Samenvatting Jurisprudentie Inleiding Privaatrecht I - Verbintenissenrecht

Uitspraken
Week 1 Bronnen van verbintenissen

Goudse Bouwmeester

Aannemer betaalt aan stadsbouwmeester in ruil voor vergunningen. Bouwmeester stort het bedrag
in gemeentekas om gemeentebestuur – dat overweegt hem te ontslaan – gunstig te stemmen. Na
oneervol ontslag vordert bouwmeester het bedrag terug met een beroep op grond van
onverschuldigde betaling (nu art. 6:203 BW).

 Een natuurlijke verbintenis is een verbintenis die niet in rechte afdwingbaar is, maar die – nadat zij
vrijwillig is nagekomen – niet als onverschuldigde betaling kan worden teruggevorderd.


Quint/Te Poel

Hubertus te Poel sluit overeenkomst met Quint waarin stond dat Quint twee winkelhuizen op een
terrein zou bouwen en Hubertus hem hiervoor zou betalen. Terrein is niet van hem maar van zijn
broer. Quint wist dit niet en heeft dit ook niet gecontroleerd. Na oplevering wordt er niet betaald.
Quint spreekt broer op grond van ongerechtvaardigde verrijking of op grond van de redelijkheid en
billijkheid aan voor betaling.

 Na dit arrest is het artikel over de bronnen van verbintenissen aangepast. Er staat niet meer dat
een verbintenis uit de wet moet ontstaan, maar dat de verbintenis hieruit moet voortvloeien. Indien
de wet geen regeling voor het geval kent moet er een oplossing worden gezocht die past in het
stelsel van de wet en die aansluit bij wel in de wet geregelde gevallen.



Week 2 Totstandkoming rechtshandeling en overeenkomst

Eelman/Hin

Eelman verkoopt woning aan Hin, maar wil van overeenkomst af. Hij beroept zich op art. 3:34 BW, de
geestelijke stoornis, omdat hij lijdt aan schizofrenie. Hin beroept zich daarentegen op
gerechtvaardigd vertrouwen, art. 3:35 BW.

De Hoge Raad overwoog dat er in casu een aantal omstandigheden zijn die moeten worden
beoordeeld: prijs woning, geestelijke stoornis ten tijde van overeenkomst en of Hin hiervan had
kunnen weten. In casu kon Hin niet weten dat Eelman feitelijk onbekwaam was, de
koopovereenkomst is derhalve geldig.

 Rechtshandelingen van handelingsonbekwamen zijn altijd vernietigbaar. Bij rechtshandelingen
van feitelijk onbekwamen moet er worden gekeken of de wederpartij gerechtvaardigd heeft
vertrouwt op de bekwaamheid van de feitelijk onbekwame. Indien dit het geval is, is de
overeenkomst geldig.


Saladin/HBU

Saladin koopt op aanraden en door bemiddeling van HBU, de Hollandsche Bank Unie, aandelen. In de
bemiddelingsovereenkomst tussen Saladin en HBU, heeft HBU een beding opgenomen waarin staat

, dat HBU voor de transactie geen enkele aansprakelijk aanvaardt. Savard garandeert Saladin dat hij na
een jaar winst zal maken. Aandelen worden echter niet teruggekocht. Saladin eiste daarom, primair
op wanprestatie en subsidiair op onrechtmatige daad, zijn geld terug van HBU.

De Hoge Raad stelde dat de vraag, of er een succesvol beroep op een exoneratiebeding gedaan kan
worden, moet worden beoordeeld aan de hand van vijf omstandigheden, die niet limitatief zijn. De
Hoge Raad oordeelt aan de hand van deze vijf omstandigheden dat HBU een geslaagd beroep op het
exoneratiebeding kan doen.

 De redelijkheid en billijkheid kunnen een beperkende werking hebben.


Haviltex

Ermes en Langerwef verkochten een machine voor het snijden van piepschuim aan Haviltex B.V. In de
koopovereenkomst werd een beding opgenomen dat Haviltex de machine tot het einde van het jaar
terug mocht geven. In het midden van het jaar wilde Haviltex de machine teruggeven, zodat hij zijn
geld terugkreeg. De verkopers accepteerde dit echter niet omdat Haviltex geen goede reden aangaf
over waarom hij de machine terug wilde geven. In het beding stond niet dat voor de teruggave een
goede reden vereist was.

De Hoge Raad stelde dat bij de totstandkoming van een overeenkomst, niet de letterlijke tekst, maar
de bedoeling van de partijen centraal staat. Het gaat om de betekenis die de partijen in de gegeven
omstandigheden redelijkerwijs over en weer aan het beding mochten toekennen. Verder zijn de
maatschappelijke positie, de rechtskennis en de gewoontes van de partijen belangrijk.

 Bij de totstandkoming van een overeenkomst staat niet de zuiver taalkundige uitleg, maar de
bedoeling van de partijen centraal, dit wordt ook wel de Haviltex-formule genoemd.


Hofland/Hennis

Hofland bood in een advertentie een huis voor een bepaalde prijs te koop aan. Hennis zag deze
advertentie staan en aanvaarde het aanbod. Toen Hofland zag wie het aanbod had aanvaard, kwam
hij op zijn aanbod terug. Hofland stelde dat er door de aanvaarding van Hennis geen
koopovereenkomst tot stand is gekomen. Hennis stelt dat er door zijn aanvaarding wel degelijk een
koopovereenkomst tot stand is gekomen.

De Hoge Raad overwoog dat een advertentie waarin een individueel bepaalde zaak voor een
bepaalde prijs te koop wordt aangeboden, moet worden gezien als een uitnodiging om in
onderhandeling te treden, ook wel een uitnodiging tot het doen van een aanbod genoemd. Door de
aanvaarding van Hennis is er geen koopovereenkomst tot stand gekomen.

 Advertenties waarin een individueel bepaalde zaak voor een bepaalde prijs te koop wordt
aangeboden is een uitnodiging tot het doen van een aanbod. Advertenties waarin soortzaken
worden aangeboden, zoals een kilo tomaten of een pak melk, gelden wel als aanbod in de zin van
6:217 BW.


Westhoff/Spronsen

Westhoff, een internationaal vrachtwagenchauffeur, neemt naar aanleiding van een incident ontslag
en laat twee dagen niets van zich horen. Op de derde dag komt Westhoff op zijn beslissing terug en