BIJZONDER BESTUURSRECHT
BINNEN HET SOCIALE
DOMEIN
COLLEGE-AANTEKENINGEN EN KENNISCLIPS
Eindcijfer: 9
geen week 4 i.v.m. een studiereis
Onderwerpen: inleiding in de sociale zekerheid, WMO, Wlz, Zvw,
Jeugdwet, Participatiewet, Akw, AOW en Anw
Merle van Roest
Tweedejaarsstudent HBO-rechten
,Week 1 - hoorcollege
In 2023 wordt er 106 miljard uitgegeven aan sociale zekerheid.
De algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn van toepassing.
Sociaal zekerheidsrecht = het geheel van maatregelen dat nodig is om de gevolgen te
compenseren van de risico’s die mensen lopen bij het functioneren in de maatschappij. (+
tegenwoordig: en uitkeringsgerechtigden steun geven bij het vinden van werk).
Het sociale zekerheidsrecht is ook instrumenteel recht (‘gereedschapsrecht’) = voor elk
probleem wordt weer een nieuwe wet of regel gemaakt.
Rechtsgang: bezwaar beroep Centrale Raad van Beroep (CRvB)
Privaatrechtelijke normen:
- werkgever moet eerste twee jaar loon doorbetalen
- iedereen sluit een zorgverzekering af met een private zorgverzekeraar
We hebben géén algemene wet voor de sociale zekerheid!
In 2015 zijn er flinke wijzigingen doorgevoerd, o.a. dat toen de gemeenten verantwoordelijk
zijn gesteld voor de participatiewet en de WMO.
De kostendelersnorm is inmiddels vastgesteld op 27 jaar.
Week 1 – kennisclip
Twee pijlers: collectiviteit (we moeten allen samenwerken/bijdragen aan de sociale
zekerheid) en solidariteit (je moet solidair zijn met elkaar). De sterken leveren een bijdrage
aan de bescherming van de zwakkeren in de samenleving.
Sociale zekerheid is een gezamenlijk streven.
, Wat is het verschil tussen sociale voorzieningen en sociale verzekeringen?
De sociale voorzieningen worden betaald uit belastingopbrengst. De sociale verzekeringen
worden betaald uit premieheffing (over het arbeidsinkomen). De sociale voorzieningen zijn
complementair (aanvullend) aan de sociale verzekeringen.
Zijn de sociale verzekeringen verplichte verzekeringen? Waarom wel of niet?
Ja, bijna allemaal, behalve de Zorgverzekeringswet. Deze moet je zelf afsluiten.
Wie zijn van rechtswege verzekerd bij een volksverzekering?
Van rechtswege verzekerd: ingezetenen en geen ingezetenen maar wel mensen die in
buitenland wonen maar werken in NL en loonbelasting betalen. Art. 13 Anw
Wie vallen onder de kring van verzekerden ten aanzien van de sociale voorzieningen?
Iedere Nederlander en niet-Nederlander die rechtmatig in NL verblijft.
Historische context
Nederland is van verzorgingsstaat (nachtwakersstaat) naar participatiesamenleving gegaan.
- In de verzorgingsstaat had de overheid een zo klein mogelijke rol, de sociale zorg werd
overgelaten aan het volk, de kerk, particulieren enz. Er bestonden wel een aantal
armenhuizen. Met name dus de pijler solidariteit. Nadeel: arbeiders en kinderen werden niet
beschermd. Daarom werd in 1874 het kinderwetje van Van Houten van kracht. Dit was de
eerste wet in Nederland die een einde moest maken aan kinderarbeid (kinderen tot 12 jaar
mochten niet werken).
- In de participatiesamenleving heeft de overheid een grotere rol. Maar het ‘meedoen’ staat
voorop. Kan je niet je eigen boontjes doppen (ook niet in je sociale netwerk), dan pas komt
de overheid in beeld. Eigen verantwoordelijkheid is tegenwoordig belangrijk.
In 1901 kwam de Ongevallenwet, eerste echte sociale zekerheidswet in Nederland.
Snel na de invoering van de WAO stijging van deze uitkering. Werkgevers konden makkelijk
van de werknemers af en werknemers hadden het wel prima. Om de misbruik tegen te gaan,
was er na 1987 een versobering van de WAO en ook werd er een parlementaire enquête
gehouden in 1993. In 2005 WAO pas vervangen door de WIA.
De eerste twee jaar dat je ziek bent, zit je helemaal niet in de Ziektewet. De werkgever
betaalt de eerste twee jaar je loon door.
Wmo, Jeugdwet en Pw worden uitgevoerd door de gemeente.
