Samenvatting Straf(proces)recht
Hoofdstuk 1: Het strafbare feit
Voorwaarde voor het strafbare feit
Wetboek van strafrecht (Sr)
= bevat allerlei bepalingen waarin staat wat strafbaar is en welke straf op overtreding van die
bepaling staat
Nederlands strafrecht zegt als er geen strafbaar feit is gepleegd, dan is er niet sprake van een
verdachte maar…
Iemand kan als verdachte worden aangezien als er een redelijk vermoeden van schuld is dat
deze persoon en strafbaar geit heeft gepleegd
Strafbaar feit heeft 4 voorwaarden:
1. Menselijke gedraging
2. Valt binnen een delictsomschrijving
3. Wederrechtelijk
4. En aan schuld te wijten
Een menselijke gedraging
= een gewilde spierbeweging uitoefenen
Gedraging bestaat uit een doen of een nalaten
Vb nalaten = Piet die niet de oude opa uit het water red. Hij had spierkracht kunnen uitoefenen maar
heeft dit niet gedaan.
Gedragingen vallen binnen een delictsomschrijving
= welke gedragingen strafbaar zijn gesteld door de wet
Legaliteitsbeginsel = voordat de gedraging plaatsvindt moet in de wet een omschrijving staan van het
gedrag dat strafbaar wordt gesteld.
Wederrechtelijke gedraging
= De menselijke gedraging moet niet alleen binnen een delictsomschrijving vallen. Zij moet ook nog
een wederrechtelijk zijn, oftewel in strijd met het recht
Uitzonderingen hierop zijn:
- Agent Pieter die een jongen van zich afduwt -> niet wederrechtelijk want de wet geeft
pieter de bevoegdheid om geweld te gebruiken
- Annemieke die aangevallen wordt en dan een knietje geeft -> niet wederrechtelijk want het
is noodweer
(Rechtvaardigingsgronden)
Aan schuld te wijten
= aan de verdachte moet een verwijt gemaakt worden. Het moet hem worden toegerekend. Er is
sprake van een verwijtbaar feit als de verdachte anders had kunnen handelen maar dit niet heeft
gedaan
Het komt voor dat een persoon een delictsomschrijving vervult maar dat hen geen verwijt
kan worden gemaakt -> geen sprake van een schuld, geen sprake van een strafbaar feit
Schulduitsluitingsgronden
= wanneer een verdachte beroep kan doen op een omstandigheid die ertoe moet leiden dat de
verdachte geen verwijt kan worden gemaakt
,Vb: Wanneer de persoon wordt gedwongen door een ander persoon om iets vreselijks te doen. De
persoon zelf is dan niet schuldig maar de persoon die diegene dwong.
Bestanddelen en elementen
Een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen een delictsomschrijving, die
wederrechtelijk is en aan schuld te wijten
Elementen
= wederrechtelijk en schuld
= ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen
Bestanddelen
= de onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat. Staan altijd in een tenlastelegging
opgenomen en moet door de rechter bewezen worden verklaard.
Vb: hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig aan doodslag, gestraft met
gevangenisstraf van ten hoogte 15 jaar of geldboete van de vijfde categorie.
Bestanddelen:
- een ander
- opzettelijk
- van het leven beroven
Schema:
1. Menselijke gedraging
2. Delictsomschrijving -> bestanddeel
3. Wederrechtelijk
4. Schuld
Zijn elementen
Verschillende strafbare feiten
Een strafbaar feit is onder te verdelen in een type delict
- misdrijven
- overtredingen
Misdrijf -> behandeld in de rechtbank
= hiervan vindt de wetgever dat de overtreding ervan zwaarder moet worden gestraft. Altijd met een
gevangenisstraf. Wordt behandeld in boek 2.
Overtreding -> behandeld door de kantonrechter
= Delicten waarvan de wetgever heeft gemeend dat de strafbedreiging minder moet zijn. Straf met
geldboete. Wordt behandeld in boek 3
Formele en materiele delicten
Verschil is de wijze waarop de wetgever het delict in de wet heeft omschreven
Formele delicten
= delicten die bepaald handelen strafbaar stellen. Het gaat om het handelen en niet om het gevolg
Vb: Diefstal, zaakbeschadiging, afpersing. Het strafbare feit is het dwingen, wegnemen en vernielen
van goed
, Materiele delicten
= Stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar. De manier waarop het gevolg intreedt is niet
van belang.
