Aanvullende literatuur en jurisprudentie Vennootschapsbelasting Week 5
Aanvullende literatuur en jurisprudentie Vennootschapsbelasting Week 5
HR 22 september 2006, nr. 42 444, LJN: AW2299, BNB 2007/27c* (toepassing art. 20a Vpb)
Belanghebbende hield zich bezig met de exploitatie van een bioscoop en onroerende zaken.
Vervolgens heeft zij haar onderneming gestaakt. Op het moment van staking werd 37,5% van de
aandelen in belanghebbende gehouden door A BV. Allen aandelen in deze vennootschap werden
gehouden door B BV. De aandelen in B BV zijn in handen van C en D. Belanghebbende had
onverrekende verliezen.
Voorzover in cassatie van belang was voor het Hof tussen partijen in geschil of het onverrekende
verlies o.g.v. art 20a Vpb niet meer verrekenbaar is.
Het Hof heeft geoordeeld dat met de in art 20a lid 2 letter b Vpb gebezigde term “uiteindelijk
belang” niet wordt gedoeld op het belang van de directe aandeelhouder in de belastingplichtige,
maar op het belang van de natuurlijke persoon of de rechtspersoon die uiteindelijk het belang in de
belastingplichtige heeft en dat, omdat hierdoor deze uitzondering niet geldt, art 20a lid 1 Vpb van
toepassing is.
De passage moet aldus worden begrepen dat niet werd beoogd een beperking aan te brengen t.o.v.
de met het oorspronkelijke tweede lid beoogde uitzondering. Het moet er daarom voor worden
gehouden dat ook bij de uitbreiding van het belang van een verbonden lichaam in een
verliesvennootschap de uitzondering van art 20a lid 2 aanhef en letter b Vpb van toepassing is, ook al
heeft geen van de uiteindelijke aandeelhouders een belang van ten minste een derde in die
verliesvennootschap. In een zodanig geval moet derhalve vanuit dat verbonden lichaam worden
beoordeeld of art 20a lid 2 aanhef en letter b Vpb van toepassing is.
De huidige regeling is n.v.t. bij een wisseling van aandelen binnen de bestaande groep
aandeelhouders. Indien bijv. een aandeelhouder voor het tijdstip dat de onderneming wordt
gestaakt slechts een klein pakket aandelen heeft, maar daarna de aandelen van de overige
aandeelhouders verwerft, blijft de mogelijkheid van verliesverrekening in stand. Dit betekent dat het
mogelijk is om de verliezen van de gestaakte onderneming te verreken met nieuwe activiteiten die
worden ingebracht. Juist deze mogelijkheid heeft ertoe geleid dat derden met een relatief klein
belang deelnemingen in verlieslatende vennootschappen.
De ratio van de uitzondering van art 20a lid 2 letter b Vpb is onder meer als volgt toegelicht:
“De overweging die aan die uitzondering ten grondslag ligt, is dat die persoon reeds zozeer bij de
vennootschap is betrokken, dat het hem bij de uitbreiding van zijn aandeel meer zal gaan om de
vergroting van zijn betrokkenheid dan om de vergroting van zijn mogelijkheden om te profiteren van
de nog openstaande verliezen.” Dit is wat de wetgever voor ogen had met deze bepaling.
Nu B BV in het oudste jaar waarvan een verlies nog niet volledig is verrekend in belanghebbende ten
minste een derde deel van het belang had, wordt voldaan aan de voorwaarden van art. 20a lid 2
letter b Vpb. In het onderhavige jaar is art 20a lid 1 Vpb mitsdien niet van toepassing.
1
Aanvullende literatuur en jurisprudentie Vennootschapsbelasting Week 5
HR 22 september 2006, nr. 42 444, LJN: AW2299, BNB 2007/27c* (toepassing art. 20a Vpb)
Belanghebbende hield zich bezig met de exploitatie van een bioscoop en onroerende zaken.
Vervolgens heeft zij haar onderneming gestaakt. Op het moment van staking werd 37,5% van de
aandelen in belanghebbende gehouden door A BV. Allen aandelen in deze vennootschap werden
gehouden door B BV. De aandelen in B BV zijn in handen van C en D. Belanghebbende had
onverrekende verliezen.
Voorzover in cassatie van belang was voor het Hof tussen partijen in geschil of het onverrekende
verlies o.g.v. art 20a Vpb niet meer verrekenbaar is.
Het Hof heeft geoordeeld dat met de in art 20a lid 2 letter b Vpb gebezigde term “uiteindelijk
belang” niet wordt gedoeld op het belang van de directe aandeelhouder in de belastingplichtige,
maar op het belang van de natuurlijke persoon of de rechtspersoon die uiteindelijk het belang in de
belastingplichtige heeft en dat, omdat hierdoor deze uitzondering niet geldt, art 20a lid 1 Vpb van
toepassing is.
De passage moet aldus worden begrepen dat niet werd beoogd een beperking aan te brengen t.o.v.
de met het oorspronkelijke tweede lid beoogde uitzondering. Het moet er daarom voor worden
gehouden dat ook bij de uitbreiding van het belang van een verbonden lichaam in een
verliesvennootschap de uitzondering van art 20a lid 2 aanhef en letter b Vpb van toepassing is, ook al
heeft geen van de uiteindelijke aandeelhouders een belang van ten minste een derde in die
verliesvennootschap. In een zodanig geval moet derhalve vanuit dat verbonden lichaam worden
beoordeeld of art 20a lid 2 aanhef en letter b Vpb van toepassing is.
De huidige regeling is n.v.t. bij een wisseling van aandelen binnen de bestaande groep
aandeelhouders. Indien bijv. een aandeelhouder voor het tijdstip dat de onderneming wordt
gestaakt slechts een klein pakket aandelen heeft, maar daarna de aandelen van de overige
aandeelhouders verwerft, blijft de mogelijkheid van verliesverrekening in stand. Dit betekent dat het
mogelijk is om de verliezen van de gestaakte onderneming te verreken met nieuwe activiteiten die
worden ingebracht. Juist deze mogelijkheid heeft ertoe geleid dat derden met een relatief klein
belang deelnemingen in verlieslatende vennootschappen.
De ratio van de uitzondering van art 20a lid 2 letter b Vpb is onder meer als volgt toegelicht:
“De overweging die aan die uitzondering ten grondslag ligt, is dat die persoon reeds zozeer bij de
vennootschap is betrokken, dat het hem bij de uitbreiding van zijn aandeel meer zal gaan om de
vergroting van zijn betrokkenheid dan om de vergroting van zijn mogelijkheden om te profiteren van
de nog openstaande verliezen.” Dit is wat de wetgever voor ogen had met deze bepaling.
Nu B BV in het oudste jaar waarvan een verlies nog niet volledig is verrekend in belanghebbende ten
minste een derde deel van het belang had, wordt voldaan aan de voorwaarden van art. 20a lid 2
letter b Vpb. In het onderhavige jaar is art 20a lid 1 Vpb mitsdien niet van toepassing.
1
