Samenvatting literatuur Vennootschapsbelasting week 7 – Taak 13 en 14
Hoofdzaken vennootschapsbelasting
Hoofdstuk 10 Fiscale eenheid
10.2 De regeling van de fiscale eenheid in vogelvlucht
De fiscale eenheid is geregeld in art 15 t/m 15a Wet Vpb en het Besluit Fiscale eenheid 2003.
Verder is van belang het beleidsbesluit Fiscale eenheid, gepubliceerd in BNB 2011/63.
Een fiscale eenheid is mogelijk tussen een NV, BV, onderlinge waarborgmaatschappij of coöperatie
als moedermaatschappij en een NV of BV als dochtermaatschappij.
Indien de moeder ten minste 95% van de juridische en economische eigendom bezit van de aandelen
in de dochtermaatschappij, beide in Nederland zijn gevestigd, voor beide hetzelfde fiscale regime
geldt, partijen in principe een gelijklopend boekjaar hebben, moeder en dochter een voorgeschreven
rechtsvorm hebben en partijen een verzoek doen, kan van hen vennootschapsbelasting geheven
worden als ware er één belastingplichtige (d.w.z. alsof de dochtermaatschappij is opgegaan in de
moedermaatschappij). De fiscale eenheid wordt vanwege de ‘opgaan-in-gedachte’ ook wel
aangeduid als de fiscale fusie. Civielrechtelijk is geen sprake van een fusie.
Voor de heffing van Vpb is de dochtermaatschappij tijdens het bestaan van de fiscale eenheid in
principe non-existent. Haar subjectieve belastingplicht heeft als functie dat daarmee de
verdragsgerechtigdheid van de dochtermaatschappij zeker wordt gesteld. Verder geldt ook onder het
huidige regime de ‘opgaan-in-gedachte’. Een uitzondering hierop wordt gemaakt voor de verrekening
van verliezen over het verenigingsmoment heen (de toestand dat men in een fiscale eenheid is
verenigd). Dit kan zowel betreffen vooruitwenteling van verliezen uit perioden toen er tussen deze
moeder en dochter nog geen fiscale eenheid bestond, als terugwenteling van verlies vanuit de f.e.-
periode naar de pre f.e.-periode.
Ten behoeve van die verliesverrekening wordt tijdelijk een partiële inbreuk gemaakt op de fiscale
eenheidsgedachte door de resultaten van de f.e.-partners afzonderlijk te berekenen.
In het huidige f.e.-regime is ook voor de verliesverrekening over het splitsingsmoment heen, een
inbreuk gemaakt op de opgaan-in-gedachte doordat f.e.-partners weer hun eigen verliezen, geleden
tijdens het bestaan van de fiscale eenheid, kunnen meekrijgen ter compensatie van hun resultaten
na splitsing.
Als grote voordelen van een fiscale eenheid voor de Vpb gelden de mogelijkheid tot horizontale
verliescompensatie en die om zonder Vpb-heffing of terugbetaling van investeringsbijdragen activa
en/of passiva van de ene f.e.-partner aan de andere over te dragen. Verder behoeft op leveringen en
diensten binnen de fiscale eenheid geen fiscale winsten te worden genomen.
Als nadeel kan genoemd worden de hoofdelijke aansprakelijkstelling van alle f.e.-partners voor de
door de fiscale eenheid verschuldigde Vpb. Daarnaast kan onder omstandigheden een fors nadeel
ontstaan indien een slechtlopende dochtermaatschappij in een fiscale eenheid wordt opgenomen.
Door de werking van art 15aj lid 6 jo. art 13d lid 8 Wet Vpb kan het gevolg zijn dat een potentieel fors
liquidatieverlies (binnen de deelnemingsvrijstelling van art 13 e.v. Vpb) geheel of gedeeltelijk
verloren gaat doordat de verliesgevende dochter een tijdlang in een fiscale eenheid is opgenomen
geweest. Als de dochter ten tijde van haar liquidatie nog in de fiscale eenheid was opgenomen, was
1
Hoofdzaken vennootschapsbelasting
Hoofdstuk 10 Fiscale eenheid
10.2 De regeling van de fiscale eenheid in vogelvlucht
De fiscale eenheid is geregeld in art 15 t/m 15a Wet Vpb en het Besluit Fiscale eenheid 2003.
