Samenvatting artikelen en hoorcolleges CAN
KM en CAN = kindermishandeling. ES = effect size.
Week 1 – Introduction and consequences .................................................................. 1
Week 2 – Mechanisms................................................................................................ 9
Week 3: Animal models ........................................................................................... 28
Week 4: Epigenetics ................................................................................................. 39
Week 5: Emotional neglect ...................................................................................... 51
Week 6: Resilience ................................................................................................... 61
Week 7: Interventions and alternatives .................................................................... 73
Week 1 – Introduction and consequences
Artikel Danese & Tan, 2014: Childhood maltreatment and obesity: systematic review
and meta-analysis.
Intro: obesitas wereldwijd gezondheidsprobleem. 17% kinderen en 36% volwassenen in
Amerika. Risicofactor van fysiologische abnormaliteiten en diabetes. Ervaringen kindertijd
kunnen meespelen in obesitas. Energiebalans wordt ontwikkeld al in baarmoeder en
doorlopend in kindertijd, beïnvloedt door omgevingsfactoren. In dierlijk onderzoek:
stressvolle psychosociale gebeurtenissen in kindertijd geassocieerd met ontwikkeling obesitas.
Doel huidige studie: onderzoeken of grote stressor kindermishandeling geassocieerd is met
obesitas risico.
Methode:
Inclusiecriteria artikelen:
- Definitie kindermishandeling (fysieke mishandeling, seksuele mishandeling,
emotionele mishandeling, fysieke verwaarlozing, emotionele verwaarlozing of familie
conflict/geweld) gebeurend voor 18e jaar
- Obesitas definitie gebaseerd op gewicht en lengte (BMI) of buikomvang
- Inclusie van controlegroep met geen mishandeling en geen obesitas
Resultaten
- 41 studies, 44 datasets, 190285 participanten.
- Mishandelde participanten meer kans op obesitas dan mensen die niet mishandeld
waren (OR=1.36).
o Maar publicatiebias. Na trim en fill nog steeds wél significant.
- Kindermishandeling geassocieerd met obesitas
o Onafhankelijk van retrospectief of prospectief onderzoek
o Onafhankelijk van meetmethode vragenlijst, interview of rapportages.
o Als KM was seksueel misbruik, fysieke mishandeling, fysieke verwaarlozing
of emotionele mishandeling (dus NIET emotionele verwaarlozing).
o Onafhankelijk van meetmethode obesitas: zelf-rapportage, examination.
o Onafhankelijk van BMI, of buikomtrek
, o Onafhankelijk van SES kind of volwassene, roken, alcoholgebruik, huidige
fysieke activiteit.
o BEHALVE bij correctie voor depressie: dan niet meer significant.
o Sterker in studies met meer vrouwen en meer witte participanten.
o In studies met volwassenen (NIET in studies met kinderen en adolescenten)
Discussie:
- Kindermishandeling voorspelt obesitas, meestal onafhankelijk van de metingen en
definities gebruikt voor de variabelen.
- Limitaties:
o Publicatiebias (maar had geen effect op meta-analyse)
o Individuele studies
o Resultaten kunnen vertekend worden door hoe uitkomst gemeten was.
o Omgekeerde causaliteit (kinderen met obesitas hogere kans op mishandeling)
(maar waarschijnlijk niet doordat studies met kinderen niet significant waren)
o Confounding bias
o Resultaten beïnvloedt door kenmerken van samples
o Resultaten beïnvloedt door studiekwaliteit
o Residual biases.
- Implicaties:
o Kindermishandeling geassocieerd met “thrifte” fenotype: verhoogd energie
inname en/of verlaagd energieverbruik. Onderzoek moet biologische
mechanismen onderzoeken.
o Chronisch verhoogde cortisol levels kunnen vetophoping begunstigen door
lipolyse (vetverbranding) te remmen. Bijv. verhoogde moeheid en verminderde
activiteit → hoger risico depressie.
o Effecten van interventies zijn nog onduidelijk.
Artikel Norman et al., 2012: The long-term health consequences of child physical abuse,
emotional abuse, and neglect: A systematic review and meta-analysis.
