Inhoud
Hoorcollege 1 (20-03).............................................................................................................................2
Hoofdstuk 15 Cellular Signaling; deel A..............................................................................................2
Signaleringssystemen.....................................................................................................................3
Receptoren.....................................................................................................................................6
Samenvatting................................................................................................................................12
Hoorcollege 2 (22-03)...........................................................................................................................13
Hoofdstuk 15 Cellular Signaling; deel B............................................................................................13
Receptoren...................................................................................................................................13
Signaal Transductie Systemen......................................................................................................15
Hoorcollege 3 (24-03)...........................................................................................................................21
Hoofdstuk 15 Cellular Signaling; deel C............................................................................................21
Fosfolipase C-route.......................................................................................................................21
Calcium-signaal.............................................................................................................................22
Tyrosine-kinase receptoren..........................................................................................................25
JAK/STAT signalering in het immuunsysteem...............................................................................27
Samenvatting (handig)..................................................................................................................28
,Hoorcollege 1 (20-03)
Hoofdstuk 15 Cellular Signaling; deel A
In deze afbeelding is een overzicht te zien van een lineaire intracellulaire signaleringsroute. Deze is
aangeschakeld door een extracellulair signaalmolecuul.
Onthoud de volgorde die in de pijl te zien is.
Signaal
Signalen komen zowel extracellulair als intracellulair voor. De meeste worden extracellulair
waargenomen maar sommige zijn in staat de membraan te passeren of worden intracellulair
gegenereerd als 2e boodschapper (second messenger). Sommige signalen zijn heel kort aanwezig,
sommige heel lang. Sommige hebben een snel effect, sommige een langzaam effect.
Denk hierbij aan bijvoorbeeld hormonen, gassen, ionen, temperatuur, licht, stress, etc. (Zie eventueel
slide 6.) Het gaat dus om alles wat een cel kan waarnemen.
Hieronder een voorbeeld van componenten bij verschillende stappen in dit proces:
, Signaleringssystemen
Er zijn 4 typen signaleringssystemen:
Contact-dependant
Paracrien
Synaptisch
Endocrien
Contact-dependant signalering
In het plasmamembraan van de signalerende cel zit een molecuul. In het
plasmamembraan van de doelcel zit ook een molecuul. Deze 2 komen in contact en
zo gaat het signaal over.
Dit type signalering komt veel voor bij de immuunrespons.
Gap junctions in hartspiercellen kunnen ook gezien worden als
contact.
(Het kan ook gezien worden als infrastructuur.)
Gap junctions zorgen ervoor dat calcium snel door kan zodat spieren kunnen
contraheren.
Paracriene signalering
Paracriene signalering is een lokaal effect van een uitgescheiden
signaal op omliggende cellen.
Een cel die gestimuleerd wordt geeft een paracrien signaal af en dat
signaal diffundeert naar dichtbij gelegen cellen.
Paracrien is dus dichtbij door diffusie.
Voor voorbeelden; zie slide 16 t/m 18 en dit filmpje.
Onder paracriene signalering vallen bijvoorbeeld groeifactoren,
cytokines, RNA en ATP.
Autocriene signalering: cellen reageren op hun eigen signalen.
Hoorcollege 1 (20-03).............................................................................................................................2
Hoofdstuk 15 Cellular Signaling; deel A..............................................................................................2
Signaleringssystemen.....................................................................................................................3
Receptoren.....................................................................................................................................6
Samenvatting................................................................................................................................12
Hoorcollege 2 (22-03)...........................................................................................................................13
Hoofdstuk 15 Cellular Signaling; deel B............................................................................................13
Receptoren...................................................................................................................................13
Signaal Transductie Systemen......................................................................................................15
Hoorcollege 3 (24-03)...........................................................................................................................21
Hoofdstuk 15 Cellular Signaling; deel C............................................................................................21
Fosfolipase C-route.......................................................................................................................21
Calcium-signaal.............................................................................................................................22
Tyrosine-kinase receptoren..........................................................................................................25
JAK/STAT signalering in het immuunsysteem...............................................................................27
Samenvatting (handig)..................................................................................................................28
,Hoorcollege 1 (20-03)
Hoofdstuk 15 Cellular Signaling; deel A
In deze afbeelding is een overzicht te zien van een lineaire intracellulaire signaleringsroute. Deze is
aangeschakeld door een extracellulair signaalmolecuul.
Onthoud de volgorde die in de pijl te zien is.
Signaal
Signalen komen zowel extracellulair als intracellulair voor. De meeste worden extracellulair
waargenomen maar sommige zijn in staat de membraan te passeren of worden intracellulair
gegenereerd als 2e boodschapper (second messenger). Sommige signalen zijn heel kort aanwezig,
sommige heel lang. Sommige hebben een snel effect, sommige een langzaam effect.
Denk hierbij aan bijvoorbeeld hormonen, gassen, ionen, temperatuur, licht, stress, etc. (Zie eventueel
slide 6.) Het gaat dus om alles wat een cel kan waarnemen.
Hieronder een voorbeeld van componenten bij verschillende stappen in dit proces:
, Signaleringssystemen
Er zijn 4 typen signaleringssystemen:
Contact-dependant
Paracrien
Synaptisch
Endocrien
Contact-dependant signalering
In het plasmamembraan van de signalerende cel zit een molecuul. In het
plasmamembraan van de doelcel zit ook een molecuul. Deze 2 komen in contact en
zo gaat het signaal over.
Dit type signalering komt veel voor bij de immuunrespons.
Gap junctions in hartspiercellen kunnen ook gezien worden als
contact.
(Het kan ook gezien worden als infrastructuur.)
Gap junctions zorgen ervoor dat calcium snel door kan zodat spieren kunnen
contraheren.
Paracriene signalering
Paracriene signalering is een lokaal effect van een uitgescheiden
signaal op omliggende cellen.
Een cel die gestimuleerd wordt geeft een paracrien signaal af en dat
signaal diffundeert naar dichtbij gelegen cellen.
Paracrien is dus dichtbij door diffusie.
Voor voorbeelden; zie slide 16 t/m 18 en dit filmpje.
Onder paracriene signalering vallen bijvoorbeeld groeifactoren,
cytokines, RNA en ATP.
Autocriene signalering: cellen reageren op hun eigen signalen.
