Uitspraken Hof van justitie
1. Van gend en loos → p. 25 reader
Rechtstreekse werking van een bepaling uit EU-recht wanneer voldoende nauwkeurig en
onvoorwaardelijk geformuleerd.
- Voldoende nauwkeurig: verplichting in ondubbelzinnige bewoordingen is geformuleerd
- Onvoorwaardelijk (Gassmayr arrest para. 45): haar uitvoering of werking niet afhangt
van een handeling van de instellingen van de Unie of van de lidstaten.
2. Costa/Enel → p. 34 reader
Voorrang: Eu-recht gaat boven nationaal recht om de uniforme toepassing te
waarborgen.
3. Wightman → p. 45 (r.o. 45 en 51/56)
Vrijwillig lidmaatschap EU (r.o. 63); uitdrukking van nationale soevereiniteit/
Rechtstreekse werking en voorrang van EU-recht zijn geen uitdrukking van een Europese
soevereiniteit, maar instrumenten voor een goede werking van de EU.
Art. 50 VEU is bedoeld om de soevereiniteit te waarborgen; r.o. 56
4. Tabaksreclame → p. 66 (r.o. 83/89)
Uit art. 114 VWEU alleen lijkt voort te vloeien dat de EU altijd mag harmoniseren, zolang
het over de instelling en de werking van de interne markt gaat. Echter, in het
Tabaksreclamearrest heeft het HvJ bepaalt dat er aanvullende voorwaarden zijn om art.
114 VWEU als grondslag voor harmonisatie te gebruiken.
Voorwaarde maatregel op grond van artikel 114 VwEU
83: voorwaarde instellingen en werken interne markt verbeteren
84: maatregel moet dit bovenstaande tot doel hebben
85: maatregel moet de doelstellingen wetgever nastreven
86: maatregel mag worden gebruikt om toekomstige belemmeringen te vermijden
88: maatregel mag volksgezondheid als doorslaggevende factor gebruiken
109: er is een merkbare concurrentie vereist
5. Van Colson en Kamann → p. 81-83 (r.o. 6 en 27)
Geen onvoorwaardelijke en voldoende duidelijke verplichting (r.o. 27), dus geen
rechtstreekse werking.
6. Faccini Dori → p. 88 en 89 (r.o. 17 en 24)
Horizontale relatie, dus geen rechtstreekse werking.
Rechtstreekse werking van een richtlijn gaat bijna nooit op (er is altijd nog wel een
implementatie handeling nodig), maar de richtlijn kan wel voor de rechter worden
geroepen wanneer er wordt voldaan aan de volgende voorwaarde:
- verticale relatie (faccini dori)
- omzettingstermijn verstreken
- voldoende nauwkeurig en onvoorwaardelijk (Van Colson)
1. Van gend en loos → p. 25 reader
Rechtstreekse werking van een bepaling uit EU-recht wanneer voldoende nauwkeurig en
onvoorwaardelijk geformuleerd.
- Voldoende nauwkeurig: verplichting in ondubbelzinnige bewoordingen is geformuleerd
- Onvoorwaardelijk (Gassmayr arrest para. 45): haar uitvoering of werking niet afhangt
van een handeling van de instellingen van de Unie of van de lidstaten.
2. Costa/Enel → p. 34 reader
Voorrang: Eu-recht gaat boven nationaal recht om de uniforme toepassing te
waarborgen.
3. Wightman → p. 45 (r.o. 45 en 51/56)
Vrijwillig lidmaatschap EU (r.o. 63); uitdrukking van nationale soevereiniteit/
Rechtstreekse werking en voorrang van EU-recht zijn geen uitdrukking van een Europese
soevereiniteit, maar instrumenten voor een goede werking van de EU.
Art. 50 VEU is bedoeld om de soevereiniteit te waarborgen; r.o. 56
4. Tabaksreclame → p. 66 (r.o. 83/89)
Uit art. 114 VWEU alleen lijkt voort te vloeien dat de EU altijd mag harmoniseren, zolang
het over de instelling en de werking van de interne markt gaat. Echter, in het
Tabaksreclamearrest heeft het HvJ bepaalt dat er aanvullende voorwaarden zijn om art.
114 VWEU als grondslag voor harmonisatie te gebruiken.
Voorwaarde maatregel op grond van artikel 114 VwEU
83: voorwaarde instellingen en werken interne markt verbeteren
84: maatregel moet dit bovenstaande tot doel hebben
85: maatregel moet de doelstellingen wetgever nastreven
86: maatregel mag worden gebruikt om toekomstige belemmeringen te vermijden
88: maatregel mag volksgezondheid als doorslaggevende factor gebruiken
109: er is een merkbare concurrentie vereist
5. Van Colson en Kamann → p. 81-83 (r.o. 6 en 27)
Geen onvoorwaardelijke en voldoende duidelijke verplichting (r.o. 27), dus geen
rechtstreekse werking.
6. Faccini Dori → p. 88 en 89 (r.o. 17 en 24)
Horizontale relatie, dus geen rechtstreekse werking.
Rechtstreekse werking van een richtlijn gaat bijna nooit op (er is altijd nog wel een
implementatie handeling nodig), maar de richtlijn kan wel voor de rechter worden
geroepen wanneer er wordt voldaan aan de volgende voorwaarde:
- verticale relatie (faccini dori)
- omzettingstermijn verstreken
- voldoende nauwkeurig en onvoorwaardelijk (Van Colson)
