Wat voor invloed heeft asiel zoeken en
vluchten op de ontwikkeling van kinderen?
Door Iris de Back en Tola Stencel
27 februari 2023
Mevrouw van der Plas
Wat voor tragische gebeurtenissen maken vluchtelingenkinderen mee, wat is het effect
hiervan en wat voor invloed heeft dat op de ontwikkeling van een kind?
1
, Samenvatting
In dit Profielwerkstuk wordt onderzocht wat voor invloed het asiel zoeken en vluchten heeft op de
ontwikkeling van kinderen. De onderzoeksvraag luidt als volgt: Wat voor invloed heeft asiel zoeken
op de ontwikkeling van vluchtelingkinderen? De onderzoeksvraag wordt beantwoord door middel
van literatuur, bronnen en interviews.
Voorwoord
Hoi! Wij zijn Iris de Back en Tola Stencel. Wij zitten in ons examenjaar van havo 5 op het Zwincollege
in Oostburg. Beide hebben we in de derde klas gekozen voor het profiel N&G. Toen we een onderwerp
moesten gaan kiezen voor ons Profielwerkstuk, wisten we gelijk welk vak het zou worden: Biologie.
We zijn beide geïnteresseerd in het vak biologie en dan voornamelijk op het gebied van psychologie.
Daarbij komt ook de ontwikkeling kijken. Door deze interesse wisten we gelijk dat ons Profielwerkstuk
hierover moest gaan. Natuurlijk zou dit een heel breed onderwerp zijn en moesten we kijken voor een
specifieker thema dat bij het onderwerp past. Daarbij schoot onze Profielwerkstuk-leider, Mevrouw
van der Plas, ons te hulp. Zij duidde ons op de problematiek omtrent het overschot aan vluchtelingen
in ons land waaronder het absurde aantal kinderen. Samen hebben we een paar nieuwartikelen
gelezen rondom dit onderwerp. Zo lazen we een artikel van de Telegraaf over de situatie van
opvangcentra in Ter Apel. ''Asielzoekers slapen in tenten en zouden van woensdagavond 22.00 uur tot
donderdag 13.00 uur geen voedsel en water hebben gekregen.'' Na dit gelezen te hebben, waren we
gelijk geïnteresseerd. Na meer onderzoek te doen en meer nieuwsartikelen te lezen, wisten we het
zeker; we gaan ons verdiepen in vluchtelingen. Echter wouden we ons meer verdiepen in de
ontwikkeling van kinderen, omdat deze wat complexer is. Daarom hebben we niet gekozen voor
vluchtelingen, maar voor vluchtelingenkinderen. Door het combineren van onze interesse in
psychologie en vluchtelingenkinderen kwamen we tot onze uiteindelijke onderzoeksvraag.
Wij wensen je heel veel leesplezier toe!
2
,Inhoudsopgave
Inleiding ..................................................................................................................................... 5
1. Wat gebeurt er in de ontwikkeling van een puber en hoe belangrijk is deze fase bij het
volwassen worden? ................................................................................................................... 7
1.1 Welke hormonale verandering ondergaat een puber? ................................................... 7
1.2 Wat zijn de veranderingen die de hersenen ondergaan? ................................................ 7
1.3 Wat voor belangrijke verandering in de sociale omgeving ondergaat een puber? ......... 9
1.4 Wat als deze verandering wordt verstoord? ................................................................. 10
2. Welke obstakels komen vluchtelingen tegen tijdens hun vlucht? .................................... 11
2.1 Door welke omstandigheden verlaten mensen hun land? ............................................ 11
2.2 Uit welke landen komen vluchtelingen? ........................................................................ 12
2.2.1 Wereldwijd .............................................................................................................. 13
2.2.2 Nederland ................................................................................................................ 15
2.2.3. Alleenstaande minderjarige vreemdelingen .......................................................... 17
2.3 Welke vluchtroutes zijn er? ............................................................................................ 19
2.3.1 Vluchtmanieren ....................................................................................................... 19
2.3.2 Vluchtroutes ............................................................................................................ 20
2.4 Hoe wordt de reis geregeld en wat nemen ze mee? ..................................................... 21
2.5 Welke gevaren komen vluchtelingen tegen onderweg? ............................................... 26
2.6 Waarvoor moeten vluchtelingen oppassen in een nieuw land? ................................... 28
2.7 Hoeveel mensen overleven de vlucht niet? ................................................................... 29
3. Hoe zit de asielprocedure eruit en wat komt daarbij kijken? ............................................ 30
3.1. Welke stappen moeten de vluchtelingen ondergaan als ze in Nederland zijn
aangekomen? ....................................................................................................................... 30
3.2. Hoe is de situatie in de opvangcentra? ......................................................................... 31
3.3. Welke moeilijkheden ondervinden zich? ...................................................................... 31
3.4 Wat voor kansen krijgen ze aangeboden vanuit de opvangcentra en tegen welke
