Hoorcollege 11 – Moet ik als hulpverlener juist wel of niet meer weten van de culturele
achtergrond van het gezin dat ik bezoek? In verband met vooroordelen.
Je kunt niet-westerse kinderen niet ‘diagnosticeren’ met een westers onderzoek. Kinderen
die in de oorlog zijn opgegroeid hebben bijvoorbeeld geleerd om nooit de waarheid te
spreken, omdat dit ze in gevaar kon brengen. In Nederland is altijd liegen een aandoening,
maar je moet leren kijken vanuit de onderbuik en dus niet vanuit de DSM.
DSM
De Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) is een classificatiesysteem
waarin internationale afspraken zijn gemaakt over welke criteria van toepassing zijn op een
bepaalde psychische stoornis op basis van (nieuwe) wetenschappelijke inzichten.
Valkuil: stigmatisering
Stigmatisering
Stigmatisering is het proces waarbij mensen een groep met gemeenschappelijke en
afwijkende kenmerken en/of gedragingen labelt, veroordeelt en uitsluit. Dit gebeurt vaak door
onbegrip. De uitsluiting betreft onder andere rechten, plichten en deelname aan
maatschappelijke activiteiten.
Het begrip migrant
• Vindt zijn oorsprong in het begrip ‘migratie’: geografische mobiliteit van mensen waarbij zij
voor langere tijd in een andere woonplaats te verblijven ( = neutrale term)
• Allochtoon: komt uit het Grieks (allos is vreemd/anders en chtonos is land) en betekent
letterlijk ‘van een andere bodem’.
• 2016: Tweede Kamer: begrip allochtoon tegenover autochtoon kan stigmatiserend werken
• Valkuil woord ‘autochtonen’ (diversiteit, iedere cultuur anders)
• ‘Nederlanders met verschillende migratie achtergronden’
• Autochtonen en Westerse & niet-Westerse migranten
Migrantengroepen in Nederland
• Marokkaans-Turkse migranten tussen 1960-1970, behoeften aan arbeidskrachten in
Nederland
• Surinaamse migranten: koloniaal verleden en onafhankelijkheid vanaf 1970
• Chinese Migranten vooral na WO-II (1945) uit Chinese koloniën
• Poolse migranten, vanaf 2007
• Vluchtelingen
Acculturatie
Cultureel veranderingsproces als twee autonome culturen langdurig en direct met elkaar in
contact komen
Acculturatie is geen symmetrisch proces, in elke situatie/land is het anders (zie p. 157)
Acculturatiestrategie (zie tabel 7.2):
• Culturele identiteit van herkomstland behouden?
• Relatie onderhouden met de dominante cultuur?
• Dit kan leiden tot: integratie, separatie, assimilatie of marginalisatie
, Developmental Niche (Super & Harkness, 1986) (= aanvulling)
Super & Harkness zijn twee Amerikaanse Psychologen die een model ontwikkeld hebben
waarvan het model van Bronfenbrenner de basis vormt
Bronfenbrenner: culturele dimensie = macro niveau, Developmental Niche: micro niveau
• Fysische en sociale setting (zoals Pablo en de oorlog in Guatemala)
• Cultureel bepaalde gewoonte (Filmpje NL’se vs Su’mse opvoeding)
• Psychologie van de opvoeders (opvattingen over opvoeden)
Bestudeer p. 158-159
achtergrond van het gezin dat ik bezoek? In verband met vooroordelen.
Je kunt niet-westerse kinderen niet ‘diagnosticeren’ met een westers onderzoek. Kinderen
die in de oorlog zijn opgegroeid hebben bijvoorbeeld geleerd om nooit de waarheid te
spreken, omdat dit ze in gevaar kon brengen. In Nederland is altijd liegen een aandoening,
maar je moet leren kijken vanuit de onderbuik en dus niet vanuit de DSM.
DSM
De Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) is een classificatiesysteem
waarin internationale afspraken zijn gemaakt over welke criteria van toepassing zijn op een
bepaalde psychische stoornis op basis van (nieuwe) wetenschappelijke inzichten.
Valkuil: stigmatisering
Stigmatisering
Stigmatisering is het proces waarbij mensen een groep met gemeenschappelijke en
afwijkende kenmerken en/of gedragingen labelt, veroordeelt en uitsluit. Dit gebeurt vaak door
onbegrip. De uitsluiting betreft onder andere rechten, plichten en deelname aan
maatschappelijke activiteiten.
Het begrip migrant
• Vindt zijn oorsprong in het begrip ‘migratie’: geografische mobiliteit van mensen waarbij zij
voor langere tijd in een andere woonplaats te verblijven ( = neutrale term)
• Allochtoon: komt uit het Grieks (allos is vreemd/anders en chtonos is land) en betekent
letterlijk ‘van een andere bodem’.
• 2016: Tweede Kamer: begrip allochtoon tegenover autochtoon kan stigmatiserend werken
• Valkuil woord ‘autochtonen’ (diversiteit, iedere cultuur anders)
• ‘Nederlanders met verschillende migratie achtergronden’
• Autochtonen en Westerse & niet-Westerse migranten
Migrantengroepen in Nederland
• Marokkaans-Turkse migranten tussen 1960-1970, behoeften aan arbeidskrachten in
Nederland
• Surinaamse migranten: koloniaal verleden en onafhankelijkheid vanaf 1970
• Chinese Migranten vooral na WO-II (1945) uit Chinese koloniën
• Poolse migranten, vanaf 2007
• Vluchtelingen
Acculturatie
Cultureel veranderingsproces als twee autonome culturen langdurig en direct met elkaar in
contact komen
Acculturatie is geen symmetrisch proces, in elke situatie/land is het anders (zie p. 157)
Acculturatiestrategie (zie tabel 7.2):
• Culturele identiteit van herkomstland behouden?
• Relatie onderhouden met de dominante cultuur?
• Dit kan leiden tot: integratie, separatie, assimilatie of marginalisatie
, Developmental Niche (Super & Harkness, 1986) (= aanvulling)
Super & Harkness zijn twee Amerikaanse Psychologen die een model ontwikkeld hebben
waarvan het model van Bronfenbrenner de basis vormt
Bronfenbrenner: culturele dimensie = macro niveau, Developmental Niche: micro niveau
• Fysische en sociale setting (zoals Pablo en de oorlog in Guatemala)
• Cultureel bepaalde gewoonte (Filmpje NL’se vs Su’mse opvoeding)
• Psychologie van de opvoeders (opvattingen over opvoeden)
Bestudeer p. 158-159
