Achtergronden: Hoofdstuk 1 De aard van het recht
Soorten regels:
regels die doodslag en mishandeling verbieden
regels die eigendom beschermen
regels die overeenkomsten mogelijk maken
regels die het toelaatbaar maken dat leden in samenleving overtreders straffen (sancties)
Morele normen zijn gebaseerd op opvattingen over goed en kwaad en worden begrepen in termen
van verplichtingen.
Problemen eenvoudig systeem van morele verplichtingen in complexe samenleving:
onzekerheid: twijfel over welke regels gelden
o oplossing: gezaghebbende vaststelling van de normen die gelden (herkenningsregel)
veranderende omstandigheden: ingesleten gewoontes te weinig flexibel
o oplossing: aanvaarde procedures om regels aan te passen
problemen handhaving: sociale controle ontoereikend; angst en gebrek aan wederzijds
vertrouwen
o oplossing: gezaghebbende instantie die bevoegd is om een onherroepelijk oordeel te
vellen én overdragen vaststelling en oplegging van sancties aan hogere instantie
gemeenschapstaken
o oplossing: hiërarchie van regelgevende en uitvoerende organen voor uitvoering en
financiering activiteiten
Secundaire regels als oplossing:
De herkenningsregel: een regel die de algemene kenmerken specificeert waaraan je een geldige rechtsregel
kunt herkennen
o macht gehoorzaamheid afdwingen
o gezag aanvaarden bevoegdheid regels vast te stellen én verplicht gehoorzamen
Kernmerken bestaande recht:
recht een geheel van regels dat door daartoe bevoegde instanties – het
gezag – is vastgesteld of erkend
het recht duldt geen tegenspraak gehoorzaamheid eisen en afdwingen
recht maakt aanspraak op gezag
het recht moet om te bestaan ook gezag hebben
o een regel is een geldige rechtsregel als hij uitgevaardigd is door het erkende gezag
o regelgevende instantie met gezag lost het onzekerheid probleem op
Veranderingsregels
o Staatsrecht: welke personen en instanties hebben bevoegdheid en wat houdt die bevoegdheid
precies in; regels veranderen
o Privaatrecht: bevoegd tot het scheppen van juridische bindende en dus afdwingbare regelingen
inzake hun vermogen of onderlinge relaties.
o Bestuursrecht: bevoegdheid om in concrete gevallen bindende besluiten te nemen (beschikkingen)
Soorten regels:
regels die doodslag en mishandeling verbieden
regels die eigendom beschermen
regels die overeenkomsten mogelijk maken
regels die het toelaatbaar maken dat leden in samenleving overtreders straffen (sancties)
Morele normen zijn gebaseerd op opvattingen over goed en kwaad en worden begrepen in termen
van verplichtingen.
Problemen eenvoudig systeem van morele verplichtingen in complexe samenleving:
onzekerheid: twijfel over welke regels gelden
o oplossing: gezaghebbende vaststelling van de normen die gelden (herkenningsregel)
veranderende omstandigheden: ingesleten gewoontes te weinig flexibel
o oplossing: aanvaarde procedures om regels aan te passen
problemen handhaving: sociale controle ontoereikend; angst en gebrek aan wederzijds
vertrouwen
o oplossing: gezaghebbende instantie die bevoegd is om een onherroepelijk oordeel te
vellen én overdragen vaststelling en oplegging van sancties aan hogere instantie
gemeenschapstaken
o oplossing: hiërarchie van regelgevende en uitvoerende organen voor uitvoering en
financiering activiteiten
Secundaire regels als oplossing:
De herkenningsregel: een regel die de algemene kenmerken specificeert waaraan je een geldige rechtsregel
kunt herkennen
o macht gehoorzaamheid afdwingen
o gezag aanvaarden bevoegdheid regels vast te stellen én verplicht gehoorzamen
Kernmerken bestaande recht:
recht een geheel van regels dat door daartoe bevoegde instanties – het
gezag – is vastgesteld of erkend
het recht duldt geen tegenspraak gehoorzaamheid eisen en afdwingen
recht maakt aanspraak op gezag
het recht moet om te bestaan ook gezag hebben
o een regel is een geldige rechtsregel als hij uitgevaardigd is door het erkende gezag
o regelgevende instantie met gezag lost het onzekerheid probleem op
Veranderingsregels
o Staatsrecht: welke personen en instanties hebben bevoegdheid en wat houdt die bevoegdheid
precies in; regels veranderen
o Privaatrecht: bevoegd tot het scheppen van juridische bindende en dus afdwingbare regelingen
inzake hun vermogen of onderlinge relaties.
o Bestuursrecht: bevoegdheid om in concrete gevallen bindende besluiten te nemen (beschikkingen)