Intro:
- Kindermishandeling (KM) 4 types: seksueel mishandeling, fysieke mishandeling,
emotionele mishandeling, verwaarlozing.
- Prevalentie onbekend: van 2-62% wereldwijd. WHO laat grote risico’s zien, vooral
voor kinderen van 0-4 jaar. Maar gebrek aan begrip van levenslange consequenties.
- Relatie tussen seksueel misbruik en nadelige psychologische consequenties goed
onderzocht.
- Niet-seksueel misbruik ook relatie met psychologische en gedragsproblemen. Maar
lange termijn consequenties niet systematisch onderzocht. Daarom deze meta-analyse.
Methode:
Inclusiecriteria:
- Studie met origineel, empirisch onderzoek, peer-reviewed
- Niet-seksuele KM als potentiële risicofactor voor gezondheidsproblemen
- Gezondheidsuitkomsten of gedragsfactoren zoals in andere studie
Exclusie: studies met alleen gecombineerde typen KM.
Resultaten:
- 124 studies (waarvan 112 uit West-Europa, Noord-Amerika, Australië, Nieuw-
Zeeland). 16 studies prospectief cohort design.
, - Psychische aandoeningen
o Fysieke mishandeling, emotionele mishandeling en verwaarlozing hoger risico
op depressieve aandoeningen dan niet-mishandelde individuen.
▪ Odds ratio hoger voor mannen dan vrouwen maar verschil niet
significant
▪ Odds bij fysieke mishandeling het hoogst in prospectieve studies.
▪ Voor verwaarlozing: dose-response (meer verwaarlozing, heftiger
depressie). Ook voor emotionele mishandeling.
o Fysieke mishandeling, emotionele mishandeling en verwaarlozing significant
hoger risico op angststoornissen. Voor fysieke mishandeling ook PTSS en
paniekstoornissen.
▪ Dose response met fysieke mishandeling en angststoornissen.
▪ Alle 3 soorten mishandeling hoger risico eetstoornissen. Fysieke
mishandeling hoogst met boulimia (dose response ook).
o Fysieke mishandeling en verwaarlozing relatie met dubbel kans op gedrags en
conduct problemen.
▪ Voor fysieke mishandeling: sterkere relatie in prospectieve studies (niet
significant verschillend van retrospectief)
▪ Studies met niet-representatieve steekproef significant hoger effect size
voor relatie fysieke mishandeling en gedragsproblemen vergeleken met
populatie-gebaseerde studies.
o Fysieke mishandeling significant verhoogde risico op alcohol problemen (maar
niet in prospectieve studies). Ook met emotionele mishandeling (maar niet met
verwaarlozing).
o Alle drie soorten mishandeling significant hoger risico op suïcidaal gedrag.
- SOA’s en risicovol seksueel gedrag
o 3 soorten mishandeling significant hoger risico op SOA’s en/of risicovol
seksueel gedrag.
▪ Voor fysieke mishandeling en verwaarlozing: prospectieve en
retrospectieve studies.
▪ HIV tweemaal hoger fysieke mishandeling, emotionele mishandeling,
en verwaarlozing vergeleken met controle (maar verwaarlozing niet
significant). Dose-response voor fysieke en emotionele mishandeling.
- Chronische ziektes, levensstijl risicofactoren en andere fysieke uitkomsten
o Obesitas: significant risico was fysieke en emotionele mishandeling (dus NIET
verwaarlozing).
o Roken: fysieke en emotionele mishandeling (dus NIET verwaarlozing)
Discussie: 124 studies.
Causaal verband niet-seksuele mishandeling en negatieve gezondheidsuitkomsten:
- Temporeel: Prospectieve en retrospectieve studies lieten associatie zien tussen fysieke
en emotionele mishandeling, verwaarlozing en negatieve uitkomsten.
o Maar 16 studies waren prospectief.
- Sterke verbanden: met depressie, angst, zelfmoordpoging, SOA’s, drugsgebruik
o Eetproblemen en gedragsproblemen (alleen fysieke mishandeling)
- Consistentie van verbanden: sterk.
- Dose response realatie: bewijs van dose reponse.
- Plausibiliteit: animal modellen bestaan niet van psychische aandoeningen, dus
moeilijk om biologische mechanismen te begrijpen. Maar causale relatie is plausible.
