2.1 Duitsland, van de 1e naar de 2e WO
Kenmerkende Aspecten
Tijd van de wereldoorlogen (1900-1950)
37 moderne propaganda en organiseren van massale aanhang
38 Totalitaire ideologieen: communisme en facisme
39 de crisis van wereld kapitalisme
40 twee wereldoorlogen
41 racisme leidt tot genocide, in het bijzonder op de joden
42 de Duitse beze ng van Nederland
Leidende vraag: wat leidde tot de opkomst van het na onaalsocialisme en welke gevolgen had dit
voor Duitsland en Europa (1918-1945)?
Het einde van WO I (1914-1918)
Na bijna 4 jaar oorlog stor e het leger bijna in (wilde niet meer vechten) en zag in niet meer te
kunnen overwinnen. Dat dit als een schok kwam voor de overheid en voor de Duitse bevolking kwam
door de censuur (=nega eve berichten werden uit de kranten gehouden) en propaganda (=reclame maken
voor je (poli eke) ideeen om meer aanhang te krijgen) door de overheid.
Op 11 november 1918 om 11 uur werd in Fr de wapens lstand getekend. Keizer Wilhelm II moest
vertrekken (en vroeg in NL asiel aan)
Toen ontstonden er burgeroorlogen in D (tot zomer 1919), waar kwam dat door?
• Sociaal:
o Miljoenen gezinnen hadden hun man, vader of zoon verloren aan het leger of ze
kwamen verbi erd en werkeloos terug van de oorlog
o er was tekort aan producten en honger
• Poli ek: verdeeld:
o meerderheid van de regering was sociaaldemocra sch (SPD), zij kwamen op voor de
belangen van de arbeiders.
o Het andere deel was de conserva eve elite (fabriekseigenaren, adellijke
grootgrondbezi ers, legero cieren).
o kleine groeperingen die extreem links of extreem rechts waren
o Communisten (noemden zich Spartakisten in D) wilden net als in Rusland een
revolu e
Verkiezingen werden gewonnen door 3 par jen
• SPD (sociaal democraten),
1
, • Centrum (=katholieken) en
• DDP (liberalen).
D werd Republiek van Weimar genoemd omdat deze drie par jen in de plaats Weimar bijeen waren
gekomen (in Berlijn was het te onrus g).
Ze star en met het schrijven van de grondwet die gebaseerd was op 3 principes:
1. Parlementaire democra e
2. Gelijkheid van iedereen voor de wet
3. Gegarandeerde rechten en vrijheden voor iedere burger
Verder werd geregeld hoe de overheid werd ingericht:
• het parlement (de Rijksdag) de wetgevende macht had. Dus een wet werd pas goedgekeurd
als een meerderheid van de Rijksdag vóór stemde.
• De regering de uitvoerende macht had (bestond uit ministers en rijkskanselier, vergelijkbaar
met onze minister president). regering moest verantwoording a eggen aan de Rijksdag
• De Rijkspresident (gekozen door het volk) regeringen kon benoemen en ontslaan en de
noodtoestand kon uitroepen om de democra e te beschermen. Hij had dus veel macht.
Noodtoestand = om in nood snel en daadkrach g te kunnen handelen is normale wetgeving jdelijk
niet van toepassing
De Vrede van Versailles
De wapens lstand betekende nog geen vrede. Hierover werd onderhandeld in Versailles.
Omdat D de schuld kreeg van WO1 vonden ze dat ze ink moesten boeten en
grepen straf:
1. Gebiedsafspraken: Duitsland verloor grondgebied en koloniale gebieden
2. Militaire afspraken: om Duitsland militair te verzwakken
a. Mocht het leger uit max 100.000 soldaten bestaan
b. Mocht ze geen luchtmacht en oorlogsvloot meer hebben
c. Werd wapenindustrie s l gelegd
d. Rijnland werd gedemilitariseerd (=vanaf 50 km ten oosten van Rijn
tot aan grens met frankrijk mochten geen Duitse soldaten, kazernes,
wapenopslag, militaire versterking zijn)
3. Financiele afspraken; D moest alle aangerichte schade in Fr, Eng, Belgie vergoeden.
Eigenlijk waren dit geen onderhandelingen maar afspraken/stra en bepaald door Fr, Eng,
Amerikanen zonder overleg met D. Ze werden aan hen opgelegd anders zou de oorlog hervat
worden.
