Complete college aantekeningen Huwelijksvermogensrecht

Volledige samenvatting huwelijksvermogensrecht
HC 1 Huwelijksvermogensrecht
Inleiding, rechten en verplichtingen van echtgenoten
Huwelijksvermogensrecht
 Onderdeel van het Personen- en familierecht
 Regels betreffende
o De vermogensrechtelijke verhouding tussen echtgenoten (intern)
 Is een goed gemeenschappelijk of privé?
 Zijn echtgenoten elkaar iets verschuldigd? (draag- en fourneerplicht, vergoedingsplichten,
verrekenplichten)
o De verhouding van echtgenoten jegens derden (extern)
 Wie mag (rechts)handelingen verrichten t.a.v. goederen?
 Wie is aansprakelijk voor schulden?
 Op welke goederen mag een derde zich verhalen?
Intermezzo: Geregistreerd Partnerschap, titel 1.5A
 Sinds 1 januari 1998
o Sinds 1 april 2001 huwelijk personen gelijk geslacht mogelijk
o Alsnog behoefte aan GP omdat sommige mensen niets zien in het huwelijk, maar wel in het GP
o GP van personen van gelijk geslacht wordt in het buitenland vaak wel erkend, waar een huwelijk tussen twee mensen
van het gelijke geslacht vaak niet wordt erkend
 Huwelijksvermogensrecht van overeenkomstige toepassing
o Art. 1:80b BW
o M.u.v. bepaalde omtrent scheiding van tafel en bed
 ‘Relatievermogensrecht’
o Gaat dus alleen om het huwelijk en het GP
 Einde GP, art. 1:80c BW
o Lid 1 sub c: met wederzijds goedvinden (mits kinderloos)
 Vgl. art. 1:99 lid 1 sub e BW
o Omzetting GP  huwelijk
 Art. 1:80g BW
 Omgekeerde (‘flitsscheiding’) kan niet meer!
Huwelijksvermogensrecht  vraag 1
 Is er een gemeenschap van goederen tussen partijen?
o Zo ja, is dit o.g.v. de wet of huwelijkse voorwaarden?
 Wat valt er in? (Zie week 4 e.v.)
o Voor 2018  algemene gemeenschap van goederen
o Na 2018: beperkte gemeenschap van goederen
 Al het voorhuwelijkse blijft apart, alles wat tijdens het huwelijk wordt geregeld is samen
 Zijn er huwelijkse voorwaarden  Wat valt er in?
o Zo nee, wat is er dan geregeld? (week 7 e.v.)
 Uitsluiting elke gemeenschap, wel verrekenbeding
 Uitsluiting elke gemeenschap, geen verrekenbeding  koude uitsluiting
o Combi gemeenschap van goederen naar eigen inzicht en verrekenbeding uiteraard ook mogelijk



Drie basisvormen




Historische achtergrond gemeenschap van goederen
 Romeins recht

, o Gescheiden
 Germaans (gewoonte)recht
o Eerste voorbeelden van de idee van gezamenlijke gerechtigheid
o Ius commune (vanaf Middeleeuwen)
 Duitse Hanzesteden hebben vormen van ‘algehele gemeenschap’
 Invloed op de Lage Landen?
o Oud Vaderlands recht (ten tijde van de Republiek)
 ‘Algeheel’: steden van Holland en Zeeland; Overijssel, grotendeels Gelderland en Utrecht, stad Groningen
 Rest Republiek andere/aangepaste vormen
o Frankrijk voor de Code Civil (1804)
 Zuid (pays de droit écrit): Romeins recht  geen gemeenschap
 Noord (nard de droit coutumier): ‘beperkte’ gemeenschap
o Art. 1401 Code Civil (Cc)
 Oud: alle roerende goederen en vanaf huwelijkssluiting verkregen onroerende goederen
 (Nieuw: alle vanaf huwelijkssluiting verkregen goederen)
o Wetboek Napoleon ingericht voor het Koninkrijk Holland (1809)
 Algehele gemeenschap
o Oude BW (1838)
 Algehele gemeenschap
o Nieuwe NB (Boek 1:1970)
 Algehele gemeenschap
 Sinds 1 januari 2018: beperkte gemeenschap
 Invoering GP (1998) startpunt herziening huwelijksvermogensrecht
o Advies Commissie: verander e.e.a. (denk eens aan een beperkte gemeenschap) en doe het in drie etappes (tranches)
 Gevolgde wetswijzigingen:
o Eerste tranche (2001): wijzigingen titel 1.6 en 1.8
o Tweede tranche (2002): wijzigingen titel 1.8 (verrekenbedingen)
o Derde tranche (2012): Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen (22 867)
o Vierde tranche (2018): Wet beperking gemeenschap van goederen (22 987)