Verder is van belang het beleidsbesluit Fiscale eenheid, gepubliceerd in BNB 2011/63.
Een fiscale eenheid is mogelijk tussen een NV, BV, onderlinge waarborgmaatschappij of coöperatie
als moedermaatschappij en een NV of BV als dochtermaatschappij.
Indien de moeder ten minste 95% van de juridische en economische eigendom bezit van de aandelen
in de dochtermaatschappij, beide in Nederland zijn gevestigd, voor beide hetzelfde fiscale regime
geldt, partijen in principe een gelijklopend boekjaar hebben, moeder en dochter een voorgeschreven
rechtsvorm hebben en partijen een verzoek doen, kan van hen vennootschapsbelasting geheven
worden als ware er één belastingplichtige (d.w.z. alsof de dochtermaatschappij is opgegaan in de
moedermaatschappij). De fiscale eenheid wordt vanwege de ‘opgaan-in-gedachte’ ook wel
aangeduid als de fiscale fusie. Civielrechtelijk is geen sprake van een fusie.
Voor de heffing van Vpb is de dochtermaatschappij tijdens het bestaan van de fiscale eenheid in
principe non-existent. Haar subjectieve belastingplicht heeft als functie dat daarmee de
verdragsgerechtigdheid van de dochtermaatschappij zeker wordt gesteld. Verder geldt ook onder het
huidige regime de ‘opgaan-in-gedachte’. Een uitzondering hierop wordt gemaakt voor de verrekening
van verliezen over het verenigingsmoment heen (de toestand dat men in een fiscale eenheid is
verenigd). Dit kan zowel betreffen vooruitwenteling van verliezen uit perioden toen er tussen deze
moeder en dochter nog geen fiscale eenheid bestond, als terugwenteling van verlies vanuit de f.e.-
periode naar de pre f.e.-periode.
Ten behoeve van die verliesverrekening wordt tijdelijk een partiële inbreuk gemaakt op de fiscale
eenheidsgedachte door de resultaten van de f.e.-partners afzonderlijk te berekenen.
In het huidige f.e.-regime is ook voor de verliesverrekening over het splitsingsmoment heen, een
inbreuk gemaakt op de opgaan-in-gedachte doordat f.e.-partners weer hun eigen verliezen, geleden
tijdens het bestaan van de fiscale eenheid, kunnen meekrijgen ter compensatie van hun resultaten
na splitsing.
Als grote voordelen van een fiscale eenheid voor de Vpb gelden de mogelijkheid tot horizontale
verliescompensatie en die om zonder Vpb-heffing of terugbetaling van investeringsbijdragen activa
en/of passiva van de ene f.e.-partner aan de andere over te dragen. Verder behoeft op leveringen en
diensten binnen de fiscale eenheid geen fiscale winsten te worden genomen.
Als nadeel kan genoemd worden de hoofdelijke aansprakelijkstelling van alle f.e.-partners voor de
door de fiscale eenheid verschuldigde Vpb. Daarnaast kan onder omstandigheden een fors nadeel
ontstaan indien een slechtlopende dochtermaatschappij in een fiscale eenheid wordt opgenomen.
Door de werking van art 15aj lid 6 jo. art 13d lid 8 Wet Vpb kan het gevolg zijn dat een potentieel fors
liquidatieverlies (binnen de deelnemingsvrijstelling van art 13 e.v. Vpb) geheel of gedeeltelijk
verloren gaat doordat de verliesgevende dochter een tijdlang in een fiscale eenheid is opgenomen
geweest. Als de dochter ten tijde van haar liquidatie nog in de fiscale eenheid was opgenomen, was
1
