Van implementeren naar leren.
Implementatie van nieuwe kennis of nieuwe technieken gaat niet automatisch wanneer er nieuwe
kennis of werkmethoden beschikbaar zijn. Dat verdient aandacht.
Kenmerken van de innovatie
Iedere innovatie verschilt in complexiteit, de mate van overeenstemming met de huidige gang van
zaken en oplossingsrichting voor ervaren problemen.
Elke innovatie bevat een andere aanpak. Het is belangrijk om de innovatie zo ver mogelijk aan te
passen aan bestaande lokale omstandigheden.
Kenmerken van de doelgroep van professionals
Verpleegkundige zijn vooral gediend met aandacht voor het nut en de noodzaak van de innovatie.
Van belang is dat de innovatie een probleem oplost dat hen in de praktijk daadwerkelijk hindert, of
zou moeten hinderen gezien de negatieve invloed op de kwaliteit van zorg.
De eigen effectiviteit speelt een rol bij de overtuiging van een innovatie: een positieve verwachting
over de eigen capaciteiten om de innovatie te gebruiken.
Kenmerken van de sociale context
Wanneer invloedrijke professionals met de innovatie instemmen is de kans groter dat deze ook
werkelijk geïmplementeerd wordt. Verpleegkundige moeten ook hun verantwoordelijkheid namen in
het verbeteren van de patiëntveiligheid en de kwaliteit van zorg, ook al zijn bijv. artsen het niet eens
met de argumenten van de verpleegkundigen. De leidinggevende speelt daarbij een belangrijke
stimulerende rol. Deze kan functioneren als rolmodel, moet successen vieren, soms controleren,
bemoedigen en de nog bestaande belemmeringen opsporen en zo mogelijk verhelpen.
Kenmerken van de patiënt
Bij evidence based richtlijnen worden de voorkeuren van de patiënten meegenomen, maar
vernieuwing zij niet altijd goed afgestemd op de behoefte en kenmerken van de individuele patiënt,
zoals kennis, gedrag, normen, waarden en therapietrouw. De huidige patiënt is ook steeds mondiger
en beter geïnformeerd. Dat betekent dus dat hij steeds vaker kritisch zal beschouwen of de richtlijn
voor hem persoonlijk voordelen oplevert, of de hulpverlener de hygiëneregels wel in acht neemt en
of hij wel technologie wil aanschaffen tegen een bepaalde prijs. De patiënt wordt nog weinig ingezet
als actieve deelnemer van het implementatieproces.
Kenmerken van de organisatie.
Stimulerend voor een innovatief klimaat zijn bijvoorbeeld een hoge mate van professionalisering van
de medewerkers, beslissingen laag in de organisatie, goede communicatie, grote betrokkenheid van
de medewerkers en een instelling die zich opstelt als ‘lerende organisatie’. Kennis delen (ook over
mislukkingen) bevordert innovatie. Belangrijk is wel dat de organisatie aandacht besteedt aan het
bestendigen van de resultaten. En daar ontbreekt het soms aan.
Implementatie van nieuwe kennis of nieuwe technieken gaat niet automatisch wanneer er nieuwe
kennis of werkmethoden beschikbaar zijn. Dat verdient aandacht.
Kenmerken van de innovatie
Iedere innovatie verschilt in complexiteit, de mate van overeenstemming met de huidige gang van
zaken en oplossingsrichting voor ervaren problemen.
Elke innovatie bevat een andere aanpak. Het is belangrijk om de innovatie zo ver mogelijk aan te
passen aan bestaande lokale omstandigheden.
Kenmerken van de doelgroep van professionals
Verpleegkundige zijn vooral gediend met aandacht voor het nut en de noodzaak van de innovatie.
Van belang is dat de innovatie een probleem oplost dat hen in de praktijk daadwerkelijk hindert, of
zou moeten hinderen gezien de negatieve invloed op de kwaliteit van zorg.
De eigen effectiviteit speelt een rol bij de overtuiging van een innovatie: een positieve verwachting
over de eigen capaciteiten om de innovatie te gebruiken.
Kenmerken van de sociale context
Wanneer invloedrijke professionals met de innovatie instemmen is de kans groter dat deze ook
werkelijk geïmplementeerd wordt. Verpleegkundige moeten ook hun verantwoordelijkheid namen in
het verbeteren van de patiëntveiligheid en de kwaliteit van zorg, ook al zijn bijv. artsen het niet eens
met de argumenten van de verpleegkundigen. De leidinggevende speelt daarbij een belangrijke
stimulerende rol. Deze kan functioneren als rolmodel, moet successen vieren, soms controleren,
bemoedigen en de nog bestaande belemmeringen opsporen en zo mogelijk verhelpen.
Kenmerken van de patiënt
Bij evidence based richtlijnen worden de voorkeuren van de patiënten meegenomen, maar
vernieuwing zij niet altijd goed afgestemd op de behoefte en kenmerken van de individuele patiënt,
zoals kennis, gedrag, normen, waarden en therapietrouw. De huidige patiënt is ook steeds mondiger
en beter geïnformeerd. Dat betekent dus dat hij steeds vaker kritisch zal beschouwen of de richtlijn
voor hem persoonlijk voordelen oplevert, of de hulpverlener de hygiëneregels wel in acht neemt en
of hij wel technologie wil aanschaffen tegen een bepaalde prijs. De patiënt wordt nog weinig ingezet
als actieve deelnemer van het implementatieproces.
Kenmerken van de organisatie.
Stimulerend voor een innovatief klimaat zijn bijvoorbeeld een hoge mate van professionalisering van
de medewerkers, beslissingen laag in de organisatie, goede communicatie, grote betrokkenheid van
de medewerkers en een instelling die zich opstelt als ‘lerende organisatie’. Kennis delen (ook over
mislukkingen) bevordert innovatie. Belangrijk is wel dat de organisatie aandacht besteedt aan het
bestendigen van de resultaten. En daar ontbreekt het soms aan.
