Speltheorie - Hoofdstuk 1
Speltheorie = interactie bestuderen tussen verschillende bedrijven (beslissingen hangen af van
anderen)
- Hoe hoog moet de verkoopprijs?
- Reclame maken voor product of niet?
- Investeren en productiecapaciteit verhogen of niet?
Oplossing bij speltheorie = opbrengstenmatrix / payoff matrix
speler 2
Keuze A Keuze B
speler 1 Keuze A 6;6 9;5
Keuze B 5;9 8;8
In de matrix is een dominante strategie te zien. Ongeacht de keuze van de andere partij zal
speler 1 voor keuze A kiezen, omdat dat voor hem meer voordeel heeft. (Dit geldt ook voor
speler 2)
Dominante strategie = keuze die de hoogste opbrengst oplevert, ongeacht de keuze van een
ander.
speler 2
Keuze A Keuze B
speler 1 Keuze A 6;6 9;5
Keuze B 5;9 8;8
In de matrix is het evenwicht (6 ; 6). Dit is namelijk gemarkeerd in de matrix als de beste
keuze.
Evenwicht = vakje in de matrix waar beide bedragen zijn onderstreept geen van beide
spelers kan er op vooruitgaan door een andere keuze te kiezen als de ander dat ook niet doet.
Hoe noteren op de toets? (aan de hand van de bovenstaande matrix)
Als speler 2 kies voor keuze A, kiest speler 1 ook voor keuze A. 6 is namelijk meer dan 5. Als
speler 2 kiest voor keuze B, kiest speler 1 voor keuze A. 9 is namelijk meer dan 8.
Ongeacht de keuze van speler 2, zal speler 1 altijd kiezen voor keuze A. Dit noemen we ook
wel de dominante strategie.
Als speler 1 kiest voor keuze A, kiest speler 2 ook voor keuze A. 6 is namelijk meer dan 5. Als
speler 1 kiest voor keuze B, kiest speler 2 voor keuze A. 9 is namelijk meer dan 8.
Ongeacht de keuze van speler 1, zal speler 2 altijd kiezen voor keuze A. Dit noemen we ook
wel de dominante strategie.
, Hoofdstuk 2
Prisoner’s dilemma / gevangenendilemma = Het gevangenendilemma is een
evenwichtsuitkomst met een niet optimale uitkomst.
Nash-evenwicht = combinatie waarbij geen enkele speler zijn situatie kan veranderen door een
andere strategie te kiezen als de andere speler dat ook niet doet.
Collectieve goederen = goederen die niet te splitsen zijn in individueel-te-leveren-eenheden en
waarvan niemand kan worden uitgesloten van gebruik.
Meeliftgedrag = niet meebetalen (voor het collectieve goed), maar wel van de opbrengsten
genieten.
Als iedereen zijn eigen belang najaagt, worden collectieve goederen niet geproduceerd. (uit
kunnen leggen wat collectieven goederen te maken hebben met het gevangenendilemma)
Oplossing om wel tot een betere uitkomst te komen
- Coöperatief spel = samenwerken / overleggen
Nadeel: niet altijd betrouwbaar en er zijn geen regels
- (Collectieve) dwang = bindende afspraak, contract, belasting (meestal door de
overheid)
- Geloofwaardige zelfbinding = jezelf vrijwillig binden aan het maken van een bepaalde
keuze met bijvoorbeeld extra kosten als je je er niet aan houdt.
- Collectieve opbrengsten als doel = geen eigen belang, maar denken aan iedereen
- Sociale normen = familie en vrienden naaien elkaar niet
Alle oplossingen zijn gevaarlijk, omdat iedereen toch stiekem zijn eigen belang voorop kan
stellen, behalve bij de (collectieve) dwang. Dat is dus de beste keuze.
Hoofdstuk 3
man
theater voetbal
vrouw theater 2;1 0;0
voetbal 0;0 1;2
Dit is een constant waardespel = bij een andere keuze is de winst van de ene (vrouw) het
verlies van de ander (man).