2
Kenmerkende Aspecten
Tijd van de wereldoorlogen (1900-1950)
37 moderne propaganda en organiseren van massale aanhang
38 Totalitaire ideologieen: communisme en facisme
39 de crisis van wereld kapitalisme
40 twee wereldoorlogen
41 racisme leidt tot genocide, in het bijzonder op de joden
42 de Duitse beze ng van Nederland
Leidende vraag: wat leidde tot de opkomst van het na onaalsocialisme en welke gevolgen had dit
voor Duitsland en Europa (1918-1945)?
Het einde van WO I (1914-1918)
Na bijna 4 jaar oorlog stor e het leger bijna in (wilde niet meer vechten) en zag in niet meer te
kunnen overwinnen. Dat dit als een schok kwam voor de overheid en voor de Duitse bevolking kwam
door de censuur (=nega eve berichten werden uit de kranten gehouden) en propaganda (=reclame maken
voor je (poli eke) ideeen om meer aanhang te krijgen) door de overheid.
Op 11 november 1918 om 11 uur werd in Fr de wapens lstand getekend. Keizer Wilhelm II moest
vertrekken (en vroeg in NL asiel aan)
Toen ontstonden er burgeroorlogen in D (tot zomer 1919), waar kwam dat door?
• Sociaal:
o Miljoenen gezinnen hadden hun man, vader of zoon verloren aan het leger of ze
kwamen verbi erd en werkeloos terug van de oorlog
o er was tekort aan producten en honger
• Poli ek: verdeeld:
o meerderheid van de regering was sociaaldemocra sch (SPD), zij kwamen op voor de
belangen van de arbeiders.
o Het andere deel was de conserva eve elite (fabriekseigenaren, adellijke
grootgrondbezi ers, legero cieren).
o kleine groeperingen die extreem links of extreem rechts waren
o Communisten (noemden zich Spartakisten in D) wilden net als in Rusland een
revolu e
Verkiezingen werden gewonnen door 3 par jen
• SPD (sociaal democraten),
1
, • Centrum (=katholieken) en
• DDP (liberalen).
D werd Republiek van Weimar genoemd omdat deze drie par jen in de plaats Weimar bijeen waren
gekomen (in Berlijn was het te onrus g).
Ze star en met het schrijven van de grondwet die gebaseerd was op 3 principes:
1. Parlementaire democra e
2. Gelijkheid van iedereen voor de wet
3. Gegarandeerde rechten en vrijheden voor iedere burger
Verder werd geregeld hoe de overheid werd ingericht:
• het parlement (de Rijksdag) de wetgevende macht had. Dus een wet werd pas goedgekeurd
als een meerderheid van de Rijksdag vóór stemde.
• De regering de uitvoerende macht had (bestond uit ministers en rijkskanselier, vergelijkbaar
met onze minister president). regering moest verantwoording a eggen aan de Rijksdag
• De Rijkspresident (gekozen door het volk) regeringen kon benoemen en ontslaan en de
noodtoestand kon uitroepen om de democra e te beschermen. Hij had dus veel macht.
Noodtoestand = om in nood snel en daadkrach g te kunnen handelen is normale wetgeving jdelijk
niet van toepassing
De Vrede van Versailles
De wapens lstand betekende nog geen vrede. Hierover werd onderhandeld in Versailles.
Omdat D de schuld kreeg van WO1 vonden ze dat ze ink moesten boeten en
grepen straf:
1. Gebiedsafspraken: Duitsland verloor grondgebied en koloniale gebieden
2. Militaire afspraken: om Duitsland militair te verzwakken
a. Mocht het leger uit max 100.000 soldaten bestaan
b. Mocht ze geen luchtmacht en oorlogsvloot meer hebben
c. Werd wapenindustrie s l gelegd
d. Rijnland werd gedemilitariseerd (=vanaf 50 km ten oosten van Rijn
tot aan grens met frankrijk mochten geen Duitse soldaten, kazernes,
wapenopslag, militaire versterking zijn)
3. Financiele afspraken; D moest alle aangerichte schade in Fr, Eng, Belgie vergoeden.
Eigenlijk waren dit geen onderhandelingen maar afspraken/stra en bepaald door Fr, Eng,
Amerikanen zonder overleg met D. Ze werden aan hen opgelegd anders zou de oorlog hervat
worden.
2