Wettelijk kader in enge zin
 Titel 1.6: rechten en verplichtingen van echtgenoten
o Art. 1:81-1:92a BW
 Titel 1.7: de wettelijke gemeenschap van goederen
o Art. 1:93-1:113 BW
 Titel 1.8: huwelijkse voorwaarden
o Art. 1:114-1:143 BW

Rechten en verplichtingen van echtgenoten – 1:81 BW
 Getrouwheid, hulp en bijstand (art. 1:81 eerste zin BW)
o Sanctie als je je daar niet aan houdt?
o Niet echt afdwingbaar, zo volgt uit jurisprudentie
 Elkander het nodige verschaffen (arr. 1:81 tweede zin BW)
o Uitwerking in art. 1:84 BW
o Doorwerking na huwelijk (art. 1:156 BW)?
 Art. 1:158 BW  anders afspreken voor en na echtscheiding, maar niet voor het huwelijk
 Zie HR: Afstand van alimentatie
 Je kan dus niet voor een huwelijk al afspreken dat je afstand doet van de recht op alimentatie
 Vangnetartikel
o Ook mensen die zelf niets geregeld hebben kunnen een beroep doen op artikel 1:81 BW
Rechten en verplichtingen van echtgenoten – art. 1:82 BW
 Verplichting jegens elkander
 Tot verzorging en opvoeding + dragen kosten
 Van de tot het gezin behorende kinderen
o Impliceert ook de stiefkinderen
 Bij overeenkomst finaciele verplichting (jegens de ander) uitsluiten (‘nihilbeding’)?
o Kan je ook een nihilbeding jegens kinderalimentatie opnemen?
o HR: Nihilbeding kinderalimentatie
 Nee, dit is nietig, de verplichting blijft bestaan
Rechten en verplichtingen van echtgenoten – art. 1:83 BW
 Waarmee ben je getrouwd (financieel)?
o Wat doet hij/zij allemaal met eigen en gezamenlijke goederen?
o Hoe staat het met zijn/haar/onze schulden?

,Art. 1:84 lid 1 BW: draagplicht kosten der huishouding
 Kosten van de huishouding: kosten dienstbaar aan het lichamelijk en geestelijk welzijn van echtgenoten en kinderen passend bij
levensstandaard
o Bijv. voedsel, opleiding, medische behandeling, woninginrichting, recreatie (hobby’s) etc.
o Rentebetaling hypothecaire schuld wel (HR: 2006); aflossing hypotheek niet (HR: 2012)
 Volgorde: gemene inkomsten  privé-inkomens naar evenredigheid  gemene vermogen  privévermogens naar evenredigheid
 Tenzij bijzondere omstandigheden
HC 2 Huwelijksvermogensrecht
Huishouding, draagplicht en aansprakelijkheid, start vergoedingsrechten
Art. 1:84 lid 1 BW: draagplicht kosten der huishouding
 Kosten der huishouding: kosten dienstbaar aan het lichamelijk en geestelijk welzijn van echtgenoten en kinderen passend bij
levensstandaard
o Bijv. voedsel, opleiding, medische behandeling, woninginrichting, recreatie (hobby’s) etc.
o Rentebetaling hypothecaire schuld wel (HR: 2006), aflossing hypotheek niet (HR: 2012)
 Kinderen?
o In ieder geval de gezamenlijke kinderen, maar ook adoptiekinderen, maar ook de tot het gezin behorende
stiefkinderen
o Ook pleegkinderen vallen onder dit begrip
 Hoe zit het met gevallen waarin mensen niet samenwonen?
o Het wordt toch zo gezien dat men samen een huishouden vormt, maar dit hoeft niet zo te zijn
 Volgorde:
1. Gemene inkomen
2. Privé-inkomens naar evenredigheid
3. Gemene vermogen (het vermogen dat in de gemeenschap valt, er moet dan wel een gemeenschap zijn)
4. Privévermogens naar evenredigheid
 Tenzij bijzondere omstandigheden
o Wanneer een echtgenote bijv. geen inkomen heeft, maar wel heel vermogend is

