Hoofdstuk 13 Gravitatie
Paragraaf 1 Gravitatiekracht
Zwaartekracht is de kracht die de aarde op jou en alle andere voorwerpen om je heen
uitoefent. Fz = m · g (met g de zwaartekrachtconstante of valversnelling). Alle massa’s
trekken elkaar aan. Aantrekkingskracht tussen massa’s onderling is de gravitatiekracht.
Hoe groter de massa, hoe groter de gravitatiekracht. De afstand r is de afstand tussen de
massamiddelpunten van de 2 massa’s.
Hierin is:
● Fgrav de gravitatiekracht in newton (N)
● G de gravitatieconstante (Binas tabel 7)
● m1 en m2 (m en M) de massa in kilogram (kg)
● r de afstand tussen de zwaartepunten van de 2 massa’s in meter (m)
Er is alleen een aantrekkende gravitatiekracht en niet een afstotende. Daardoor is weinig te
merken van de kracht: de meeste voorwerpen hebben evenveel positieve als negatieve
ladingen in zich en zijn netto geladen.
Aan het aardoppervlak noem je de kracht van de aarde op een massa zwaartekracht. Dit is
te zien als aantrekkingskracht tussen 2 massa’s geldt aan het oppervlak Fz = Fgrav. Binas
tabel 30b → valversnelling andere planeten
Binas tabel 31 → info planeten
Paragraaf 2 De derde wet van Newton
Je kunt niet een kracht op een voorwerp uitoefenen zonder dat het voorwerp een kracht op
jou uitoefent. Deze krachten zijn altijd even groot, maar tegengestelde richting: De derde
wet van Newton → Fa op b = - Fb op a
Leerling A duwt met zijn voet op leerling B en beweegt naar achteren. De eerste kracht
wordt hier de actiekracht genoemd, het gevolg de reactiekracht. Motoren oefenen een
kracht uit op een gas, dat hierdoor versnelt. Het gas oefent zo een kracht uit op de raket of
satelliet en die versnelt de andere kant op.
De 1e en 2e wet gaan over kracht op een voorwerp. Als alle krachten elkaar opheffen, zodat
Fres gelijk is aan 0, is het voorwerp in rust of beweegt het eenparig in een rechte lijn. Bij de
3e wet kijk je naar wisselwerking tussen 2 voorwerpen. De 2 krachten vormen een
krachtenpaar: je kunt ze niet samenstellen tot een Fres, omdat ze niet op hetzelfde
voorwerp werken.
Een persoon trekt een kar met constante snelheid. De snelheid is constant, dus Fres is gelijk
aan 0: 2Fw = Fspan. Je gebruikte de 2e wet van Newton en kijkt naar het karretje. Als je wilt
weten hoe groot de kracht is waarmee de persoon trekt moet je andere systemen tekenen.
Fspan is gelijk aan de spierkracht (Fp op k). Er moet een even grote tegengestelde kracht zijn.
Kijkend naar de persoon moet er nog een kracht naar rechts zijn, anders versneld hij naar
links. Er werkt nog een kracht van de aarde Fa op p. De krachten bij c zijn intern geworden: ze
zorgen niet voor versnelling. De enige externe krachten (horizontaal) zijn is Fw op het
karretje en Fa op p.
Paragraaf 1 Gravitatiekracht
Zwaartekracht is de kracht die de aarde op jou en alle andere voorwerpen om je heen
uitoefent. Fz = m · g (met g de zwaartekrachtconstante of valversnelling). Alle massa’s
trekken elkaar aan. Aantrekkingskracht tussen massa’s onderling is de gravitatiekracht.
Hoe groter de massa, hoe groter de gravitatiekracht. De afstand r is de afstand tussen de
massamiddelpunten van de 2 massa’s.
Hierin is:
● Fgrav de gravitatiekracht in newton (N)
● G de gravitatieconstante (Binas tabel 7)
● m1 en m2 (m en M) de massa in kilogram (kg)
● r de afstand tussen de zwaartepunten van de 2 massa’s in meter (m)
Er is alleen een aantrekkende gravitatiekracht en niet een afstotende. Daardoor is weinig te
merken van de kracht: de meeste voorwerpen hebben evenveel positieve als negatieve
ladingen in zich en zijn netto geladen.
Aan het aardoppervlak noem je de kracht van de aarde op een massa zwaartekracht. Dit is
te zien als aantrekkingskracht tussen 2 massa’s geldt aan het oppervlak Fz = Fgrav. Binas
tabel 30b → valversnelling andere planeten
Binas tabel 31 → info planeten
Paragraaf 2 De derde wet van Newton
Je kunt niet een kracht op een voorwerp uitoefenen zonder dat het voorwerp een kracht op
jou uitoefent. Deze krachten zijn altijd even groot, maar tegengestelde richting: De derde
wet van Newton → Fa op b = - Fb op a
Leerling A duwt met zijn voet op leerling B en beweegt naar achteren. De eerste kracht
wordt hier de actiekracht genoemd, het gevolg de reactiekracht. Motoren oefenen een
kracht uit op een gas, dat hierdoor versnelt. Het gas oefent zo een kracht uit op de raket of
satelliet en die versnelt de andere kant op.
De 1e en 2e wet gaan over kracht op een voorwerp. Als alle krachten elkaar opheffen, zodat
Fres gelijk is aan 0, is het voorwerp in rust of beweegt het eenparig in een rechte lijn. Bij de
3e wet kijk je naar wisselwerking tussen 2 voorwerpen. De 2 krachten vormen een
krachtenpaar: je kunt ze niet samenstellen tot een Fres, omdat ze niet op hetzelfde
voorwerp werken.
Een persoon trekt een kar met constante snelheid. De snelheid is constant, dus Fres is gelijk
aan 0: 2Fw = Fspan. Je gebruikte de 2e wet van Newton en kijkt naar het karretje. Als je wilt
weten hoe groot de kracht is waarmee de persoon trekt moet je andere systemen tekenen.
Fspan is gelijk aan de spierkracht (Fp op k). Er moet een even grote tegengestelde kracht zijn.
Kijkend naar de persoon moet er nog een kracht naar rechts zijn, anders versneld hij naar
links. Er werkt nog een kracht van de aarde Fa op p. De krachten bij c zijn intern geworden: ze
zorgen niet voor versnelling. De enige externe krachten (horizontaal) zijn is Fw op het
karretje en Fa op p.
