Psychological science, Hoofdstuk 11 samengevat (T1): Gezondheid en
welbevinden
11.7 Stress is een reactie op levensgebeurtenissen
Stress is een reactie die een onplezierig gevoel geeft, zoals meestal angst en spanning. Hetgeen dat
stress oplevert is de stressor. Dit is iets dat door mensen wordt gezien als gevaarlijk, bedreigend of
intimiderend, zoals bijvoorbeeld een belangrijke prestatie of publiek spreken. Dat wat iemand doet
om aan de stress te ontkomen is de coping response.
Positieve en negatieve levensgebeurtenissen zijn stressvol. Dit kan bijvoorbeeld een nieuwe baan of
nieuw huwelijk zijn, of iets vervelends zoals het overlijden van een geliefde. Hoe meer er in je leven
verandert, hoe meer stress dit oplevert, en hoe meer invloed dit heeft op jou en je lichaam. Er zijn
twee soorten stress. Eustress is de stress die je ervaart door een positieve gebeurtenis en distress
door een negatieve. Slechte gezondheid is een gevolg van een hoog stressniveau. Ook stressors
vallen in twee categorieën, dagelijkse stressors (daily hassles) en grote gebeurtenissen (major life
stressors). Ook worden ongeplande gebeurtenissen als stressvoller ervaren dan geplande
gebeurtenissen.
11.8 Stress heeft fysiologische componenten
Een stressor activeert twee systemen. Een snelle sympathetische reactie en een langzamere reactie,
die voortkomen uit de HPA (hypothalamic-pituitary-adrenal) axis. Bij een stressvolle situatie stuurt
de hypothalamus signalen naar de bijnieren (adrenal glands), die verschillende stofjes vrijlaat en
zorgt voor een verhoogde hartslag en bloeddruk, en het lichaam zo klaarmaakt voor actie. Dan stuurt
de hypothalamus een signaal naar de hypofyse (pitituary gland). Deze stuurt een hormoon door de
bloedsomloop, die uiteindelijk ook de bijnieren bereikt. Er komt cortisol vrij. Cortisol stroomt door de
hypothalamus, hippocampus en amygdala. Dit zorgt voor een hoger niveau van glucose in de
bloedsomloop. Dit proces zorgt ervoor dat je lichaam zich voorbereidt om te reageren op een
stressor.
Een hoog niveau van stress kan zorgen voor slechte herinnering. Chronische stress kan zorgen voor
problemen met geheugen op de lange termijn. Dit komt omdat te veel cortisol invloed heeft op de
hippocampus, waar herinneringen worden opgeslagen. Veel stress in de jeugd kan het risico op
psychologische stoornissen later in het leven vergroten. Ook is het mogelijk dat stress tijdens de
zwangerschap de baby kan beïnvloeden. Het kan afwijkend sociaal gedrag veroorzaken.
11.9 Verschillen in reacties op stressors in geslacht
In 1932 kwam Walter Cannon met de term fight-or-flight response. Deze reactie zet dieren tot het
omgaan met een stressor. Deze reactie viel vooral onder mannen. De onderzoeken werden
voornamelijk op mannen uitgevoerd, waardoor niet duidelijk was of vrouwen dezelfde reactie
hebben op stress. Later kwam de tend-and-befriend response op als het ging om de reactie van
vrouwen, dit houdt in dat vrouwen in stressvolle situaties zorgen voor hun naasten en
bondgenootschappen vormen. Niet alle mannen en vrouwen reageren op dezelfde manier, maar
vrouwen die reageren met de tend-and-befriend hebben hier vaak meer voordeel van dan vrouwen
die reageren met de fight-or-flight. De tend-and-befriend response komt waarschijnlijk van de
hogere waarde van oxytocine bij vrouwen.
welbevinden
11.7 Stress is een reactie op levensgebeurtenissen
Stress is een reactie die een onplezierig gevoel geeft, zoals meestal angst en spanning. Hetgeen dat
stress oplevert is de stressor. Dit is iets dat door mensen wordt gezien als gevaarlijk, bedreigend of
intimiderend, zoals bijvoorbeeld een belangrijke prestatie of publiek spreken. Dat wat iemand doet
om aan de stress te ontkomen is de coping response.
Positieve en negatieve levensgebeurtenissen zijn stressvol. Dit kan bijvoorbeeld een nieuwe baan of
nieuw huwelijk zijn, of iets vervelends zoals het overlijden van een geliefde. Hoe meer er in je leven
verandert, hoe meer stress dit oplevert, en hoe meer invloed dit heeft op jou en je lichaam. Er zijn
twee soorten stress. Eustress is de stress die je ervaart door een positieve gebeurtenis en distress
door een negatieve. Slechte gezondheid is een gevolg van een hoog stressniveau. Ook stressors
vallen in twee categorieën, dagelijkse stressors (daily hassles) en grote gebeurtenissen (major life
stressors). Ook worden ongeplande gebeurtenissen als stressvoller ervaren dan geplande
gebeurtenissen.
11.8 Stress heeft fysiologische componenten
Een stressor activeert twee systemen. Een snelle sympathetische reactie en een langzamere reactie,
die voortkomen uit de HPA (hypothalamic-pituitary-adrenal) axis. Bij een stressvolle situatie stuurt
de hypothalamus signalen naar de bijnieren (adrenal glands), die verschillende stofjes vrijlaat en
zorgt voor een verhoogde hartslag en bloeddruk, en het lichaam zo klaarmaakt voor actie. Dan stuurt
de hypothalamus een signaal naar de hypofyse (pitituary gland). Deze stuurt een hormoon door de
bloedsomloop, die uiteindelijk ook de bijnieren bereikt. Er komt cortisol vrij. Cortisol stroomt door de
hypothalamus, hippocampus en amygdala. Dit zorgt voor een hoger niveau van glucose in de
bloedsomloop. Dit proces zorgt ervoor dat je lichaam zich voorbereidt om te reageren op een
stressor.
Een hoog niveau van stress kan zorgen voor slechte herinnering. Chronische stress kan zorgen voor
problemen met geheugen op de lange termijn. Dit komt omdat te veel cortisol invloed heeft op de
hippocampus, waar herinneringen worden opgeslagen. Veel stress in de jeugd kan het risico op
psychologische stoornissen later in het leven vergroten. Ook is het mogelijk dat stress tijdens de
zwangerschap de baby kan beïnvloeden. Het kan afwijkend sociaal gedrag veroorzaken.
11.9 Verschillen in reacties op stressors in geslacht
In 1932 kwam Walter Cannon met de term fight-or-flight response. Deze reactie zet dieren tot het
omgaan met een stressor. Deze reactie viel vooral onder mannen. De onderzoeken werden
voornamelijk op mannen uitgevoerd, waardoor niet duidelijk was of vrouwen dezelfde reactie
hebben op stress. Later kwam de tend-and-befriend response op als het ging om de reactie van
vrouwen, dit houdt in dat vrouwen in stressvolle situaties zorgen voor hun naasten en
bondgenootschappen vormen. Niet alle mannen en vrouwen reageren op dezelfde manier, maar
vrouwen die reageren met de tend-and-befriend hebben hier vaak meer voordeel van dan vrouwen
die reageren met de fight-or-flight. De tend-and-befriend response komt waarschijnlijk van de
hogere waarde van oxytocine bij vrouwen.
