Samenvatting Inleiding Europees recht Week 1-7

W1: Taken en bevoegdheden Europese Instellingen
In artikel 13 VEU staan alle instellingen van de EU omschreven.

Het Europees Parlement heeft
- Wetgevende taken (samen met de Raad). Art. 14 lid 1 VEU en art. 294 VWEU.
- Begrotingstaken (samen met de Raad). Art. 14 lid 1 VEU en art. 314 VWEU.
- Controlerende taken (art. 14 lid 1 VEU), waaronder
- het instellen van een tijdelijke enquêtecommissie (art. 226 VWEU);
- het stellen van vragen aan de Commissie, waarop de Commissie verplicht moet antwoorden

(art. 230 alinea 2 VWEU);
- het stellen van vragen aan de Raad en de Europese Raad. Deze zijn niet verplicht om
antwoord te geven (art. 230 alinea 3 VWEU);
- een motie van afkeuring aannemen, waardoor alle leden van de Commissie gedwongen
kunnen worden om ontslag te nemen (art. 234 VWEU).

De Europese Raad heeft
- Uitvoerende taken. Art. 15 VEU.
- bepaalt de algemene politieke beleidslijnen en prioriteiten (art. 15 lid 1 VEU);
- de Europese Raad spreekt zich bij consensus uit (art. 15 lid 4 VEU), tenzij in de Verdragen
anders is bepaald (art. 235 en 236 VWEU).

De Raad van Ministers (‘de Raad’) heeft
- Wetgevende taken (samen met het Parlement). Art. 16 lid 1 VEU en art. 294 VWEU.
- de Raad beslist middels een gekwalificeerde meerderheid (art. 16 lid 3 VEU), tenzij in de
Verdragen anders is bepaald (art. 238 VWEU).
- Begrotingstaken (samen met het Parlement). Art. 16 lid 1 VEU en art. 314 VWEU.
- Uitvoerende taken (met nationale regeringen). Art. 16 lid 7 VEU.

De Europese Commissie heeft
- Uitvoerende taken. Art. 17 VEU en 244 e.v. VWEU.
- bevordert het algemeen belang van de Unie en neemt daartoe passende initiatieven (art. 17

lid 1 VEU)
- toezicht op de uitvoering en naleving van het EU-recht door de lidstaten (art. 258 VWEU)
- Begrotingstaken.
- Exclusieve recht van initiatief. Art. 17 lid 2 VEU.

Het Hof van Justitie heeft
- Rechtsprekende taak. Art 19 VEU en art. 251 e.v. VWEU.



W2: Reikwijdte Uniebevoegdheden
Is er een EU-bevoegdheid?

- Art. 5(1) en (2) VEU regelt de afbakening van bevoegdheden van de Unie (attributiebeginsel). De
Unie handelt enkel binnen de grenzen van de bevoegdheden die haar door de lidstaten in de
Verdragen expliciet zijn toegedeeld.
- De vaststelling van de EU-bevoegdheid gebeurd door middel van de rechtsgrondslagvereiste. Er

, moet een geldige rechtsgrondslag zijn in een specifieke bepaling van de Verdragen.
[- De rechtsgrondslag bepaalt het onderwerp en soort bevoegdheid, de besluitvormingsprocedure en
het instrumentarium. Zie voor instrumenten vraag 4 Week 2]

In casu

1. Doel voorgestelde maatregel
2. Art. 2-6 VWEU
3. Welke rechtsgrondslag hoort bij de maatregel


VB
1. Doel: EU wil interne markt verbeteren
2. Art 2-6 VWEU: interne markt is gedeelde bevoegdheid. EU mag dus regelgevend optreden als de
bevoegdheid in een verdrag is opgenomen.
3. Rechtsgrondslag: Art. 26 lid 1 VWEU bepaalt dat de Unie de maatregelen vaststelt die ertoe
bestemd zijn om de interne markt tot stand te brengen en de werking ervan te verzekeren. Op grond
van art. 114 VWEU mag de Unie harmonisatiemaatregelen aannemen, wanneer dat nodig is om de
interne markt tot stand te brengen of de werking ervan te verzekeren. Uit art. 114 VWEU alleen lijkt
voort te vloeien dat de EU altijd mag harmoniseren, zolang het over de instelling en de werking van
de interne markt gaat. Echter, in het Tabaksreclamearrest heeft het HvJ bepaalt dat er aanvullende
voorwaarden zijn om art. 114 VWEU als grondslag voor harmonisatie te gebruiken.

Tabaksreclamearrest
83.  Maatregelen moeten voorwaarden voor de instelling en werking verbeteren.
84.  Maatregelen moeten “metterdaad ten doel hebbe, de voorwaarden voor de instelling en de
werking van de interne markt te verbeteren”.
85.  Maatregel moet aangevoerde doelstellingen daadwerkelijk nastreven.
86.  Maatregelen mogen toekomstige belemmeringen van handelsverkeer vermijden.
Belemmeringen moeten voldoende waarschijnlijk zijn, maatregel moet ertoe strekken die
belemmeringen voorkomen.
88.  Bescherming van volksgezondheid mag doorslaggevend zijn. Irrelevantie van andere doelen.

Tabaksrichtlijn mocht niet, omdat het niet strekte tot het tegengaan van belemmeringen, maar extra
wetgeving in lidstaten mogelijk maakte.

[Art. 165 VWEU: ondersteunende bevoegdheid, en geen harmonisatie (164(4)). Beide argumenten
zijn aanvaardbaar.]

Indien aan alle voorwaarden is voldaan, is de EU bevoegd om te handelen.


- Overig:
Exclusieve bevoegdheden (art. 3 VWEU), gedeelde bevoegdheden (art. 4 VWEU) en ondersteunende
bevoegdheden (art. 6 VWEU).
[Indien het onderwerp in een van deze artikelen genoemd wordt, is de EU bevoegd om te handelen
binnen de grenzen die in het artikel worden aangegeven.]



Mag de EU-bevoegdheid in het concrete geval worden uitgeoefend?