KM en CAN = kindermishandeling. ES = effect size.
Week 1 – Introduction and consequences .................................................................. 1
Week 2 – Mechanisms................................................................................................ 9
Week 3: Animal models ........................................................................................... 28
Week 4: Epigenetics ................................................................................................. 39
Week 5: Emotional neglect ...................................................................................... 51
Week 6: Resilience ................................................................................................... 61
Week 7: Interventions and alternatives .................................................................... 73
Week 1 – Introduction and consequences
Artikel Danese & Tan, 2014: Childhood maltreatment and obesity: systematic review
and meta-analysis.
Intro: obesitas wereldwijd gezondheidsprobleem. 17% kinderen en 36% volwassenen in
Amerika. Risicofactor van fysiologische abnormaliteiten en diabetes. Ervaringen kindertijd
kunnen meespelen in obesitas. Energiebalans wordt ontwikkeld al in baarmoeder en
doorlopend in kindertijd, beïnvloedt door omgevingsfactoren. In dierlijk onderzoek:
stressvolle psychosociale gebeurtenissen in kindertijd geassocieerd met ontwikkeling obesitas.
Doel huidige studie: onderzoeken of grote stressor kindermishandeling geassocieerd is met
obesitas risico.
Methode:
Inclusiecriteria artikelen:
- Definitie kindermishandeling (fysieke mishandeling, seksuele mishandeling,
emotionele mishandeling, fysieke verwaarlozing, emotionele verwaarlozing of familie
conflict/geweld) gebeurend voor 18e jaar
- Obesitas definitie gebaseerd op gewicht en lengte (BMI) of buikomvang
- Inclusie van controlegroep met geen mishandeling en geen obesitas
Resultaten
- 41 studies, 44 datasets, 190285 participanten.
- Mishandelde participanten meer kans op obesitas dan mensen die niet mishandeld
waren (OR=1.36).
o Maar publicatiebias. Na trim en fill nog steeds wél significant.
- Kindermishandeling geassocieerd met obesitas
o Onafhankelijk van retrospectief of prospectief onderzoek
o Onafhankelijk van meetmethode vragenlijst, interview of rapportages.
o Als KM was seksueel misbruik, fysieke mishandeling, fysieke verwaarlozing
of emotionele mishandeling (dus NIET emotionele verwaarlozing).
o Onafhankelijk van meetmethode obesitas: zelf-rapportage, examination.
o Onafhankelijk van BMI, of buikomtrek
, o Onafhankelijk van SES kind of volwassene, roken, alcoholgebruik, huidige
fysieke activiteit.
o BEHALVE bij correctie voor depressie: dan niet meer significant.
o Sterker in studies met meer vrouwen en meer witte participanten.
o In studies met volwassenen (NIET in studies met kinderen en adolescenten)
Discussie:
- Kindermishandeling voorspelt obesitas, meestal onafhankelijk van de metingen en
definities gebruikt voor de variabelen.
- Limitaties:
o Publicatiebias (maar had geen effect op meta-analyse)
o Individuele studies
o Resultaten kunnen vertekend worden door hoe uitkomst gemeten was.
o Omgekeerde causaliteit (kinderen met obesitas hogere kans op mishandeling)
(maar waarschijnlijk niet doordat studies met kinderen niet significant waren)
o Confounding bias
o Resultaten beïnvloedt door kenmerken van samples
o Resultaten beïnvloedt door studiekwaliteit
o Residual biases.
- Implicaties:
o Kindermishandeling geassocieerd met “thrifte” fenotype: verhoogd energie
inname en/of verlaagd energieverbruik. Onderzoek moet biologische
mechanismen onderzoeken.
o Chronisch verhoogde cortisol levels kunnen vetophoping begunstigen door
lipolyse (vetverbranding) te remmen. Bijv. verhoogde moeheid en verminderde
activiteit → hoger risico depressie.
o Effecten van interventies zijn nog onduidelijk.
Artikel Norman et al., 2012: The long-term health consequences of child physical abuse,
emotional abuse, and neglect: A systematic review and meta-analysis.
Intro:
- Kindermishandeling (KM) 4 types: seksueel mishandeling, fysieke mishandeling,
emotionele mishandeling, verwaarlozing.
