Biologie Hoofdstuk 13
Paragraaf 1
De route van de lucht:
O2-molecuul: CO2-molecuul:
- Neus- en mondholte - Longblaasje
- Keelholte - Bronchiolen
- Strottenhoofd - Fijne vertakking bronchiën
- Luchtpijp - Hoofdbronchiën
- Hoofdbronchiën - Luchtpijp
- Fijne vertakking bronchiën - Strottenhoofd
- Bronchiolen - Keelholte
- Longblaasjes - Neus- en mondholte
Bloedvaten in de neusholte warmen de koude lucht
die binnenkomt op. In opgewarmde lucht zit meer waterdamp dan in koude lucht. Ook wordt door
de trilharen in de neusholte de lucht gezuiverd.
De stevige kraakbeenringen om de luchtpijp houden de luchtpijp open, hierdoor kan er ongehinderd
lucht doorheen. De bronchiën hebben ook kraakbeenringen, alleen de bronchiolen niet.
Slijmvlies:
Het slijmvlies op de wand van de luchtwegen maakt de ingeademde lucht vochtig en warm. Ook
houdt het stofdeeltjes en bacteriën tegen, zodat deze niet in de longen komen.
Het slijmvlies bevat slijmbekercellen en trilhaarcellen. De witte bloedcellen in de slijmlaag doden de
ziekteverwekkers. De trilharen voeren het vervuilde slijm af naar de keelholte, daar wordt het slijm
ingeslikt. Bacteriën die de witte bloedcellen hebben overleeft, sterven meestal in het maagsap (lage
pH).
(bij grotere stukje kan door een krachtige uitademing (hoesten) de luchtpijp helemaal leeg geperst
worden)
Ademen:
Ventilatie: de lucht in de longen verversen (je gebruikt hiervoor ademhalingsspieren op verschillende
plaatsen in borst- en buikholte)
Inademing:
- Middenrifspieren trekken samen, het middenrif beweegt omlaag
- Buitenste tussenripspieren trekken samen, de borstkas gaat omhoog (de longen volgen deze
beweging)
- De longvolume vergroot, hierdoor daalt de luchtdruk in de longen
- Er stroomt buitenlucht naar binnen
Een extra diepe inademing? De kleine borstspier en bepaalde nekspieren
(halsspieren) worden ook aan het werk gezet.
, Uitademing:
- Middenrifspieren ontspannen, het middenrif beweegt omhoog
- Door de zwaartekracht gaat de borstkas omlaag (de longen volgen deze beweging)
- De longvolume verkleint, hierdoor stijgt de luchtdruk in de longen
- Er stroomt lucht naar buiten
Een extra diepe uitademing? De binnenste tussenripspieren en de buikspieren
worden ook aan het werk gezet.
Restvolume (Vrest): de lucht die in de longen achterblijft, dit is gemiddeld 1200 ml.
Doordat het longvlies en het borstvlies aan elkaar vast zitten, door weefselvloeistof, bewegen de
longen met de borstkas mee. Bij een klaplong zitten de twee vliezen niet meer aan elkaar. Er kan
geen hoge/lage druk meer ontstaan.
Ademfrequentie: het aantal ademhalingen per minuut.
Ademvolume (VT): de hoeveelheid lucht die per ademhaling de longen instroomt.
Vitale capaciteit (VVC): de hoeveelheid lucht die na diepe inademing uitgeblazen kan worden.
Longcapaciteit (VTC): de vitale capaciteit + het restvolume (V TC = VVC + VRest)
Paragraaf 2
Gaswisseling:
Longblaasjes: zakjes dekweefsel, die onderling met elkaar verbonden zijn, gevuld met lucht. O 2 en
CO2 worden via de longblaasjes met het bloed uitgewisseld.
Gaswisseling: het bloed vervoerd CO2, dit gaat door diffusie de longblaasjes in. O 2 gaat door diffusie
de longblaasjes uit, naar het bloed in de haarvaten.
De diffusie bij gaswisseling gaat snel, dit komt door:
- Groot concentratieverschil tussen de longblaasjes en de haarvaten
- Kleine diffusieafstand
- Groot diffusieoppervlak
Ventilatie: verversen van de lucht in de longblaasjes.