problemen lopen ze aan hierbij? ......................................................................................... 32
4. Wat zijn de psychische gevolgen van de vlucht? ................................................................ 34
4.1 Wat zijn de gebeurtenissen in het eigen land en in een nieuw land die effect hebben
op de psychische staat van kinderen? ................................................................................. 34
4.1.1 Geweld..................................................................................................................... 34
4.1.2 Gedwongen migratie ............................................................................................... 35
4.1.3 Gezinsveranderingen............................................................................................... 36
4.1.4 Omstandigheden asielopvang ................................................................................. 36
4.1.5. Discriminatie........................................................................................................... 37
3
, 4.2 Welke psychische aandoeningen kunnen kinderen krijgen en welke is de meest
gestelde? .............................................................................................................................. 37
4.2.1 Stress ........................................................................................................................... 37
4.2.2. Trauma ....................................................................................................................... 39
4.2.3. Comorbide stoornissen .............................................................................................. 40
4.3 Wat is de invloed van psychische aandoeningen op de ontwikkeling van kinderen? ....... 42
4.3.1 Beschadigde hersengebieden ..................................................................................... 42
4.3.2 Gevolgen voor vluchtelingenkinderen ........................................................................ 42
4.4 Hoe belangrijk is veerkracht? ............................................................................................. 43
4.5 Welke zorg wordt er aangeboden voor vluchtelingenkinderen? ...................................... 43
Conclusie .................................................................................................................................. 45
Literatuurlijst ............................................................................................................................ 47
Deelvraag 1 ........................................................................................................................... 47
Deelvraag 2 ........................................................................................................................... 47
Deelvraag 3 ........................................................................................................................... 49
Deelvraag 4 ........................................................................................................................... 50
4
vluchten op de ontwikkeling van kinderen?
Door Iris de Back en Tola Stencel
27 februari 2023
Mevrouw van der Plas
Wat voor tragische gebeurtenissen maken vluchtelingenkinderen mee, wat is het effect
hiervan en wat voor invloed heeft dat op de ontwikkeling van een kind?
1
, Samenvatting
In dit Profielwerkstuk wordt onderzocht wat voor invloed het asiel zoeken en vluchten heeft op de
ontwikkeling van kinderen. De onderzoeksvraag luidt als volgt: Wat voor invloed heeft asiel zoeken
op de ontwikkeling van vluchtelingkinderen? De onderzoeksvraag wordt beantwoord door middel
van literatuur, bronnen en interviews.
Voorwoord
Hoi! Wij zijn Iris de Back en Tola Stencel. Wij zitten in ons examenjaar van havo 5 op het Zwincollege
in Oostburg. Beide hebben we in de derde klas gekozen voor het profiel N&G. Toen we een onderwerp
moesten gaan kiezen voor ons Profielwerkstuk, wisten we gelijk welk vak het zou worden: Biologie.
We zijn beide geïnteresseerd in het vak biologie en dan voornamelijk op het gebied van psychologie.
Daarbij komt ook de ontwikkeling kijken. Door deze interesse wisten we gelijk dat ons Profielwerkstuk
hierover moest gaan. Natuurlijk zou dit een heel breed onderwerp zijn en moesten we kijken voor een
specifieker thema dat bij het onderwerp past. Daarbij schoot onze Profielwerkstuk-leider, Mevrouw
van der Plas, ons te hulp. Zij duidde ons op de problematiek omtrent het overschot aan vluchtelingen
in ons land waaronder het absurde aantal kinderen. Samen hebben we een paar nieuwartikelen
gelezen rondom dit onderwerp. Zo lazen we een artikel van de Telegraaf over de situatie van
opvangcentra in Ter Apel. ''Asielzoekers slapen in tenten en zouden van woensdagavond 22.00 uur tot
donderdag 13.00 uur geen voedsel en water hebben gekregen.'' Na dit gelezen te hebben, waren we
gelijk geïnteresseerd. Na meer onderzoek te doen en meer nieuwsartikelen te lezen, wisten we het
zeker; we gaan ons verdiepen in vluchtelingen. Echter wouden we ons meer verdiepen in de
ontwikkeling van kinderen, omdat deze wat complexer is. Daarom hebben we niet gekozen voor
vluchtelingen, maar voor vluchtelingenkinderen. Door het combineren van onze interesse in
psychologie en vluchtelingenkinderen kwamen we tot onze uiteindelijke onderzoeksvraag.
