Complete samenvatting Gedrags- en opvoedingsproblemen (GOP)

Gedrags- en
opvoedproblemen
SPO – Studiejaar 2022/2023

Inhoudsopgave
College 1: 07-02-2023.............................................................................................................................2
NJi: Jeugdwet......................................................................................................................................5
College 2: 14-02-2023.............................................................................................................................6
Van boefje tot crimineel...................................................................................................................11
Kijk op de Nederlandse jeugd...........................................................................................................12
Gezinnen met meervoudige en complexe problemen......................................................................14
College 3: 21-02-2023...........................................................................................................................23
College 4: 28-02-2023...........................................................................................................................26
College 5: 14-03-2023...........................................................................................................................28
College 6: 14-03-2023...........................................................................................................................30
College 7: 14-03-2023...........................................................................................................................34
Basisboek Systeemgericht werken...................................................................................................36
College 8 + 9: 21-03-2023.....................................................................................................................40
Ingrijpende levensgebeurtenissen en traumasymptomen bij pleegkinderen...................................46
Gezinnen met meervoudige en complexe problemen......................................................................48
Foster care placement instability: A meta-analytic review...............................................................49
Foster care placement breakdown in the Netherlands and Flanders...............................................50
Traumatische gebeurtenissen en traumatische stresssymptomen bij pleegkinderen......................51
Speaking with and without words....................................................................................................51
Matching children with foster carers................................................................................................52
Nothing goes as planned..................................................................................................................53
Tentamenvragen..................................................................................................................................55

, College 1: 07-02-2023
Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing, transitie en transformatie

Kern van college: Wat is het verschil tussen de transitie (naar gemeenten) en de transformatie
(inhoudelijke verandering).

Ontwikkeling 1:
 We leven ongezonder, langer en zieker
 We worden eerder langdurig ziek

Ontwikkeling 2:
 De zorg is en blijft een groeisector
 Jeugdzorg: bijna 10% per jaar meer
 We kunnen steeds meer, willen steeds meer, vragen steeds meer, bieden steeds meer.
 Zaken die eerder binnen een gezin werden opgelost, worden nu opgelost met behulp van
een professional
 Lichte problematiek heeft de voorkeur bij instanties, omdat die kosten beter in te schatten
zijn. zwaardere problematiek wordt liever niet aangenomen, omdat de kans dat er meer
kosten bijkomen dan worden vergoed, groot is.

Ontwikkeling 3:
 Kennis: wat maakt gezondheid? Om zorgkosten naar beneden te halen kunnen we iets doen
aan onze leefstijl. Zorg is niet de oplossing voor alle gezondheidsvraagstukken
 We weten van de helft van de behandelingen niet of ze werken

Uitgaven aan de zorg in Nederland
 Een van de duurste zorg van de wereld (2 e plek)
 Veel 24 uur zorg
 Stijgende kosten per jaar, ondanks de maatregelen
 Gemiddelde zorgkosten in het noorden zijn hoger dan de gemiddelden in Nederland.
Daardoor krijgen jeugdigen niet de zorg die zij nodig hebben en dat kan ervoor zorgen dat de
problemen verder toenemen. Beleid is niet afgestemd op de gemeenten.
 Kosten blijven stijgen

Dat leidde in 2015 tot enkele veranderingen:
 Ministerie van Jeugd en Gezin werd opgericht
 Een grote stelselwijziging

Transformatie zorg gericht op:
 Tot stilstand brengen stijgende zorgkosten
 Visie dat zorg zo dicht mogelijk bij burger georganiseerd moet worden
 De pijlers onder deze visie
 Eigen kracht
 Eigen verantwoordelijkheid en die voor je naasten
 Participeren in de maatschappij
 Gebiedsgericht denken (niet denken in doelgroepen, maar hoe verzorgen we bewoners in
een gebied/gemeente/omgeving)

Waarom de stelselwijziging
 Weinig aandacht kwaliteit gewone opgroeien/opvoeden
 Eerste lijn (de pedagogische huisarts) ontbreekt

,  Enorme toename gebruik specialistische zorg
 Jeugd- en opvoedhulp, gemiddeld 7,4%
 Jeugd GGZ, gemiddeld 12,5%
 Cluster 4 onderwijs, gemiddeld 17,5
 Versnippering in deelsectoren. Gevolg: complexe hulp aan gezinnen en ‘waterbedeffect’
 Weinig zicht op effectiviteit (en waar zicht is kan dit nog beter)

Doelen van de stelselwijziging
 Omslag (transformatie) naar meer preventie en eerdere ondersteuning
 Uitgaan van kracht van jeugdigen
 Minder snel medicaliseren van problemen
 Integrale aanpak met betere samenwerking rond gezinnen en jeugdhulp op maat