Vb: Doodslag, hoe het wordt gedaan maakt niet uit maar het gevolg wel
Commissie- en omissiedelicten
Delicten kunnen worden opgedeeld in handelen en nalaten
Commissiedelicten
= delicten die een bepaalt handelen strafbaar stellen
Vb: mishandelen, stelen, doden
Omissiedelicten
= stelt het nalaten strafbaar
Vb: het nalaten om hulp te verlenen aan iemand die in levensgevaar verkeert. Belangrijk is dan wel
dat altijd goed omschreven moet staan welk nalaten aan wie moet worden toegerekend.
Gronddelicten, gekwalificeerde delicten en geprivilegieerde delicten
Gronddelict
= Uitgangspunt is dat een bepaalde gedraging strafbaar is gesteld
Gekwalificeerd delict
= delict ernstiger dan het gronddelict. Er is dan vaak een extra bestanddeel toegevoegd
Vb: 1. Degene die een ander opzettelijk van het leven berooft
2. degene die een ander met voorbedachten rade opzettelijk van het leven berooft
2 is een gekwalificeerd bericht ten opzichte van 1
Geprivilegieerd delict
= ten opzichte van het gronddelict, is het de lichtere variant met een lagere strafbepaling
Hoofdstuk 14: Sancties
Onder sancties verstaan we straffen en maatregelen
Een straf wordt voornamelijk opgelegd als vergelding. Kan enkel als de dader schuldig is.
Maatregel is ter bescherming van de maatschappij of om de oorspronkelijke situatie te herstellen.
Om-afdoening
Niet iedereen die wordt verdacht van een strafbaar feit ontvangt een dagvaarding. Wanneer er
sprake is van verdenking van een misdrijf waarop maximaal 6 jaar gevangenisstraf staat of
verdenking van een overtreding dan geeft het de OvJ de mogelijkheid om zelf een strafbeschikking
uit te vaardigen. Zonder tussenkomst van de rechter kan de OvJ de misdrijven en overtredingen zelf
bestraffen.
Bij een verzet tegen een straf wordt de zaak alsnog voor de rechter gelegd.
Transactie
= de OvJ kan de verdachte bepaalde voorwaarden stellen ter voorkoming van strafvervolging.
Vb: werkstraf of geldsom
Maatregelen
Hoofdstuk 1: Het strafbare feit
Voorwaarde voor het strafbare feit
Wetboek van strafrecht (Sr)
= bevat allerlei bepalingen waarin staat wat strafbaar is en welke straf op overtreding van die
bepaling staat
Nederlands strafrecht zegt als er geen strafbaar feit is gepleegd, dan is er niet sprake van een
verdachte maar…
Iemand kan als verdachte worden aangezien als er een redelijk vermoeden van schuld is dat
deze persoon en strafbaar geit heeft gepleegd
Strafbaar feit heeft 4 voorwaarden:
1. Menselijke gedraging
2. Valt binnen een delictsomschrijving
3. Wederrechtelijk
4. En aan schuld te wijten
Een menselijke gedraging
= een gewilde spierbeweging uitoefenen
Gedraging bestaat uit een doen of een nalaten
Vb nalaten = Piet die niet de oude opa uit het water red. Hij had spierkracht kunnen uitoefenen maar
heeft dit niet gedaan.
Gedragingen vallen binnen een delictsomschrijving
= welke gedragingen strafbaar zijn gesteld door de wet
Legaliteitsbeginsel = voordat de gedraging plaatsvindt moet in de wet een omschrijving staan van het
gedrag dat strafbaar wordt gesteld.
Wederrechtelijke gedraging
= De menselijke gedraging moet niet alleen binnen een delictsomschrijving vallen. Zij moet ook nog
een wederrechtelijk zijn, oftewel in strijd met het recht
Uitzonderingen hierop zijn:
- Agent Pieter die een jongen van zich afduwt -> niet wederrechtelijk want de wet geeft
pieter de bevoegdheid om geweld te gebruiken
- Annemieke die aangevallen wordt en dan een knietje geeft -> niet wederrechtelijk want het
is noodweer
(Rechtvaardigingsgronden)
Aan schuld te wijten
= aan de verdachte moet een verwijt gemaakt worden. Het moet hem worden toegerekend. Er is
sprake van een verwijtbaar feit als de verdachte anders had kunnen handelen maar dit niet heeft
gedaan
Het komt voor dat een persoon een delictsomschrijving vervult maar dat hen geen verwijt
kan worden gemaakt -> geen sprake van een schuld, geen sprake van een strafbaar feit
Schulduitsluitingsgronden
= wanneer een verdachte beroep kan doen op een omstandigheid die ertoe moet leiden dat de
verdachte geen verwijt kan worden gemaakt
,Vb: Wanneer de persoon wordt gedwongen door een ander persoon om iets vreselijks te doen. De
persoon zelf is dan niet schuldig maar de persoon die diegene dwong.