BINNEN HET SOCIALE
DOMEIN
COLLEGE-AANTEKENINGEN EN KENNISCLIPS
Eindcijfer: 9
geen week 4 i.v.m. een studiereis
Onderwerpen: inleiding in de sociale zekerheid, WMO, Wlz, Zvw,
Jeugdwet, Participatiewet, Akw, AOW en Anw
Merle van Roest
Tweedejaarsstudent HBO-rechten
,Week 1 - hoorcollege
In 2023 wordt er 106 miljard uitgegeven aan sociale zekerheid.
De algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn van toepassing.
Sociaal zekerheidsrecht = het geheel van maatregelen dat nodig is om de gevolgen te
compenseren van de risico’s die mensen lopen bij het functioneren in de maatschappij. (+
tegenwoordig: en uitkeringsgerechtigden steun geven bij het vinden van werk).
Het sociale zekerheidsrecht is ook instrumenteel recht (‘gereedschapsrecht’) = voor elk
probleem wordt weer een nieuwe wet of regel gemaakt.
Rechtsgang: bezwaar beroep Centrale Raad van Beroep (CRvB)
Privaatrechtelijke normen:
- werkgever moet eerste twee jaar loon doorbetalen
- iedereen sluit een zorgverzekering af met een private zorgverzekeraar
We hebben géén algemene wet voor de sociale zekerheid!
In 2015 zijn er flinke wijzigingen doorgevoerd, o.a. dat toen de gemeenten verantwoordelijk
zijn gesteld voor de participatiewet en de WMO.
De kostendelersnorm is inmiddels vastgesteld op 27 jaar.
Week 1 – kennisclip
Twee pijlers: collectiviteit (we moeten allen samenwerken/bijdragen aan de sociale
zekerheid) en solidariteit (je moet solidair zijn met elkaar). De sterken leveren een bijdrage
aan de bescherming van de zwakkeren in de samenleving.
Sociale zekerheid is een gezamenlijk streven.
, Wat is het verschil tussen sociale voorzieningen en sociale verzekeringen?
De sociale voorzieningen worden betaald uit belastingopbrengst. De sociale verzekeringen
worden betaald uit premieheffing (over het arbeidsinkomen). De sociale voorzieningen zijn
complementair (aanvullend) aan de sociale verzekeringen.
Zijn de sociale verzekeringen verplichte verzekeringen? Waarom wel of niet?
Ja, bijna allemaal, behalve de Zorgverzekeringswet. Deze moet je zelf afsluiten.
Wie zijn van rechtswege verzekerd bij een volksverzekering?
Van rechtswege verzekerd: ingezetenen en geen ingezetenen maar wel mensen die in
buitenland wonen maar werken in NL en loonbelasting betalen. Art. 13 Anw
Wie vallen onder de kring van verzekerden ten aanzien van de sociale voorzieningen?
Iedere Nederlander en niet-Nederlander die rechtmatig in NL verblijft.
Historische context
Nederland is van verzorgingsstaat (nachtwakersstaat) naar participatiesamenleving gegaan.
- In de verzorgingsstaat had de overheid een zo klein mogelijke rol, de sociale zorg werd
overgelaten aan het volk, de kerk, particulieren enz. Er bestonden wel een aantal
armenhuizen. Met name dus de pijler solidariteit. Nadeel: arbeiders en kinderen werden niet
beschermd. Daarom werd in 1874 het kinderwetje van Van Houten van kracht. Dit was de
eerste wet in Nederland die een einde moest maken aan kinderarbeid (kinderen tot 12 jaar
mochten niet werken).
- In de participatiesamenleving heeft de overheid een grotere rol. Maar het ‘meedoen’ staat
voorop. Kan je niet je eigen boontjes doppen (ook niet in je sociale netwerk), dan pas komt
de overheid in beeld. Eigen verantwoordelijkheid is tegenwoordig belangrijk.
In 1901 kwam de Ongevallenwet, eerste echte sociale zekerheidswet in Nederland.
Snel na de invoering van de WAO stijging van deze uitkering. Werkgevers konden makkelijk
van de werknemers af en werknemers hadden het wel prima. Om de misbruik tegen te gaan,
was er na 1987 een versobering van de WAO en ook werd er een parlementaire enquête
gehouden in 1993. In 2005 WAO pas vervangen door de WIA.
De eerste twee jaar dat je ziek bent, zit je helemaal niet in de Ziektewet. De werkgever
betaalt de eerste twee jaar je loon door.
Wmo, Jeugdwet en Pw worden uitgevoerd door de gemeente.