Begrippen
- Inkomen: jaarinkomen
o Salaris
o Inkomen uit investeringen (dividend, huurpenningen)
o Netto of bruto?
 Wordt uitgegaan van netto
o Kinderalimentatie wordt ontvangen voor kind uit eerder huwelijk?
 Mag dit worden gerekend tot de inkomsten van een echtgenoot?
 Onduidelijk
- Gemeen inkomen: inkomen dat in de gemeenschap van goederen valt
o Gemeen vermogen: idem
- Huishoudelijke arbeid in stelsel betrekken?
o Naar evenredigheid moet iedereen bijdragen, maar de vrouw werkt bijv. ook in de huishouding
o Je kan dan beredeneren dat dit de kosten van de huishouding drukt, omdat je minder geld kwijt bent aan bijv. een
huishoudster
o Moet dit verdisconteerd worden in de bijdraagplicht van de vrouw?
 Het is heel lastig om hier een algemene regel over vast te stellen, het is makkelijker als men dit zelf in de
huwelijkse voorwaarden regelen
Oefencasus
Voorbeeld 1:

,  M en V uitsluiting van gemeenschap
 Kosten der huishouding: 60.000
 Inkomen M: 50.000
 Inkomen V: 100.000
 Hoe worden de kosten gedragen?

Uitwerking voorbeeld 1:
 Geen gemeen inkomen, dus eigen inkomens naar evenredigheid
 Aandeel man: 50/150 = 1/3
 1/3 x 60.000 = 20.000
 M  20.000
 V  60.000 – 20.000 = 40.000
Voorbeeld 2:
 M en V uitsluiting van gemeenschap
 Kosten huishouding 42.000
 Inkomen M: 48.000
 Inkomen V: 8000
 Hoe worden de kosten gedragen?
Uitwerking voorbeeld 2:
 Geen gemeen inkomen, dus eigen inkomens naar evenredigheid
 Aandeel vrouw: 8/56 = 1/7
 1/7 x 42.000 = 6000
 V  6000
 M  42.000 – 6000 = 36.000
Voorbeeld 3:
 M en V in gemeenschap van goederen
 Kosten huishouding 60.000
 Gemene inkomen: 30.000
 Privé-inkomen M: 10.000
 Gemene vermogen: 25.000
 Hoe worden de kosten gedragen?
Uitwerking voorbeeld 3:
 Gemeen inkomen! Maar ontoereikend:
 60.000 – 30.000 = resteert 30.000
 Privé-inkomens (naar evenredigheid):
 30.000 – 10.000 = resteert 20.000
o M draagt dus 10.000 bij
 Gemeen vermogen. Toereikend!
o Draagplicht M-V = ’50-50’ = 10.000 ieder (vgl. art. 1:100 lid 1 BW)
 M  35.000
 V  25.000
Voorbeeld 4:
 M en V uitsluiting van gemeenschap
 Kosten huishouding: 60.000
 Inkomen M: 25.000, V: 15.000
 Vermogen M: 75.000, V: 225.000
 Hoe worden de kosten gedragen?
Uitwerking voorbeeld 4:
 Geen gemeen inkomen, dus…
 Eigen inkomens ontoereikend
 60.000 – 40.000 = resteert 20.000
o Bijdrage M: 25.000, bijdraveg V: 15.000
 Geen gemeen vermogen, dus eigen vermogens naar evenredigheid
 Aandeel man: 75/300 = ¼ x 20.000 = 5000
 Vrouw dus 20.000 – 5000 = 15.000
 M  25.000 + 5000 = 30.000
 V  15.000 + 15.000 = 30.000
Art. 1:84 lid 2 BW: fourneerplicht
 Verplichting tot ter beschikking stellen middelen
o Overeenkomstig de draagplicht (lid 1)
o Uit onder andere bestuur staande goederen (art. 1:90 lid 1 BW)
 Meer betaald dan draagplichtig?  Vergoedingsrecht
 Afrekening periodiek: in regel na afloop van ieder kalenderjaar