Hoorcolleges Blok C
Anatomie (Marc Veenstra)
Hoorcollege 1: Grote en kleine hersenen, hersenstam en ruggenmerg
uitleggen wat ipsilateraal en contralateraal betekent;
ipsilateraal: van dezelfde helft
contralateraal: van de andere kant van de midsagittale lijn.
bilaterale symmetrie: verkrijgen van linkerkant en rechterkant bij doorsnede. De meeste dieren hebben
dit. De ene helft van het lichaam is het spiegelbeeld van de andere helft.
het frontale oogveld (FEF) lokaliseren en de functie kunnen omschrijven;
Het frontale oogveld zorgt ervoor dat je op het juiste moment van links naar rechts kan kijken.
Betrokken bij het aansturen van willekeurige oogbewegingen. Zitten op beide hersenhelften. Zijn er
dus 2 van. Met 1 signaal vanuit de frontaalkwab stuur je 2 ogen gelijktijdig aan.
uitleggen wat de plaats en functie is van het Centrum van Broca en het Gebied van Wernicke
gebied van broca is betrokken bij het uitvoeren van spraak. Het ligt bij rechtshandigen vrijwel
altijd op de linkerhersenhelft. Als hier een beschadiging is kan de persoon niet spreken, maar
begrijpt je wel.
gebied van wernicke: belangrijk om taal te begrijpen.. Het centrum van wernicke ligt in de
meeste gevallen in de linker temporaalkwab. Een beschadiging hierin zorgt ervoor dat de
persoon je niet meer begrijpt.
de begrippen motorische en sensorische homunculus uitleggen
is gebaseerd op de primair
motorische cortex en de primair
somatosensorische cortex in de
hersenen.
plaats, naam en functie van 10 gebieden in de hersenen:
De buitenste laag bestaat uit:
1. Cerebrum
Cerebrum is het “hoedje” op de hersenstam. Ook wel grijze stof, grote hersenen,
telencephalon of eindhersenen genoemd. Verwerking van impulsen afkomstig van
sensorische zenuwcellen. Zorgt voor logisch redeneren, planning, geheugen, emotie.
Cortex cerebri (schors van het cerebrum) is de buitenste laag en bestaat uit cellichamen
zonder myeline. Is bij de mens zo hoog ontwikkeld dat het steeds meer in vouwen moet liggen om in
de schedel te passen. Bestaat uit 6 lagen en bevat veel verbindingen (witte stof tussen cellen door
verbindingsvezels).
1
, 2. Verbindingsvezels
Axonen zorgen voor verbinding tussen andere neuronen. Er zijn 3 verschillende soorten:
Commissurale vezels: lopen van de ene naar de andere hemisfeer. Zorgt het
corpus callosum voor.
Associatieve vezels: gebieden binnen 1 hemisfeer die met elkaar verbonden zijn
Projectievezels: verbinden lagere hersendelen met cerebrale cortex
De hersenen bestaat uit 4 hersendelen (compleet het cerebrum):
3. frontaalkwab
de grootste kwabben van der hersenen. Betrokken bij executieve functie zoals planning,
organiseren, geheugen, impulscontrole en zijn de hogere controlefuncties van de hersenen.
Besturen handelen en gedrag en helpen bij het stellen van doelen en het verwerkelijken
daarvan. Begint pas goed te ontwikkelen vanaf het 17e levensjaar en ontwikkelt zich tot het
25ste levensjaar. De grijze stof verdwijnt doordat de verbindingen tussen neuronen word
teruggebracht. Het frontale oogveld en het gebied van Broca ligt hier.
4. Pariëntaalkwab
sensorische informatie van verschillende delen van het lichaam wordt hier bijeengebracht. De
kwabben spelen ook een rol bij ruimtelijk denken. De dominante hemisfeer is betrokken bij
rekenen.
5. Temporaalkwab
Betrokken bij geheugen, leren en gehoor en een doorgang van de visuele banen. Beschadiging
van de temporaalkwab kan visus aantasten. Hier ligt ook het gebied van Wernicke.
6. Occipitaalkwab
Verantwoordelijk voor het verwerken van visuele informatie. Bevat primaire en secundaire
visuele schors. De sulcus calcarina is een groeve waar de primaire visuele schors of
gezichtsschors omheen is gevouwen. Vezels uit het corpus geniculatum laterale van de
thalamus lopen naar primair visuele cortex. Deze baan heet de radiatio optica en loopt door
de temporaalkwab.
De samenwerking tussen hersenkwabben:
7. primair motorische en somatosensorische cortex
De primair somatosensorische cortex ligt in het voorste gedeelte van de
pariëtale kwab, op de postcentrale gyrus van de hersenen en is een
uitgebreid primair gevoelscentrum waar het huidgevoel (sensoriek)
binnenkomt.
2
, De primaire motorische cortex ligt aan de achterkant van de frontaalkwab, op het voorste deel van
de centrale sulcus. De centrale sulcus is een opvallende groef in ieders hersenen, die de frontale
cortex van de pariëtale cortex scheidt. Geeft opdracht voor relatief eenvoudige
bewegingen.