- Prevalentie onbekend: van 2-62% wereldwijd. WHO laat grote risico’s zien, vooral
voor kinderen van 0-4 jaar. Maar gebrek aan begrip van levenslange consequenties.
- Relatie tussen seksueel misbruik en nadelige psychologische consequenties goed
onderzocht.
- Niet-seksueel misbruik ook relatie met psychologische en gedragsproblemen. Maar
lange termijn consequenties niet systematisch onderzocht. Daarom deze meta-analyse.
Methode:
Inclusiecriteria:
- Studie met origineel, empirisch onderzoek, peer-reviewed
- Niet-seksuele KM als potentiële risicofactor voor gezondheidsproblemen
- Gezondheidsuitkomsten of gedragsfactoren zoals in andere studie
Exclusie: studies met alleen gecombineerde typen KM.
Resultaten:
- 124 studies (waarvan 112 uit West-Europa, Noord-Amerika, Australië, Nieuw-
Zeeland). 16 studies prospectief cohort design.
, - Psychische aandoeningen
o Fysieke mishandeling, emotionele mishandeling en verwaarlozing hoger risico
op depressieve aandoeningen dan niet-mishandelde individuen.
▪ Odds ratio hoger voor mannen dan vrouwen maar verschil niet
significant
▪ Odds bij fysieke mishandeling het hoogst in prospectieve studies.
▪ Voor verwaarlozing: dose-response (meer verwaarlozing, heftiger
depressie). Ook voor emotionele mishandeling.
o Fysieke mishandeling, emotionele mishandeling en verwaarlozing significant
hoger risico op angststoornissen. Voor fysieke mishandeling ook PTSS en
paniekstoornissen.
▪ Dose response met fysieke mishandeling en angststoornissen.
▪ Alle 3 soorten mishandeling hoger risico eetstoornissen. Fysieke
mishandeling hoogst met boulimia (dose response ook).
o Fysieke mishandeling en verwaarlozing relatie met dubbel kans op gedrags en
conduct problemen.
▪ Voor fysieke mishandeling: sterkere relatie in prospectieve studies (niet
significant verschillend van retrospectief)
▪ Studies met niet-representatieve steekproef significant hoger effect size
voor relatie fysieke mishandeling en gedragsproblemen vergeleken met
populatie-gebaseerde studies.
o Fysieke mishandeling significant verhoogde risico op alcohol problemen (maar
niet in prospectieve studies). Ook met emotionele mishandeling (maar niet met
verwaarlozing).
o Alle drie soorten mishandeling significant hoger risico op suïcidaal gedrag.
- SOA’s en risicovol seksueel gedrag
o 3 soorten mishandeling significant hoger risico op SOA’s en/of risicovol
seksueel gedrag.
▪ Voor fysieke mishandeling en verwaarlozing: prospectieve en
retrospectieve studies.
▪ HIV tweemaal hoger fysieke mishandeling, emotionele mishandeling,
en verwaarlozing vergeleken met controle (maar verwaarlozing niet
significant). Dose-response voor fysieke en emotionele mishandeling.
- Chronische ziektes, levensstijl risicofactoren en andere fysieke uitkomsten
o Obesitas: significant risico was fysieke en emotionele mishandeling (dus NIET
verwaarlozing).
o Roken: fysieke en emotionele mishandeling (dus NIET verwaarlozing)
Discussie: 124 studies.
Causaal verband niet-seksuele mishandeling en negatieve gezondheidsuitkomsten:
- Temporeel: Prospectieve en retrospectieve studies lieten associatie zien tussen fysieke
en emotionele mishandeling, verwaarlozing en negatieve uitkomsten.
o Maar 16 studies waren prospectief.
- Sterke verbanden: met depressie, angst, zelfmoordpoging, SOA’s, drugsgebruik
o Eetproblemen en gedragsproblemen (alleen fysieke mishandeling)
- Consistentie van verbanden: sterk.
- Dose response realatie: bewijs van dose reponse.
- Plausibiliteit: animal modellen bestaan niet van psychische aandoeningen, dus
moeilijk om biologische mechanismen te begrijpen. Maar causale relatie is plausible.