Wij wensen je heel veel leesplezier toe!
2
,Inhoudsopgave
Inleiding ..................................................................................................................................... 5
1. Wat gebeurt er in de ontwikkeling van een puber en hoe belangrijk is deze fase bij het
volwassen worden? ................................................................................................................... 7
1.1 Welke hormonale verandering ondergaat een puber? ................................................... 7
1.2 Wat zijn de veranderingen die de hersenen ondergaan? ................................................ 7
1.3 Wat voor belangrijke verandering in de sociale omgeving ondergaat een puber? ......... 9
1.4 Wat als deze verandering wordt verstoord? ................................................................. 10
2. Welke obstakels komen vluchtelingen tegen tijdens hun vlucht? .................................... 11
2.1 Door welke omstandigheden verlaten mensen hun land? ............................................ 11
2.2 Uit welke landen komen vluchtelingen? ........................................................................ 12
2.2.1 Wereldwijd .............................................................................................................. 13
2.2.2 Nederland ................................................................................................................ 15
2.2.3. Alleenstaande minderjarige vreemdelingen .......................................................... 17
2.3 Welke vluchtroutes zijn er? ............................................................................................ 19
2.3.1 Vluchtmanieren ....................................................................................................... 19
2.3.2 Vluchtroutes ............................................................................................................ 20
2.4 Hoe wordt de reis geregeld en wat nemen ze mee? ..................................................... 21
2.5 Welke gevaren komen vluchtelingen tegen onderweg? ............................................... 26
2.6 Waarvoor moeten vluchtelingen oppassen in een nieuw land? ................................... 28
2.7 Hoeveel mensen overleven de vlucht niet? ................................................................... 29
3. Hoe zit de asielprocedure eruit en wat komt daarbij kijken? ............................................ 30
3.1. Welke stappen moeten de vluchtelingen ondergaan als ze in Nederland zijn
aangekomen? ....................................................................................................................... 30
3.2. Hoe is de situatie in de opvangcentra? ......................................................................... 31
3.3. Welke moeilijkheden ondervinden zich? ...................................................................... 31
3.4 Wat voor kansen krijgen ze aangeboden vanuit de opvangcentra en tegen welke
problemen lopen ze aan hierbij? ......................................................................................... 32
4. Wat zijn de psychische gevolgen van de vlucht? ................................................................ 34
4.1 Wat zijn de gebeurtenissen in het eigen land en in een nieuw land die effect hebben
op de psychische staat van kinderen? ................................................................................. 34
4.1.1 Geweld..................................................................................................................... 34
4.1.2 Gedwongen migratie ............................................................................................... 35
4.1.3 Gezinsveranderingen............................................................................................... 36
4.1.4 Omstandigheden asielopvang ................................................................................. 36
4.1.5. Discriminatie........................................................................................................... 37
3
, 4.2 Welke psychische aandoeningen kunnen kinderen krijgen en welke is de meest
gestelde? .............................................................................................................................. 37
4.2.1 Stress ........................................................................................................................... 37
4.2.2. Trauma ....................................................................................................................... 39
4.2.3. Comorbide stoornissen .............................................................................................. 40
4.3 Wat is de invloed van psychische aandoeningen op de ontwikkeling van kinderen? ....... 42
4.3.1 Beschadigde hersengebieden ..................................................................................... 42
4.3.2 Gevolgen voor vluchtelingenkinderen ........................................................................ 42
4.4 Hoe belangrijk is veerkracht? ............................................................................................. 43
4.5 Welke zorg wordt er aangeboden voor vluchtelingenkinderen? ...................................... 43
Conclusie .................................................................................................................................. 45
Literatuurlijst ............................................................................................................................ 47
Deelvraag 1 ........................................................................................................................... 47
Deelvraag 2 ........................................................................................................................... 47
Deelvraag 3 ........................................................................................................................... 49
Deelvraag 4 ........................................................................................................................... 50
4
