samenvatting ALLE tentamenstof Bestuursprocesrecht

Bestuursprocesrecht
Week 1: het stelsel.

Het bestuursrecht betreft relaties tussen overheid en burgers.
Beide partijen hebben rechten en plichten.
De bestuursrechter is bevoegd te oordelen over een beroep tegen besluiten van
bestuursorganen (art. 8:1 Awb).
 Dit kan niet omtrent algemeen verbindende voorschriften en beleidsregels (art. 8:3
lid 1 sub a Awb).
o Beschikkingen en concretiserende besluiten van algemene strekking wel.
Hierna is hoger beroep mogelijk. Dit gebeurt bij:
a. ABRvS (overige hoger beroepszaken).
b. CRvB (ambtenarenzaken en sociale zekerheidszaken).
c. CvBB (mededinging en telecommunicatie).
d. Gerechtshof (belasting).

Indien de bestuursrechter onbevoegd is, dient men naar de civiele rechter te stappen.

Veel maakt men gebruikt van de klachtprocedure (art. 9:1 Awb).
 Hierbij kan iemand geen bezwaar of beroep instellen.
o Hij is echter wel ontevreden over de manier waarop de overheid zich jegens
hem heeft opgesteld.
 De procedure kan niet resulteren in een voor de overheid bindende beslissing.

De burger is afhankelijk van de overheid.
 Handhaving van het objectieve recht: recours objectif.
 De individuele rechtsbescherming: recours subjectif.
o Het beginsel van effectieve rechtsbescherming.
o Het gelijkwaardigheidsbeginsel.
o Het doeltreffendheidsbeginsel.

Het bestuursrecht betreft de rechtsbetrekkingen tussen een bestuursorgaan (art. 1:1 Awb)
en een belanghebbende (art. 1:2 Awb).
Hierbij staat het besluit centraal dat in de
voorprocedure van bezwaar of administratief beroep
kan worden beoordeeld door het bestuursorgaan (art.
1:3 Awb).
In eerste instantie worden bestuursrechtelijke geschillen door de rechtbank beslecht (art.
8:1 jo. 8:6 lid 1 Awb).
a. Algemene bestuursrechtspraak.
 Besluiten waartegen bij de rechtbank beroep moet worden ingesteld (art. 8:6
lid 1 Awb).
b. Bijzondere bestuursrechtspraak.
 Besluiten waartegen bij een ander gerecht dan de rechtbank beroep moet
worden ingesteld (art. 8:6 lid 1 Awb).

De bevoegde rechterlijke instantie bij beroep:

, a. De absolute bevoegdheid.
Welke rechterlijke instantie is in welk systeem van de bestuursrechtspraak bevoegd
het beroep tegen een besluit te beoordelen.
 Bij de rechtbank (art. 8:6 lid 1 Awb).
o Bevoegdheid berust op (art. 8:1 jo. 8:3-8:5 Awb).
 Behoudens genoemd in Bijlage 2 Bevoegdheidsregeling.
b. De relatieve bevoegdheid.
Bij welk van die gerechten in Nederland moet beroep worden ingesteld (art. 8:7
Awb).
 De rechtbank waar het bestuursorgaan zijn zetel heeft.
o Indien de rechtbank achteraf onbevoegd bleek te zijn kan de uitspraak
als bevoegd aangemerkt worden (art. 8:117 Awb).
 Soms een aangewezen rechtbank (art. 8:7 lid 3 Awb).
o Bij het vreemdelingenrecht, economisch bestuursrecht en
belastingrecht.

Tegen de uitspraak van de rechtbank kan hoger beroep worden ingesteld (art. 8:104 Awb).
 Het beroep kan achterwege blijven:
o Bij de vereenvoudigde behandeling (art. 8:54 Awb).
 Het is dan zonder meer duidelijk welke beslissing op een beroep zal
moeten worden genomen.
 Men kan hoger beroep instellen bij (art. 8:105 Awb):
o De ABRvS.
 Behoudens bevoegdheid van een van de andere instanties (Bijlage 4
Bevoegdheidsregeling).
o De CRvB.
o Het CvBB.
o Het gerechtshof.
 Hierbij is cassatie mogelijk bij de Hoge Raad (art. 28 lid 1 AWR).

Het besluit bakent de bevoegdheid van de rechter af. Dit is immers het uitgangspunt van het
geschil.
De toegang tot de rechter (bezwaar en beroep) wordt in enkele gevallen echter verruimd
vanwege de te bieden rechtsbescherming.
 Handelingen worden gelijkgesteld aan een besluit (art. 6:2 Awb).
 Schriftelijke weigeringen een besluit te nemen (art. 6:2 sub a Awb).
 De afwijzing van een aanvraag.
 Het niet tijdig nemen van een besluit (art. 6:2 sub b).
De toegang kan echter ook worden beperkt.
 Beslissingen over de procedure ter voorbereiding van een besluit zijn niet vatbaar
(art. 6:3 Awb).
o Wel indien de belanghebbende los van het voor te bereiden besluit
rechtstreeks in zijn belang wordt getroffen.
 Algemeen verbindende voorschriften en beleidsregels (art. 8:3 lid 1 sub a Awb).
o Belanghebbenden dienen zich tot de civiele rechter te wenden op grond van
onrechtmatige daad (art. 6:162 BW).
 Categoriale uitsluitingen (art. 8:4 Awb).