Bijeenkomst 1
BRAVO: (meer) Bewegen, (niet) Roken, (matig) Alcohol, (gezonde) Voeding, (tijdig) Ontspannen
Geschiedenis van de sport indeling:
• De Grieken (1000 bc. - 100 bc.)
• De Romeinen (100 bc. - 500)
• De Middeleeuwen (500 - 1300)
• De Renaissance (1300 - 1800)
• De Industriële Revolutie (IR) (1780 - 1920)
• Van de IR tot Heden
De Grieken 1000 bc. tot 100bc.
- Sporten voor de goden, religieus karakter
- Sport alleen voor de rijke en vrije personen omdat het veel tijd en geld kost
- Sportonderdelen uit oorlogsvoering: speerwerpen, discuswerpen ,worstelen.
- Aparte spelen voor vrouwen
- Er waren geen records want er was geen afstand of tijd, het ging dus puur om winnen.
- Olympische spelen zeer belangrijk aanzien voor de stad, goede soldaten
- Steeds meer slaven of mannen van lage afkomst die meedoen
- Uiteindelijk zoveel aandacht voor lichamelijke sporten dat geestelijke ontwikkeling ondergeschikt
werd. Reactie filosofen: sporten is dom en bruut.
De Romeinen (100 bc. tot 500)
- OS afgeschaft
- Doelen: trainen van soldaten en massa entertainend
- Groei evenementen gladiatoren (slaven)
- Doel arena gevechten = vermaak en hiermee het volk tevreden houden
De middeleeuwen (500 tot 1300)
- Kerk heeft de macht
- Sport heeft een religieus karakter
- Sport: volksfeest boeren (balsporten) + festivals (muziek en dansen)
- Ontwikkeling balsporten, wel zonder regels en organisatie
- Toernooien voor ridders, wel georganiseerd en als training voor oorlog.
- Vrouwen doen geen sport ( in strijd met het schoonheidsideaal)en zijn onderschikt
De Renaissance (1300 tot 1800)
1300-1500
- Veel oorlogen verbod op boeren sport voor oorlog en verdediging
-Vrouwen passief (geen sport wel spellen)
De hervorming 1500-1600
- Kerk tegen sport en festivals, vooral op zondag
- Koning James I ‘’The Kings Book of Sports’’ besluit georganiseerde sporten toegestaan op zondag
- Lichaam belangrijk, dus ook sport
- In Engeland georganiseerde sport, vooral op kostscholen: cricket, boksen, tennis, roeien
,De Verlichting (1700-1800)
- Ontstaan sporten die we nu gebruiken
- Sport wel nog steeds gezien als tijdverdrijf en niets zinvols, weinig clubs geen competitie
- Begin metingen en records
De industriële revolutie (1780 tot 1920)
1780-1800
- Niet veel gelegenheid om te sporten, hard werken op boerderij of fabriek (ook voor kinderen)
- Produceren ging voor ontspannen
- Werkende mensen ontmoedigd om bijeen te komen na werk, want tijd is geld
- In kleine steden nog wel gelegenheid om te sporten, hierdoor bleef sporten overleven
- Voor arbeiders alleen de mogelijkheid om te kijken naar sport niet zelf meedoen
1800-1880
- Toenemende welvaart: scholen ,infrastructuur, ontspanning
- Aandacht voor fysieke gezondheid arbeider zieke arbeiders kunnen niet werken
- Aandacht voor gezonde vrijetijdsbesteding persoonlijke fitness en buiten activiteiten zoal
gymnastiek oefeningen
- Geen aandacht voor georganiseerde sport en wedstrijd sport
1880-1920
- Meer aandacht voor georganiseerde sport ontstaan verenigingen!
- Elite veel vrije tijd dus tijd voor sport, met sport laten zien dat ze succesvol waren
- Elite wil nationaal wedrijven vaste regels nodig ontstaan van organisatie sport! elite
beïnvloeden de normen en standaarden (begon in Engeland)
- Arbeiders meer mogelijkheden om te sporten
- Elite: georganiseerde sport is belangrijk om loyale en efficiënte arbeiders te krijgen
- Verschillen tussen landen ontstaan, USA eigen sporten ontwikkeld voor eigen identiteit
- Vrouwen lichamelijk niet geschikt, wel vrouwen sporten gymnastiek, kunstrijden (gracieuze
sporten)
Van IR (1920 ) tot heden
- Sport heeft meerdere betekenissen: winnen ,fitheid ,gezondheid
- Winnen is het belangrijkst
- Sterk georganiseerd, officiële organisatie, ook de alternatieven sporten
- Emancipatie= streven naar een volwaardige plaats in samenleving vanuit een achtergestelde
positie
- Commercie: handel in de sport
Verspreiding van de sport
Rond 1850 Engelse invloed op de wereldwijde verspreiding van
de gereglementeerde sporten zoals: voetbal, tennis, rugby en
hockey.
• Daarna (begin 20e eeuw) Duitse invloeden (afzetten tegen
Engeland ) met alternatieve sporten (gymnastiek en turnen)
• In V.S. (begin 20e eeuw) andere alternatieven: honkbal, volleybal,
basketbal
Daarna in jaren 70 van de vorige eeuw: joggen, surfen, Beach
volleybal.
• Japan in jaren 70-80 vorige eeuw: Japans Aziatische sporten (judo, karate)
, Sport
Sport is een bijzondere vorm van bewegen
Wat bewegen tot sport maakt is dat er 1 of meerdere van de volgende kenmerken in zitten:
- Er is een spelelement aanwezig
- Er is een competitie-element aanwezig
- Er is een prestatie-element aanwezig
Bewegen
Bewegingshandeling zonder prestatie element
3 hoofdgroepen van bewegen
- Activiteiten in het Dagelijks Leven (ADL) (stofzuigen, boodschappen)
- Bewegen tijdens werk (duwen, staan ,trekken)
- Bewegen tijdens vrije tijd (fietsen, wandelen)
Bijeenkomst 2
Medische visie op gezondheid
Klassieke medische benadering:
Iedereen die niet ziek is en geen lichaamsgebrek heeft is gezond
Monocausale: het ontstaan van ziekte kent maar 1 oorzaak
Professionele medische benadering:
als de oorzaak van ziekte aanwijsbaar is, is een persoon ziek, als deze niet aanwijsbaar is spreekt
men van gezondheid. (geen aandacht voor persoonlijke relaties, werk en maatschappelijke factoren)
Biologische visie en benadering:
lichaam in homeostase houden. Er is constant sprake van interne aanpassingen in het lichaam aan
externe omstandigheden. Overleving van het individu wordt bepaald door de mate waarin het
organisme in staat is om tijdens wisselende externe omstandigheden inwendig constant te blijven.
Psychologische benadering:
Gezond zijn is geestelijk optimaal voelen. Een persoon is ziek als deze zijn geestelijke behoeftes niet
kan bevredigen. Accent ligt op geestelijke dimensie. De benadering is zeer persoonlijk en wordt ook
wel individuele benadering genoemd.
Sociale benadering:
Maatschappelijk functioneren staat centraal. Iemand is gezond als hij sociale rollen die hij toe krijgt
kan vervullen. Een persoon is ziek als hij niet in staat is zich aan te passen en te gedragen naar de
heersende waarden en normen van de cultuur. Accent ligt op sociale dimensie.
Humane benadering :
Koppeling tussen biologische, psychologische en sociale benadering. Multi causale benadering.
Hierbij definitie gezondheid: een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welbevinden