiaste en altijd behulpzame jongen. Hij zit in groep 4-5-6 B van De Parel, een
school voor speciaal onderwijs. Daar heeft P. niet altijd gezeten, zijn schoolcarrière is hij gestart in
het reguliere basisonderwijs. Door zijn jeugdreuma, TOS en dyslexie is uiteindelijk in maart 2021 de
overstap naar het speciaal onderwijs gemaakt. Sindsdien heeft hij aan het einde van de schooldag
energie over en is hij zelfs in staat om nog wat leuks te doen met zijn vrienden.
De fysieke en cognitieve beperkingen waar P. dagelijks mee te dealen heeft, hebben hun weerslag op
zijn handschrift. Hij schrijft in blokletters en wat hij schrijft is leesbaar. Maar je ziet aan alles dat het
schrijven hem moeite kost. Hij heeft moeite om op de liniatuur te schrijven, hij drukt met zijn pen
soms hard op het papier (vooral als hij nadenkt) en schrijft in een langzaam tempo. Als nulmeting
heb ik twee pagina’s uit zijn schrijfschrift genomen en daar een handschriftanalyse op losgelaten (zie
bijlage 1). Uit de analyse komt naar voren dat vooral ‘beweging’ voor P. een probleem vormt. Dit is in
lijn met zijn jeugdreuma.
Verder valt op dat P., als enige in de klas, met pen schrijft. Hij heeft, in overleg met de leerkracht en
fysiotherapeut, een speciale pen met een zachte en stroeve grip waarmee hij gemakkelijker schrijft
dan met potlood. Zoals alle kinderen op De Parel leert P. het blokschrift aan.
2. Observatiegegevens
Samen met P. heb ik in mei van dit jaar de OSMT (onderwijsgeschikte schrijf motorische test)
uitgevoerd. De overall resultaten, inclusief de filmpjes van de afzonderlijke tests en de gemaakte
werkjes, zijn te vinden in bijlage 2.
Bij het analyseren van de tests en het invullen van het scoreformulier OSMT kom ik erachter dat ik
test A (dribbelen) verkeerd heb uitgevoerd. Ik heb P. met de bal aan de voet om de pylonen laten
lopen en niet, zoals moest, met de bal aan de hand. Ook bij test E (opponeren) is het niet gegaan zoals
het hoorde (twee handen tegelijk in plaats van beide handen afzonderlijk). Als laatste heb ik test I
(oog volgbewegingen) compleet over het hoofd gezien. Ondanks deze beginnersfouten geven de
resultaten naar mijn mening een beeld van de problematiek. De laatste twee tests (opponeren en oog
volgbewegingen) heb ik op een later moment alsnog (correct) uitgevoerd.
P. is linkshandig en rechtsbenig. Toch blijkt uit test B (op een been staan) dat zijn linkerbeen zijn
sterke been is. Ondanks dat ik hem bij deze test niet met zijn ogen dicht heb laten staan op het blokje,
denk ik dat hij hier ver boven zijn leeftijd scoort. Op hakken en tenen lopen gaat goed tot redelijk
goed. Bij het hakken lopen bewegen wel zijn hele bovenlichaam en armen mee. Tenen lopen gaat
beter, al merk je wel dat dit wat houteriger gaat. Hij buigt zijn knieën licht. P. geeft aan dat hij deze
Handelingsplannen MRT Schrijven / Schoolplein | Nienke de Jongh 4