De plaats van aankomst van het signaal op de cortex zorgt voor het onderscheiden van de
waarneming. Iedere “heuvel” heeft zijn eigen plaats in de hersenen. Als je op de plaats van
de hand op de hersenen drukt krijg je een gevoel in je hand.
Een woord horen vs een woord lezen
Als je een woord hoort loopt het van de auditieve cortex naar het
gebied van Wernicke. Het gebied van Wernicke zorgt ervoor dat je het
woord begrijpt. Vanuit daar loopt het naar het gebied van Broca wat ervoor
zorgt dat je het woord wil gaan uitspreken. Vervolgens loopt het naar de
primair motorische cortex die ervoor zorgt dat de lippen gaan bewegen
voor het uitspreken van het woord.
Als je een woord leest neem je het eerst waar via de visuele cortex. Daarna
loopt het naar het gebied van wernicke zodat je het begrijpt waarna het
daarna naar het gebied van Broca loopt zodat je het wil gaan uitspreken.
Vanuit daar naar de primaire motorcortex zodat je het kan gaan uitspreken.
8. samenwerking N.III en N.VI
De fasciculus longitudinalis medialis maakt versie in de
horizontale blikrichting mogelijk. De FLM stuurt 2
oogzenuwen tegelijkertijd aan zodat opzij kijken mogelijk
word. bij links kijken is dit een verbinding tussen de nervus
abducens van OS en de nervus oculomotorius OD. Bij een
laesie (in dit geval internucleaire oftalmoplegie) is de
adductie van het ipsilaterale oog beperkt en laat het
contralaterale oog een nystagmus bij abductie zien.
Het onderste gedeelte van de hersenen:
9. cerebellum
Coördineren en perfectioneren van bewegingen: houding, balans. Is betrokken bij
voortbeweging en het bewaren van het evenwicht. De functie van het cerebellum is indirect: in
de gaten houden of doel van beweging bereikt word en het aanpassen van beweging. Als hier
een beschadiging in is lijkt de persoon dronken, bewegingen zijn minder gecoördineerd.
Hier kan ook een laesie ontstaan:
Ipsilaterale ataxie: onregelmatige en onhandige beweging van de ledematen en de romp
Dysarthrie: verworven spraak-stoornis als gevolg van hersenletsel
Gaze evoked nystagmus: de nystagmus blijft aanwezig bij de blikrichting
3
Anatomie (Marc Veenstra)
Hoorcollege 1: Grote en kleine hersenen, hersenstam en ruggenmerg
uitleggen wat ipsilateraal en contralateraal betekent;
ipsilateraal: van dezelfde helft
contralateraal: van de andere kant van de midsagittale lijn.
bilaterale symmetrie: verkrijgen van linkerkant en rechterkant bij doorsnede. De meeste dieren hebben
dit. De ene helft van het lichaam is het spiegelbeeld van de andere helft.
het frontale oogveld (FEF) lokaliseren en de functie kunnen omschrijven;
Het frontale oogveld zorgt ervoor dat je op het juiste moment van links naar rechts kan kijken.
Betrokken bij het aansturen van willekeurige oogbewegingen. Zitten op beide hersenhelften. Zijn er
dus 2 van. Met 1 signaal vanuit de frontaalkwab stuur je 2 ogen gelijktijdig aan.
uitleggen wat de plaats en functie is van het Centrum van Broca en het Gebied van Wernicke
gebied van broca is betrokken bij het uitvoeren van spraak. Het ligt bij rechtshandigen vrijwel
altijd op de linkerhersenhelft. Als hier een beschadiging is kan de persoon niet spreken, maar
begrijpt je wel.
gebied van wernicke: belangrijk om taal te begrijpen.. Het centrum van wernicke ligt in de
meeste gevallen in de linker temporaalkwab. Een beschadiging hierin zorgt ervoor dat de
persoon je niet meer begrijpt.
de begrippen motorische en sensorische homunculus uitleggen
is gebaseerd op de primair
motorische cortex en de primair
somatosensorische cortex in de
hersenen.
plaats, naam en functie van 10 gebieden in de hersenen:
De buitenste laag bestaat uit:
1. Cerebrum
Cerebrum is het “hoedje” op de hersenstam. Ook wel grijze stof, grote hersenen,
telencephalon of eindhersenen genoemd. Verwerking van impulsen afkomstig van
sensorische zenuwcellen. Zorgt voor logisch redeneren, planning, geheugen, emotie.
Cortex cerebri (schors van het cerebrum) is de buitenste laag en bestaat uit cellichamen
zonder myeline. Is bij de mens zo hoog ontwikkeld dat het steeds meer in vouwen moet liggen om in
de schedel te passen. Bestaat uit 6 lagen en bevat veel verbindingen (witte stof tussen cellen door
verbindingsvezels).