De stelselwijziging
 1. Overheveling bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheden jeugdzorg (transitie)
 2. Inhoudelijke vernieuwing van het stelsel (transformatie)

1 januari 2015
 Gemeente gaat centrale rol spelen in het geheel

Ontwikkeling 4:
 Decentralisaties per 1 januari
 Er moet meer gedaan worden met minder middelen
 Eén kind, één plan
 No wrong doors > elke deur waar een gezin naar toe kan, vanuit daar zouden ze verder
geholpen moeten worden
 Zo zo zo: zo dichtbij mogelijk, zo kort mogelijk, zo goedkoop mogelijk
 Instelling: zwaarder en korter
 Thuis: breder en langer

Opbouw zorg in drie niveaus
 1. Het gewone opvoeden, leren en opgroeien ondersteunen vanuit maatschappelijke en
collectieve voorzieningen voor jeugdigen en hun ouders/verzorgers
 2. Het ondersteunen van opgroei- en opvoedvragen en/of problemen vanuit laagdrempelige
gemeentelijke basisvoorzieningen
 3. Meer intensieve of langdurige ondersteuning van het opgroeien en opvoeden

Verantwoordelijkheden gemeenten (niet goed op voorbereid)
 Versterken opvoedkundig klimaat in gezinnen, wijken, buurten, scholen en kinderopvang
 Voorzien in een voldoende passend (en effectief) aanbod van jeugdhulp
 Advies geven over en bepalen en inzetten van de aangewezen vorm van jeugdhulp
 Op toegankelijke wijze adviseren van professionals (consultatiefunctie)
 Doen van onderzoek bij de RvdK
 Compenseren van beperkingen in de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie
 Op eenvoudige wijze adviseren van jeugdigen met vragen
 Voorzien in toereikend aanbod van gecertificeerde instellingen die de maatregelen van
kinderbescherming en jeugdreclassering uitvoeren
 Wat voor problemen?
 Aanmeldingen BJZ
 Jeugdbescherming (jeugdige bedreigd, geen vrijwillige hulp)
 Jeugdreclassering (jeugdige delinquenten)
 Jeugd- en opvoedhulp (opgroei- en opvoedproblemen)

,  Jeugdzorg Plus (ernstig risico voor zichzelf of omgeving)
 J-GGZ (psychische hulp)
 J-VG (verstandelijke beperkingen)
 Wat moet de gemeente regelen?
 Toegang tot herkenbare en laagdrempelige jeugdhulp
 Toegang tot specialistische jeugdhulp
 Afspraken maken met de gemeenten, huisartsen en zorgverzekeraars op landelijk en
lokaal niveau
 AMK (kindermishandeling) en ASHG (huiselijk geweld) wordt AMHK (Veilig Thuis, hier
valt alles onder)

Uitgangpunten inhoudelijke vernieuwing
 Ouders eerstverantwoordelijk: opvang en school behoren ook tot opvoedmilieu
 Problemen effectief oplossen of draaglijk maken (in eigen omgeving, samenwerkend,
duurzaam)
 Gespecialiseerde zorg blijft nodig: alleen exclusie als problematiek of veiligheid dat vereist
 Alleen zaken doen met aanbieders die:
 Zich voegen in stepped care arrangementen (alleen zorg bieden die nodig is)
 Zicht voegen naar 1 gezin, 1 plan
 Werken met erkende middelen (keurmerk)
 Werken met gecertificeerde professionals
 Met prestatie-indicatoren resultaatcijfer
 Uitval
 Probleemreductie
 Clienttevredenheid
 Deelrealisatie

Eerste evaluatie jeugdwet 2018
 Te grote druk op gespecialiseerde zorg
 Samenwerking kinderen en gezinnen bij kwetsbare gezinnen
 Afwijkend gedrag onnodig gemedicaliseerd
 Lange wachtlijsten
 Teveel bureaucratie

Transformatie
 ‘Recht op’ vervalt en wordt ‘compensatiebeginsel’
 Wat moet anders
 Gedrag professionals en burger
 Cultuur
 Werkwijze
 Omgangswijze professionals, burgers, instellingen en gemeenten
Gevolgen voor het zorgaanbod
 Ambulant is leidend
 Hulp naar de cliënt brengen
 Regionalisering en de vorming van regioteams
 Ombouw van de zorg
 Zorg in de school en kinderopvang
 Versterking ketenzorg

Gevolgen voor de organisatie
 Er wordt 20-30% krimp verwacht
 Reorganisatie van het management en herplaatsingen