Speltheorie = interactie bestuderen tussen verschillende bedrijven (beslissingen hangen af van
anderen)
- Hoe hoog moet de verkoopprijs?
- Reclame maken voor product of niet?
- Investeren en productiecapaciteit verhogen of niet?
Oplossing bij speltheorie = opbrengstenmatrix / payoff matrix
speler 2
Keuze A Keuze B
speler 1 Keuze A 6;6 9;5
Keuze B 5;9 8;8
In de matrix is een dominante strategie te zien. Ongeacht de keuze van de andere partij zal
speler 1 voor keuze A kiezen, omdat dat voor hem meer voordeel heeft. (Dit geldt ook voor
speler 2)
Dominante strategie = keuze die de hoogste opbrengst oplevert, ongeacht de keuze van een
ander.
speler 2
Keuze A Keuze B
speler 1 Keuze A 6;6 9;5
Keuze B 5;9 8;8
In de matrix is het evenwicht (6 ; 6). Dit is namelijk gemarkeerd in de matrix als de beste
keuze.
Evenwicht = vakje in de matrix waar beide bedragen zijn onderstreept geen van beide
spelers kan er op vooruitgaan door een andere keuze te kiezen als de ander dat ook niet doet.
Hoe noteren op de toets? (aan de hand van de bovenstaande matrix)
Als speler 2 kies voor keuze A, kiest speler 1 ook voor keuze A. 6 is namelijk meer dan 5. Als
speler 2 kiest voor keuze B, kiest speler 1 voor keuze A. 9 is namelijk meer dan 8.
Ongeacht de keuze van speler 2, zal speler 1 altijd kiezen voor keuze A. Dit noemen we ook
wel de dominante strategie.
Als speler 1 kiest voor keuze A, kiest speler 2 ook voor keuze A. 6 is namelijk meer dan 5. Als
speler 1 kiest voor keuze B, kiest speler 2 voor keuze A. 9 is namelijk meer dan 8.
Ongeacht de keuze van speler 1, zal speler 2 altijd kiezen voor keuze A. Dit noemen we ook
wel de dominante strategie.
, Hoofdstuk 2
Prisoner’s dilemma / gevangenendilemma = Het gevangenendilemma is een
evenwichtsuitkomst met een niet optimale uitkomst.
Nash-evenwicht = combinatie waarbij geen enkele speler zijn situatie kan veranderen door een
andere strategie te kiezen als de andere speler dat ook niet doet.
Collectieve goederen = goederen die niet te splitsen zijn in individueel-te-leveren-eenheden en
waarvan niemand kan worden uitgesloten van gebruik.
Meeliftgedrag = niet meebetalen (voor het collectieve goed), maar wel van de opbrengsten
genieten.
Als iedereen zijn eigen belang najaagt, worden collectieve goederen niet geproduceerd. (uit
kunnen leggen wat collectieven goederen te maken hebben met het gevangenendilemma)
Oplossing om wel tot een betere uitkomst te komen
- Coöperatief spel = samenwerken / overleggen
Nadeel: niet altijd betrouwbaar en er zijn geen regels
- (Collectieve) dwang = bindende afspraak, contract, belasting (meestal door de
overheid)
- Geloofwaardige zelfbinding = jezelf vrijwillig binden aan het maken van een bepaalde
keuze met bijvoorbeeld extra kosten als je je er niet aan houdt.
- Collectieve opbrengsten als doel = geen eigen belang, maar denken aan iedereen
- Sociale normen = familie en vrienden naaien elkaar niet
Alle oplossingen zijn gevaarlijk, omdat iedereen toch stiekem zijn eigen belang voorop kan
stellen, behalve bij de (collectieve) dwang. Dat is dus de beste keuze.
Hoofdstuk 3
man
theater voetbal
vrouw theater 2;1 0;0
voetbal 0;0 1;2
Dit is een constant waardespel = bij een andere keuze is de winst van de ene (vrouw) het
verlies van de ander (man).