1
, 2. Verbindingsvezels
Axonen zorgen voor verbinding tussen andere neuronen. Er zijn 3 verschillende soorten:
Commissurale vezels: lopen van de ene naar de andere hemisfeer. Zorgt het
corpus callosum voor.
Associatieve vezels: gebieden binnen 1 hemisfeer die met elkaar verbonden zijn
Projectievezels: verbinden lagere hersendelen met cerebrale cortex
De hersenen bestaat uit 4 hersendelen (compleet het cerebrum):
3. frontaalkwab
de grootste kwabben van der hersenen. Betrokken bij executieve functie zoals planning,
organiseren, geheugen, impulscontrole en zijn de hogere controlefuncties van de hersenen.
Besturen handelen en gedrag en helpen bij het stellen van doelen en het verwerkelijken
daarvan. Begint pas goed te ontwikkelen vanaf het 17e levensjaar en ontwikkelt zich tot het
25ste levensjaar. De grijze stof verdwijnt doordat de verbindingen tussen neuronen word
teruggebracht. Het frontale oogveld en het gebied van Broca ligt hier.
4. Pariëntaalkwab
sensorische informatie van verschillende delen van het lichaam wordt hier bijeengebracht. De
kwabben spelen ook een rol bij ruimtelijk denken. De dominante hemisfeer is betrokken bij
rekenen.
5. Temporaalkwab
Betrokken bij geheugen, leren en gehoor en een doorgang van de visuele banen. Beschadiging
van de temporaalkwab kan visus aantasten. Hier ligt ook het gebied van Wernicke.
6. Occipitaalkwab
Verantwoordelijk voor het verwerken van visuele informatie. Bevat primaire en secundaire
visuele schors. De sulcus calcarina is een groeve waar de primaire visuele schors of
gezichtsschors omheen is gevouwen. Vezels uit het corpus geniculatum laterale van de
thalamus lopen naar primair visuele cortex. Deze baan heet de radiatio optica en loopt door
de temporaalkwab.
De samenwerking tussen hersenkwabben:
7. primair motorische en somatosensorische cortex
De primair somatosensorische cortex ligt in het voorste gedeelte van de
pariëtale kwab, op de postcentrale gyrus van de hersenen en is een
uitgebreid primair gevoelscentrum waar het huidgevoel (sensoriek)
binnenkomt.
2
, De primaire motorische cortex ligt aan de achterkant van de frontaalkwab, op het voorste deel van
de centrale sulcus. De centrale sulcus is een opvallende groef in ieders hersenen, die de frontale
cortex van de pariëtale cortex scheidt. Geeft opdracht voor relatief eenvoudige
bewegingen.
De plaats van aankomst van het signaal op de cortex zorgt voor het onderscheiden van de
waarneming. Iedere “heuvel” heeft zijn eigen plaats in de hersenen. Als je op de plaats van
de hand op de hersenen drukt krijg je een gevoel in je hand.
Een woord horen vs een woord lezen
Als je een woord hoort loopt het van de auditieve cortex naar het
gebied van Wernicke. Het gebied van Wernicke zorgt ervoor dat je het
woord begrijpt. Vanuit daar loopt het naar het gebied van Broca wat ervoor
zorgt dat je het woord wil gaan uitspreken. Vervolgens loopt het naar de
primair motorische cortex die ervoor zorgt dat de lippen gaan bewegen
voor het uitspreken van het woord.
Als je een woord leest neem je het eerst waar via de visuele cortex. Daarna
loopt het naar het gebied van wernicke zodat je het begrijpt waarna het
daarna naar het gebied van Broca loopt zodat je het wil gaan uitspreken.
Vanuit daar naar de primaire motorcortex zodat je het kan gaan uitspreken.
8. samenwerking N.III en N.VI
De fasciculus longitudinalis medialis maakt versie in de
horizontale blikrichting mogelijk. De FLM stuurt 2
oogzenuwen tegelijkertijd aan zodat opzij kijken mogelijk
word. bij links kijken is dit een verbinding tussen de nervus
abducens van OS en de nervus oculomotorius OD. Bij een
laesie (in dit geval internucleaire oftalmoplegie) is de
adductie van het ipsilaterale oog beperkt en laat het
contralaterale oog een nystagmus bij abductie zien.
Het onderste gedeelte van de hersenen:
9. cerebellum
Coördineren en perfectioneren van bewegingen: houding, balans. Is betrokken bij
voortbeweging en het bewaren van het evenwicht. De functie van het cerebellum is indirect: in
de gaten houden of doel van beweging bereikt word en het aanpassen van beweging. Als hier
een beschadiging in is lijkt de persoon dronken, bewegingen zijn minder gecoördineerd.
Hier kan ook een laesie ontstaan:
Ipsilaterale ataxie: onregelmatige en onhandige beweging van de ledematen en de romp
Dysarthrie: verworven spraak-stoornis als gevolg van hersenletsel
Gaze evoked nystagmus: de nystagmus blijft aanwezig bij de blikrichting
3
