Nina van Veen - A5
Biologie
Zenuwstelsel
13 & 14
Waarnemen
, 13.1 Het centrale zenuwstelsel
Aantekeningen
Centrale zenuwstelsel bestaat uit neuronen van de hersenen en die van het ruggenmerg.
Het perifere zenuwstelsel bestaat uit zenuwen en uitlopers van neuronen. Deze verbinden spieren en
klieren met centrale zenuwstelsel.
Grijze stof → cellen
Witte stof → uitlopers, wit dor vettig beschermlaagje
Vanuit hersenen lopen zenuwbanen via het ruggenmerg:
• Motorische neuronen
• Sensorische neuronen
• Schakelcellen
Evenwijdig aan het ruggenmerg liggen twee grensstrengen, die impulsen doorgeven naar
organen/romp.
Reflexen lopen via reflexbogen de kortste weg van een zintuig naar een spier of klier. Ze lopen
altijd via ruggenmerg en verlopen onbewust.
Bloed-hersenbarrière: beschermt hersenen tegen ongewenste stoffen, laat selectief stoffen door,
door middel van actief transport → ook tight-junctions
Een neuron bestaat uit een cellichaam en een aantal uitlopers. De uitlopers worden geïsoleerd door
cellen vol myeline, een witgele stof. In de hersenen betekent dit dat de buitenkant grijs en het
middendeel wit is, in het ruggenmerg liggen de cellen middenin en is de buitenkant witter van kleur.
De wanden van de haarvaten in de hersenen zijn minder doorlaatbaar dan die van andere haarvaten
doordat de cellen verbonden zijn door tight-junctions. Ook worden de cellen omgeven door
astrocyten (steuncellen). Hierdoor kunnen allerlei stoffen minder goed de hersenen bereiken.
De hersenen worden gevormd door de grote hersenen, de kleine hersenen en de hersenstam.
De grote hersenen bestaan uit twee helften, die met elkaar verbonden zijn via de hersenbalk. De
meeste cellichamen liggen aan de buitenkant, de hersenschors. Deze is geplooid, zodat er een groot
oppervlak mogelijk is. In de schors wordt informatie vanuit de zintuigen verwerkt en spieren
aangestuurd, maar ook bij logisch denken, je eigen wil en het geheugen is de schors betrokken.
Dieper in de hersenen liggen gebieden die betrokken zijn bij het bewustzijn, het geheugen en
emoties. De hersenschors is te verdelen in allerlei gebieden die een eigen ontvangende of
aansturende taak hebben. Ook onderling staan deze gebieden met elkaar in contact.
Homunculus: de grootte van een gebied hangt af van de precisie waarmee de beweging gemaakt
moet kunnen worden of van de gevoeligheid van een lichaamsdeel.
De thalamus werkt als filter voor impulsen die vanuit de zintuigen naar de hersenschors gaan. De
thalamus helpt bij het focussen op bepaalde informatie. Alcohol zorgt voor de aanmaak van een
remmende stof, waardoor de thalamus minder goed werkt en het focussen en daarmee het
onthouden, minder goed werkt. Ook stimuleert alcohol de vorming van dopamine, een stof die
boodschappen van neuronen doorgeeft. Dat veroorzaakt het ontspannen gevoel als je alcohol drinkt.
Alcohol maakt je ook slaperig. Dit komt doordat een andere neurotransmitter, GABA, door de
alcohol langer aan zenuwcel remmende receptoren gebonden blijft.
Biologie
Zenuwstelsel
13 & 14
Waarnemen
, 13.1 Het centrale zenuwstelsel
Aantekeningen
Centrale zenuwstelsel bestaat uit neuronen van de hersenen en die van het ruggenmerg.
Het perifere zenuwstelsel bestaat uit zenuwen en uitlopers van neuronen. Deze verbinden spieren en
klieren met centrale zenuwstelsel.
Grijze stof → cellen
Witte stof → uitlopers, wit dor vettig beschermlaagje
Vanuit hersenen lopen zenuwbanen via het ruggenmerg:
• Motorische neuronen
• Sensorische neuronen
• Schakelcellen
Evenwijdig aan het ruggenmerg liggen twee grensstrengen, die impulsen doorgeven naar
organen/romp.
Reflexen lopen via reflexbogen de kortste weg van een zintuig naar een spier of klier. Ze lopen
altijd via ruggenmerg en verlopen onbewust.
Bloed-hersenbarrière: beschermt hersenen tegen ongewenste stoffen, laat selectief stoffen door,
door middel van actief transport → ook tight-junctions
Een neuron bestaat uit een cellichaam en een aantal uitlopers. De uitlopers worden geïsoleerd door
cellen vol myeline, een witgele stof. In de hersenen betekent dit dat de buitenkant grijs en het
middendeel wit is, in het ruggenmerg liggen de cellen middenin en is de buitenkant witter van kleur.
De wanden van de haarvaten in de hersenen zijn minder doorlaatbaar dan die van andere haarvaten
doordat de cellen verbonden zijn door tight-junctions. Ook worden de cellen omgeven door
astrocyten (steuncellen). Hierdoor kunnen allerlei stoffen minder goed de hersenen bereiken.
De hersenen worden gevormd door de grote hersenen, de kleine hersenen en de hersenstam.
De grote hersenen bestaan uit twee helften, die met elkaar verbonden zijn via de hersenbalk. De
meeste cellichamen liggen aan de buitenkant, de hersenschors. Deze is geplooid, zodat er een groot
oppervlak mogelijk is. In de schors wordt informatie vanuit de zintuigen verwerkt en spieren
aangestuurd, maar ook bij logisch denken, je eigen wil en het geheugen is de schors betrokken.
Dieper in de hersenen liggen gebieden die betrokken zijn bij het bewustzijn, het geheugen en
emoties. De hersenschors is te verdelen in allerlei gebieden die een eigen ontvangende of
aansturende taak hebben. Ook onderling staan deze gebieden met elkaar in contact.
Homunculus: de grootte van een gebied hangt af van de precisie waarmee de beweging gemaakt
moet kunnen worden of van de gevoeligheid van een lichaamsdeel.
De thalamus werkt als filter voor impulsen die vanuit de zintuigen naar de hersenschors gaan. De
thalamus helpt bij het focussen op bepaalde informatie. Alcohol zorgt voor de aanmaak van een
remmende stof, waardoor de thalamus minder goed werkt en het focussen en daarmee het
onthouden, minder goed werkt. Ook stimuleert alcohol de vorming van dopamine, een stof die
boodschappen van neuronen doorgeeft. Dat veroorzaakt het ontspannen gevoel als je alcohol drinkt.
Alcohol maakt je ook slaperig. Dit komt doordat een andere neurotransmitter, GABA, door de
alcohol langer aan zenuwcel remmende receptoren gebonden blijft.