Paragraaf 1
De route van de lucht:
O2-molecuul: CO2-molecuul:
- Neus- en mondholte - Longblaasje
- Keelholte - Bronchiolen
- Strottenhoofd - Fijne vertakking bronchiën
- Luchtpijp - Hoofdbronchiën
- Hoofdbronchiën - Luchtpijp
- Fijne vertakking bronchiën - Strottenhoofd
- Bronchiolen - Keelholte
- Longblaasjes - Neus- en mondholte
Bloedvaten in de neusholte warmen de koude lucht
die binnenkomt op. In opgewarmde lucht zit meer waterdamp dan in koude lucht. Ook wordt door
de trilharen in de neusholte de lucht gezuiverd.
De stevige kraakbeenringen om de luchtpijp houden de luchtpijp open, hierdoor kan er ongehinderd
lucht doorheen. De bronchiën hebben ook kraakbeenringen, alleen de bronchiolen niet.
Slijmvlies:
Het slijmvlies op de wand van de luchtwegen maakt de ingeademde lucht vochtig en warm. Ook
houdt het stofdeeltjes en bacteriën tegen, zodat deze niet in de longen komen.
Het slijmvlies bevat slijmbekercellen en trilhaarcellen. De witte bloedcellen in de slijmlaag doden de
ziekteverwekkers. De trilharen voeren het vervuilde slijm af naar de keelholte, daar wordt het slijm
ingeslikt. Bacteriën die de witte bloedcellen hebben overleeft, sterven meestal in het maagsap (lage
pH).
(bij grotere stukje kan door een krachtige uitademing (hoesten) de luchtpijp helemaal leeg geperst
worden)
Ademen:
Ventilatie: de lucht in de longen verversen (je gebruikt hiervoor ademhalingsspieren op verschillende
plaatsen in borst- en buikholte)
Inademing:
- Middenrifspieren trekken samen, het middenrif beweegt omlaag
- Buitenste tussenripspieren trekken samen, de borstkas gaat omhoog (de longen volgen deze
beweging)
- De longvolume vergroot, hierdoor daalt de luchtdruk in de longen
- Er stroomt buitenlucht naar binnen
Een extra diepe inademing? De kleine borstspier en bepaalde nekspieren
(halsspieren) worden ook aan het werk gezet.
, Uitademing:
- Middenrifspieren ontspannen, het middenrif beweegt omhoog
- Door de zwaartekracht gaat de borstkas omlaag (de longen volgen deze beweging)
- De longvolume verkleint, hierdoor stijgt de luchtdruk in de longen
- Er stroomt lucht naar buiten
Een extra diepe uitademing? De binnenste tussenripspieren en de buikspieren
worden ook aan het werk gezet.
Restvolume (Vrest): de lucht die in de longen achterblijft, dit is gemiddeld 1200 ml.
Doordat het longvlies en het borstvlies aan elkaar vast zitten, door weefselvloeistof, bewegen de
longen met de borstkas mee. Bij een klaplong zitten de twee vliezen niet meer aan elkaar. Er kan
geen hoge/lage druk meer ontstaan.
Ademfrequentie: het aantal ademhalingen per minuut.
Ademvolume (VT): de hoeveelheid lucht die per ademhaling de longen instroomt.
Vitale capaciteit (VVC): de hoeveelheid lucht die na diepe inademing uitgeblazen kan worden.
Longcapaciteit (VTC): de vitale capaciteit + het restvolume (V TC = VVC + VRest)
Paragraaf 2
Gaswisseling:
Longblaasjes: zakjes dekweefsel, die onderling met elkaar verbonden zijn, gevuld met lucht. O 2 en
CO2 worden via de longblaasjes met het bloed uitgewisseld.
Gaswisseling: het bloed vervoerd CO2, dit gaat door diffusie de longblaasjes in. O 2 gaat door diffusie
de longblaasjes uit, naar het bloed in de haarvaten.
De diffusie bij gaswisseling gaat snel, dit komt door:
- Groot concentratieverschil tussen de longblaasjes en de haarvaten
- Kleine diffusieafstand
- Groot diffusieoppervlak
Ventilatie: verversen van de lucht in de longblaasjes.