Bestanddelen en elementen
Een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen een delictsomschrijving, die
wederrechtelijk is en aan schuld te wijten
Elementen
= wederrechtelijk en schuld
= ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen
Bestanddelen
= de onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat. Staan altijd in een tenlastelegging
opgenomen en moet door de rechter bewezen worden verklaard.
Vb: hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig aan doodslag, gestraft met
gevangenisstraf van ten hoogte 15 jaar of geldboete van de vijfde categorie.
Bestanddelen:
- een ander
- opzettelijk
- van het leven beroven
Schema:
1. Menselijke gedraging
2. Delictsomschrijving -> bestanddeel
3. Wederrechtelijk
4. Schuld
Zijn elementen
Verschillende strafbare feiten
Een strafbaar feit is onder te verdelen in een type delict
- misdrijven
- overtredingen
Misdrijf -> behandeld in de rechtbank
= hiervan vindt de wetgever dat de overtreding ervan zwaarder moet worden gestraft. Altijd met een
gevangenisstraf. Wordt behandeld in boek 2.
Overtreding -> behandeld door de kantonrechter
= Delicten waarvan de wetgever heeft gemeend dat de strafbedreiging minder moet zijn. Straf met
geldboete. Wordt behandeld in boek 3
Formele en materiele delicten
Verschil is de wijze waarop de wetgever het delict in de wet heeft omschreven
Formele delicten
= delicten die bepaald handelen strafbaar stellen. Het gaat om het handelen en niet om het gevolg
Vb: Diefstal, zaakbeschadiging, afpersing. Het strafbare feit is het dwingen, wegnemen en vernielen
van goed
, Materiele delicten
= Stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar. De manier waarop het gevolg intreedt is niet
van belang.
Vb: Doodslag, hoe het wordt gedaan maakt niet uit maar het gevolg wel
Commissie- en omissiedelicten
Delicten kunnen worden opgedeeld in handelen en nalaten
Commissiedelicten
= delicten die een bepaalt handelen strafbaar stellen
Vb: mishandelen, stelen, doden
Omissiedelicten
= stelt het nalaten strafbaar
Vb: het nalaten om hulp te verlenen aan iemand die in levensgevaar verkeert. Belangrijk is dan wel
dat altijd goed omschreven moet staan welk nalaten aan wie moet worden toegerekend.
Gronddelicten, gekwalificeerde delicten en geprivilegieerde delicten
Gronddelict
= Uitgangspunt is dat een bepaalde gedraging strafbaar is gesteld
Gekwalificeerd delict
= delict ernstiger dan het gronddelict. Er is dan vaak een extra bestanddeel toegevoegd
Vb: 1. Degene die een ander opzettelijk van het leven berooft
2. degene die een ander met voorbedachten rade opzettelijk van het leven berooft
2 is een gekwalificeerd bericht ten opzichte van 1
Geprivilegieerd delict
= ten opzichte van het gronddelict, is het de lichtere variant met een lagere strafbepaling
Hoofdstuk 14: Sancties
Onder sancties verstaan we straffen en maatregelen
Een straf wordt voornamelijk opgelegd als vergelding. Kan enkel als de dader schuldig is.
Maatregel is ter bescherming van de maatschappij of om de oorspronkelijke situatie te herstellen.
Om-afdoening
Niet iedereen die wordt verdacht van een strafbaar feit ontvangt een dagvaarding. Wanneer er
sprake is van verdenking van een misdrijf waarop maximaal 6 jaar gevangenisstraf staat of
verdenking van een overtreding dan geeft het de OvJ de mogelijkheid om zelf een strafbeschikking
uit te vaardigen. Zonder tussenkomst van de rechter kan de OvJ de misdrijven en overtredingen zelf
bestraffen.
Bij een verzet tegen een straf wordt de zaak alsnog voor de rechter gelegd.
Transactie
= de OvJ kan de verdachte bepaalde voorwaarden stellen ter voorkoming van strafvervolging.
Vb: werkstraf of geldsom
Maatregelen
